Literarishe bleter · 1933-03-03 · 10 (3.3.1933) · p. Seite 158

רױזלןואדיולזלז בל9(ז8\• ו\<ז.סז 1\46.) וי״מ 58ו קלאדהײט אדעד עם־האדצ1ח עלעטענטארער םיזיאצאניע, וױיס און נמורשטײט, איז םײ דער •ראצעכ םון םארדײאונג און סײ דעד פדאצעם םון אויםטײצן םון ארגאניזב ד• :ישם־נויסיםע שמאםן, זענען בײדע בצויז טייצן פון דעם אופ־ :עוזויער־קאםפציזוידסירםן פראזועם םון אויםארבעטן די ענערניע אין דער פארם פון װארעמהײט .(6[8ת81111 ׳11816111:>) פפרוום.■ אין דעם קאפיסצ ״די םיבות םון קראנסוזײטן״ טײצ א־ך אײן די דאזיקע סיבות אין דרײ חױפט־קצאסן אדער קאטע־ נאריעם — פיזישע, כעמ־שע און טיקראבישע. נעםינט ד״ר שאבאי, אז דאם איז זײער אן אצטע און אפנעאעבטע קצאםיפיעירונב. איך װאצט, זאנט ער, יאדאדנמז שרײבן, אז די םיבות םון קראנקהײט• קומען םון דדויםן — עקזאנענע און םון אינעװײניק — ענדאנענע און דעדנאך עדשט זאנן, אז בײדע נרופעם אנטהאצטן םיזישע, כע־ מישע און מיקראבישע סיבות. איר זענט געוי־עכט, הער דאקטאר, אויב איך האב נעװאצמ ױין קצאר םאד דעם דודכשניטצעכן צעזער, האב איך צכצ הםחות בא־ דאדפט דערםאנען עקזאנענע און ענדאנענע, וױיצ װי קען טען עס פאדשטײן די אורזאכן םון קראנקה״טן אן אזעצכע צזױי װיכט־קע װעדטער? — אצא װאס דען איך בין נישט סאדערן? — האב א־ך עס נעטון צוציב קצאדק״ט און נישט געװוסט, אז בײ אײך איז עס עם־האדצות. אין די קאפיטצעך איבעד ירושה װערט געדעדס ותנן דער מע־ דוננ םון נעװיםע װערעם דורך דירעקטעד ספאצטונ:, רעצענזירט עם ד״ר שאבאר אזוי — ״...אויב געװיםע װעדעם טערן ז-־ך רודך די־ ־עקטעי שפאצטונג םון ױיערע קעדפעדם... איז טאקע בײ גאט אצ־ז מענצעך און פאפיר פאוטדאנט אצץ־׳, — אויב איד װיצט ראם זאצ וײן מענצעך אויך ביי אײך און נישט בצויז ביי נאט, טא צײענט דורך בצויז א האצב ױיטצ םון םאצ-דן בוך:16זעס1ס81ז{ך1ון 61 8118101116״ ״ס31מ1נמפנעשריבן םון פראפ. צ. נ. דאצבים, דריטע אויםצאנע, זײמ 24, פאראם־אױ (א). רי צעצטע אויםזעצוננ םון ד־׳ר שאבאר — צסאי איך דעדםאן װעגן דעד סעקסועצער אומנאדםאצקײט—בעםטיאציטעט? — ער םאר־ ענדיקט םאדקאםט־ש — ״זייער אן אינטערעסאנטע און רעדעיק־ אקםועצע טעמע, װאס װערט אםיצו נישט דערםאנט אין קײן אײז םעקםועצער פםיכיאטריע״. זײט אזוי סוט און צײענט **116^£16 1)8X01118111ס1ס61תז56 פ1״ פון פראפעםאד דע־בעצ פעי, זייט 3, פאראנראוי 6, און איר װעט זיך איבערצײנן װענן אזא ״אצטערטיםצעכקײט״ װי בעםטיאציטעמ. איך װיצ צםוױ באמערקן, אז דעם נרעסטן טײצ םון טײן בוך האב איך פריער נעשריבן אין םראנצו״זיש אין דעד םארם םון מעזיםן, װעצכע זענען מיט נרוים צוםרידנקײט נעצײענט :עװארן םון םײנע אוניװערםיטעט־פראםעסארן. איך האב זיך נעםצייםט צו זײן קצא־• איך האב זיך נישט נעריכט, אז קצארקײט איז עם־הארצות. דייר א. (מוידױאו מאנטרעאצ?אנזװזטימ אוי\> ארזיסצ\געב\ א. טםײנבארגנז סריפלוו, (זםסרואוױ? שוין ארויס םון דרוק רער ערשטער באנד םון אליעזר שטײכבארפס שריםטן מעש א ל י ם < ■ נזילז 4ו האלצפזװסט פו\ ארסױר?ארניג או\ א דימזומ פו\ גלוארג רלװולװראר דער באגד האצט 160 םשצים אין םינח ציקצען אויױ 320 זײייז׳ איז פראכטםוצ געח־וסט און נעבונדן און קאםט םאר אויםצאנד 1.60 דאצאר, חוץ פארסא (20 סענמ). צו באקוטען בײם ״שט״גבארנ־קאמיטעט״: ,0611131111 ,ו(10ן3־066111)1 164־1(1ו03 .זס .£01081118 ,1118׳\£1100 .4/11 18111(8־61׳ונמס 811 , א-יך האב אױםטערתזאם דורכנעצײענט די דעצענזיע םון ד״ד צ. ינואבאד א־בעד מײן בוך ״צײב און צעבן״ אין ״ציט. בצעטער״;ומ. 52, 1932. וױ איך האב פאדשטאבען, האט דער רעצענזענמ פון ד• עדשמע 50 זײטצעך פין טײן בוך :עהאמ;ענונ אדױסצו־ טדאנן דעם אידנױיצ, אז דאם בוך איז בצױזע עם־האדצות, פוסטע פצױדעדײ און א פארשװענדוננ פון פאפיר. איך האב צו מײן חשובן קעננעד קײן טענות נ״מט פאר האבן אזא ״נעהויבענע״ םײנוגג װענן מײן בוך, און איך װאצמ אים זיכער;ישט נעענטפערט עםנטצעך, װען די אייםטייטשונגען פון די ציטאטן װאצםן :ישט געותן פאצש. (ורטסװלז.• באשרײבנדיק ד• סטרוקטדד פון די נעװעבן, האב א־ך די צ־1צ (דאם קעמעייצ) צונענציבן צו די אננענומענע אײנםן ם־ז ד• קאנותנציאנעצע נדויםן, װי דעד א־יצ, מעטעד, אונץ,;ראם א.א.װ.— ״פין דעד דאזיקעד דערקצערוננ — שרײבמ ד״ר שאבאד — מוז, נעבעך, דער ײדישעד ציתנעד ארױסמ־אנן דעם אײנח־וק, אז דאס קעמעדצ א־ז בצויז א באדתנטע גרויס און נישט קײן יש פאד זיך״. ד״ד שאבאד איז דאך א מעדיקעד, האט עד דאך שטודירט פ־זיאצאניע א־ן וױיםט, אז ד• אננענומענע דעפ־ניציע פון דער צעצ (דאס קעמעדצ) איז — דיי ביאראגװלולו אײוס. ותצנדיק די זאך קאנ־ ק־עטיזי־ן, האב איך פא־ דעם צײעכער דודכנעפידט א פא־אצעצ צװישן די קאנװענציאנעצ־אננענומענע איתםן אין אונזער פ־אקטיש;, טאנ־טענצעבן 4עבן און ד־עם מ־ק־אסקאפ־שן קעמעדצ — אצם ד• ביאיאנישע אײנס. איך האב נישט געװיסט, העד דאקטאד, אז בײ א״ך א־ז קצאדקײט — עם־הארצות. גוװײסװלו.• — ״א פיאנסעד א־ן ד• מוחות םון ד■ צײענעד קען אנמאכן דעי פא־נצ״ך, אז דער סקעצעט צוזאמען מיט די םוםקוצן זענען דע־ 4אקאםאטיװ םון אדנאנ־זם״. אזױ שרײבט ד״ד שאבאד, אין פ.־ע:ט: ״פאדװאם זאצ דע־ מאגן, װאם באקוסט שפייזז, נישט פא־נצ־כן ותרן םיטן צאקאמאטיװ, װאס ות־ט באהײצט מ־ט קו־צן?״ איך קאפיי דא ד■ דעפ־ניציע פון פ־אפ. ע. העדאז — פון םאנט־ פעריע־אונױת־םיטעמ, פין זיין ביך איבעי פיזיאאצנת, ח־יטע אײפ־ ־אנע, זײט 599: ״ד• צאקאמאטיװקײמ פון קערפעד װערט געשאםן פון די פאר־ שיידענע טײצן פון םקעצעט, װעצבע באותנן ,יך א דאנק ד־ מוסקוצז, מיט װעצכע זײ זענען באהעפט״. פאדאן, אצזא, נאך אײן עם־האדץ, און דאם א־ז פדאםעסאר העדא!, ותצכעד האצט, אז ד־ בײנעד און ד• םוסקוצן זענען דער יאקאמאטױו פון הערפער. דריסיגגז.• אין העם דדיטן קאפיטצ, וװ עס ותרט :עדעדט ותנן ד• פ־נקצ־עס פון א־נאניזם׳ ות־ט א־ױסנעבראכט דעד :עדאנק, אז דאם צעבן פ־ן םענטשן, פון פיזיאצאגישן שטאנדפונקט, באשטײמ םין צװײ זאכן: עדשטנם, אײםא־בעם; ענעדנת אין דעד פאדם פון װא־ ־עמקײט, און צוױיטנם - פאנאנדעדטײצן ד־ דאזיקע ענערניע פדא־ פאדציאנעצ צו דע־ אסט־װ־טעט און נויטוױגנדיקײט פון די םונק־ ציאנירנדיקע אברים. יעדעד אײנע־ פאדשטײט, אז ענעדנת צו פאדשותנדן א־ו צײכטער װי עס אויםצוארבעטן. נו, וױצ זיך מיר זײן אזוי קצאד װי מענצעך אין א־ך זאנ צום צײענעי אזוי: — ״װי אין פראקטישן, טאנ־טענצעבן צעבן, איז אויך דא, אין דעד פונקציאנירוננ פון אר־ :אנ״פ, דאס אויסארבעטן פין פארמענן נישמ אן עדך קאמפצי־ צ-טעד אײדעד דאס אויםנעבן םון דעם זעצבן פארמעגן (ענערניע). ד״ד שאבאד ציטידט דעם דאזיקן זאץ און זאגט: — ״דער;אנ־ צע־ נעדאנק איז צנטר• פאצש, וױיצ דעד פדאצעס, צאםיר זאנן, םוז אײסטײצן פון אדגאניזם די נישט־נויטיקע שטאםן (דורך *ואה, השתנה, שװײפ) אױ נישט וױיניקעד קאמפיצצירט אײדעד דאם אײנ־ נעמען און פא־דײען שפ־יזן און נעטראנקען״. איך דעד נישט ותנן דעם, צי עס איז שװעדער צו עםן, אדע־ טון דאם יעננזעצלעבע םון עסן; א־ך בדעננ אדוים דעם פאקט, אז ד■ דעדװארבוננ פון ענערגיע אין דעד פאדם פון היץ, איז א םך קאמפליצידטע־ א״דער די פארשװענדוננפון דער שייז־דערװארבענע־ ענעדניע. און יעדעד איתעד, װאם האט די מינדםמע ידיעה אין