Literarishe bleter · 1933-03-10 · 11 (10.3.1933) · p. Seite 166

לימעךאדישט^רטסיפר וייז. (י (462) :עניומען טיעד יצאריט, ז. דייזען,;. כי״זיא, ד. קאופראן־קאפלאנסק,, ה. אב־אמאוױט׳ע, י. ט־עעיתיבאװ, ד״ד מ״קאגאוױצה־, ב. ריבאצק•, ז. ק־מאנאוױטיצ,;. פ־ודעדמאבע־, א. קריאנסק•, א. מאדק, איז בא־ יביאסן :עװארן צונױפצודופן אױף דעם 16־טן און 17־טן אפ־־ר 1933 א־ן וױר;ע א בד־יטעדע :א־אטו;: פון פאדיעט״ע־ פון די ייד־׳פע צע־-טע־ם א־ן פ״רז װע;ן א צוזאמענפא־ פון ״ד״צע קואט-ד־א־;םט•- ט־צ־עם א־ן קורטוד־טועד א־ן פױין, װאם זאר פעםקדצמערן ד• ד־בט־ ריױען איון ד• א־נא;־זאצ־א;עיע פא־מען פון דער קוי׳טוד־געזערעאפט. דע- צ-זאמע;פא- זאר אױך מאבן ד• ע־יג־טע יב־־ט צו דעפן אן א־־ װערמיעבן ••די־בן קורמו־־קאננ־עס. ס׳א־ז נע;ד-;דעט :עזוארן אן א־נאױז־־־קאמ־טעט פון פא־יעט״ע־ פון װאדיעע און וױר;ע און ס׳א-ז או־סנעט־ירט;עװארן אן אױספ—ב־וידא, װאס זאר צונ־ייטן ד• בא־ ־אטו;;. זייט 166—₪—*₪—**—0*** קומען די ארע מנ־עות. דו־ך דעם ׳צוזאמענפא־ דארף;עיזעידט יועדן דעד יבארפע־ פדאטעםט קענן ד• ארע ד־־פס-א־;א;יזאצ־עפ, װאס האבן פארװא־ראזט ד• קו־טו־־אדבעט. ד• א״;צ־;ע טוער אױף ד• פא־יע-ידענע;עביטן פון דעס ־יד״עז קורט־ר־־צאפן, ד• א־־;צי;ע קורטו־־א-נםט־טוציעס דא־פן זיין;עאייניקט און;עטטא־קט דודך דע־ איי;יקז;;. ודען א־ן •עדן רא;ד װע־ן;עיבאפן װעדן קזרטוד־;עזע־״עאפטן װעט ־עפעטעי' מענרע־ ױין צונויפצורופן דעס רא;נ־;עפ־אנטן י־ד-ען קורט—קאננ־עם, ןװאס װא־ט :עקאנט דע־דויבן ד• מע־בד פי־ן דע- ״ד־־בע־ ק־־ט־י־־א־בעט א•;;א־ דע־ װערט. דאס יעאפן פון דע־ צע;ט-א־ע- קורטוד־נעזע־טאפט א-ן פױרן װעט בר• ספק םט־מורידן דאס טאפן קו־טו־־נעזע־יבאפטן ןױן ד• ארע א;דע־ע ״ד־׳טע ק־בוצ־פ, װערבע ט־אנן ױך •צױן ־א;; ארום מ־ט דעד א-דעע צ•;־•;דן קורטוד־;עזעריעאפט;. אין דעױ־טאט פ־ן דער ד־סקוס-ע, א־ן װערבער ם׳דאבן א;ט״א י. י. ס'נ:)?/םאנסר/$1? דאס לועגעגװעדטילזע אוז פאדגאגגענע (?אװיינוחהג״ח דע־;־״יםער ק־בסטרעד און מ־־סטע־ פירט בחו־ט די ארעדר״ פא־װא;דיעאפטן פון זאבן און פון — צייטן. ע־ קאן א,־יין אוץן אד•־ בע־פרא;צן א יעט־ק פארנאננ׳ענהייט אין דער קע;;װארט. נ״ן,;•יעט :אר עיד קאן,;אד עד טוט עם ם״ װ• םיי, װיי־ א:דע־ש האבן זיי;ע ״בא־עעפע;״:*;״ קיין ע־ד :•׳עט אונטעיד זיך איון קיין ה־מר;י׳עט אי־ בע־ דיער קאפ. אנדעריע פערט זיירע זאבן דער א־נע־לעבער אםת, דעד אםת, װאס בינדט ױי צו צום גא(צ\ פון דע־ װע<ט און צוס אייבי5\ פון א־ע צ״טן. אנדעד׳ע בוימ עד אויף זאמד איון עס האט ק״ן מנדבות;״צט. װייר, אױב מען זאצ ר־בט־ק דעפ־נירן, װאס עם מ״;ט אזו־נם טאראנט, װארט סען עם אנדעד׳ע נ־׳עט נעקאכט װי;א־ דע־מ־ט, װאם עס האט א־ן ױך •ע:ע :דיונט־א״ננ׳עאפטן צו ם־צן און באנעמען די װערט און יעדע ״אפנעברעקרסע״ זאך פאדן אױנ אדע־ פאר אן אנדעד חו׳ע אונזע־ן — טובםטאנטיװ, נאנץ. א דיבטעד, װאס מארט אדע־ ״;•ט״ ־ױטער קעננװא׳־ט, איז דאם איינענע װ• עד װארט;ע׳עטארט־קט עפעס פון ציויטער קאפ אדעד אנדע־ טייר גוף. ד• װאס קא;ען באװייזן צו טון אזױ, אױסטייצן א זאך פיין פריע־ און •עפענדע־, און וג־בן עס א־ן ״צו׳עטאנר״ פיון בצויז א־צט, איז דאם זע־בע װאס צז באזו״זן צו ז״ן —;״עט קיין ק־נסטרע־. און — װאס אייז דא די קו;ץ? טאקע פאראן א נעװיסעד םארט פובליציםט•־ יעע בערעט־־סט־ק, װאם א־ז;״עט קיין פובציצ־סט־ק און :י׳עט קיין בערעט־־סט־ק,;א־ א־בערגעפ־דטע זאבן פ,זן ב״דן פ•; אן אומק־נםט־ ־ע־י׳עע־ האגט. דאם קינםט־ערי׳עע װארט פדעד-קט, אויב מען מענ זיך אזוי אױסדריקן, װערט־;א;צק״ט, אוגױרע־םארקייט. עס ׳עטדעבט דאם צע־ ברעקרטע א־ן מענטיערע׳בן און א־ן רעבעד־קן צז זריזן אין א גא;ץ ־יכט. דאים קױסט־ער״עע װארט ״רערנט״ אױך װ• אזוי ױך גופא צונױפצונע׳מען פון דער פ־אקט־עע־ צעיעפר־טערטק־יט. קוגםט רע־נט אבע־ אױף אייד א״נענעם אוסן. ק״ן או״סעררעיבע סענדענצן קצעבן ױך צו א־ר;״עט צו. און אױב אנדעדע טוען עם יא, פאדמ־אוםן ז״ דערמיט איר;ע עטארט, עעדיקן איד שײנק״טי און צ״נן לאטעס אויף איר;אנצקי״ט. װייצ דאם װאס זיי, אין זייעד בא־עריענקטן באנעמען, מ״;ען, איז ז״;•בן דער קונסט צו,;עמען ז״;א־ ב״ א-ד אפ. ז״ פא־יעטעייון און פאדקלעבן א־ד דודטיכטיקייט. וױיצ דאס אמת־ קױסט־ער־עע ט־אנט א־ן זיך א\יג... אידעען״ אנדעריע װאצט איד;עפע־ט ראס םאמע וױבט־קסטע, דאם װאס א-ז איר;עמה — עא;צ־ קייט פון ארט, צ״ט און ר,י,ם. די װאם וױצן וזאכ\ ד• קונפט צונע;;־ לעיך פא־ דעד צ״ט, פא־עט״ען;•׳סט און באנעמען;יע׳ט דעם אמתן באראקט•;־ א•־;, איד תוך. ױי פאדקצענערן און פא׳־וױיניקערן א־ד, א;עטאט אפצוה־סן א־ד אמת און א־רע נרענעצ;. דעד מאדעדנע.־, ס׳ה״סט דער היתטוק׳עד, קינםסרער, קאן קיינםאצ זיך;•יטט אויס־ ס•; פון דע־ צ״ט, א״ן װעצבער עד לעבט. ער איז דאך א-ן איד;ע־י בדידן;עװא־;. דאס;״ט עיױן ס״ װי סיי ימ־ט מיט אים. ער א־ז אבע־ א ק״״ססרעי־, א־ז ע־;עקוב׳ען און;עבדאבט מיט ױך עפעס דאס פא־;א:;ע;ע מ־טן קע״װערסיקן מוזן זיך אױסבדען און פארװעבן זיך א־ן עפעם;א;צעם. דעד עבד א־י דער הױכער חימ־ א־בער דעד בד״טע־ ערד פון דעם ממעותד־קן היינס. אן דעם;עכטן האט דאס ה״;ט-קיע קיין בא־עכטיקו::;•עט, האט :•עט ק״ן פאטער און האט;־עט ק״ן שטאם. דעד ערייבער, װאם צאזט פיון זיך;״עט ד־ע־עפ־דן זיין אננעהעדיק־יט צ.י א;׳עכטן, איז — אן אומק-נסטצע״עער, אן אױסטדאבט־ע־, װ״צ דאס ת״נמ־ק׳ע קא;, א•; קונסט, (און בצױז אין קונסמ?) ױך :•עט אנעפארן אן זיך אר״ן. עס מוז האבן אינע־ציעכע פארװאדצרטק־יט א*:ם;עכטן. אן א :עבטן האט דעד קױסטרעד נ־עט אױף װאס זיך צו פא־־ופן, ב־עט;אד זױיצ י־עד־ע זאך מוז האבן זיין יחוס־בר־װ, זיין א־דעע, פונװאנען און א־ן װעמע;ס זכות דאם ה״נט־קע א-ז אדוים־;עװאקםן און;יעקומען מימ עפעם, מיט א וױיטעדד־קער ״מיסיע״ :אד צוריב ד״ן־קױסטצעדיעע ם־בוית. דער דיבטעד מוז האיבן א ר״װנט און א .־אם, אדום װאם צו פארצ״ען דיעם ציױונט. די דא־ ױקע צוױי ״זאכן״;עמט ע־ ב״ דעם פארנאננענעם. דאם פארנאנ־;ע;ע האט ווע;, װ״טר־ימ פיע־ספיעקטױו. יעס עפאדט :יעט אונטערן;אז. מען ױעט א־ן אן אנטקעננדיקעד ד־סטאנץ. און זױיצ סען האט זי ע,״ן הױסיצר זיך, קאן מען ױך אױםקעריעװען איון זי ר<ורו<\\ פאר ייג. ערום אעס עסעטר צמער, האט די ױערבע ׳טייבותן מיט א װייטן אמאר, פ־נקט וױ עפ האבן זיי די, וואס װו״ינען און רעבן א-:פ עטיעמר. ד• :•;•;■ם און ע־ט־מען, מ־ט ,ױיעלבע ״ד״טע קינדעד װיע־ן אנניעזאפט פון זײיע־ קינדה״ט אן. מ־ט עצופ אעןן;ייט מ־ט ד• רופט, דע־ ר־ח פיונם וױ־טסטן יעכ־. ז״ן ראמאנט־זפ א־ז ניי׳עט ק״ן פאי־ליבטק״ט אױם ב־לד, װאס עד מאיט :אד — ױין לעבן, ױין אױס־עבן דאס ב־לד. דאם חומ־ד־קע א־ז ב״ א־ם אונטערן עט־ענדיקן ה־פנאז פון .־חנױתדישן. און נ־אד דאם אסאר־קע האצט קױסטלע־־ע פ־״צ א•; איפ דאס רעבעד־קע פון ה״:ט. קינססרעד״ב פ־״ב און ק־נסטיע־־ע עטא־ק. פו:קט װי דער בױם ריעבט אויפ• חעבון פ־ן ד• אננעיזאמרטע בוחיות, מ־ט ורערבע ער א־ז א׳צט געװאד;, :יעט מ־טן טא; און מ־ט ד־עד מיניוט פון ז״ן א־צט־ק ״;;־זיין. יעדע זאך, א״ב;א־ ױ יעבט באמת, רעבט אױפן חכבון און או-פן אמת פון דעם, װאס ױ האט אי\ ויג א :עבטן, א װא־צר, א עטאם. קאנסט א צװ״; פון א״ן מ■; פ־־בטב״ם אד״נפראנצן א־ן א צװייטן פהובט־ בױפ, קאנסט אביעד :•עט ד• א״נענע צװ״; א״נפראנצן א־ן דעד ע־ד. דעד :י״ע־, דעד א־ױינערע־ קױסטיעד, קאן צינעבן א :״עם, א פ־״סן;ױא;ס, אן א״״ארט״קע װענדױג אן איינזתעם קרא:;, זיין טאן, ע־ קאן דאס אביע־ :א־ סאן אױפן אופן וױ מען זעצט א־״ן א צװ״; פון אן אנדעיר בױם א־ן י״ב פון א צור־טן מ־ן בוים. דע־ װא־צי דע־;א;צע־ ב״ם, ד•;אנצע ציטעדאטוד ורערט רייבער מ־ט א;״ע־ צוױי;, כײט א;י״ער בצױ:;, זי בצ״בט אבעד עטעקן א־ן ד•;רונט־ט־פן פון דע־ ע־ד.