Literarishe bleter · 1933-02-24 · 9 (24.2.1933) · p. Seite 143

ז״ט 143 דגזעראריגפצ .3לצסיע\־ 1\\ז. 9 (ס**) ז קאנעעדט םוז אלא ליליח אוז וו. גאדיק קןזנדערט, װץס א־ז םארנעהזנ׳ע; ה״נט־קן •שית א־ן דעם גרױש• ״:#וװןזישט׳ם־״־טעאטעד, װ• אאא צ־א־ת טימ װ.;אד•? תאין זיך רא װיחג־ באוױזן נאך א תםםק־ז ם־ן עטאעשע •אר. עס א-ז י״כעװען דער;א־ער ײדישער עוים, װאם ״ען זעט א״ף ••ד־־עע ם״עדאעשע אװ;טן, אויף ״ד-טע •עטחות, װאם זענען א־ן דעם;רויעז ײאדיצע אזוי זעצטן. אאא איאית חאט ױך יאוױזן א־ן א־ד ם־אבט און;אא:ץ. ז• איז אים ק־גסמאע-; א■•; אינטערם־עטאטאר•; פון ײד״םן און:ישט־ יידײען?יד שטארק א־יםגעװארןסן. ז• א־ז א״פגעטראטן אין דעם ע־״טטן טײל אין ניײע כוםעדן (דאם ט״דא פין װא.׳יצע, דאס :זגנע־־ איד, ראם <־ד און טא;־ז ם־ן 10 םענט א. א. װ.) א•; אוכ־גט־פ א־ז נעװען צו באכוערקן ד• א־נטע־עפאננדג ק־נסטרער•;, װאס •באפט א קיד, װאפ בצאזט אר״ן א*ן א־ם יעב;, דאדץ,;יצטח. איא ר־יז־ת א־ז;עװען א־ב, נוט און א־ט2א;-ד:ד א״ך א־ן אידע א?טע, אב־א-קע :וטער;, װאפ זעגען באקאנט ד־גם עולם פ־ן א־דע אטאא־קע א״פ־ נ*-טן א־ן ״אזאזעל״.;וט זענען אויך ד• ד־עטן ט־ט דעם טאלענט־ םולן װ.;אריק, װאס איז אויך;עותן ם״ן א־ן ל״ט-ש אין דער יאיע פון ד־גם קאנפעדאנםיע. חכלא, עס איז;עװען א ש״נע־ ׳קאנצעיט, װאם חאט פא׳-טאפט ט־־ים;חתירוח און דע־וױזן, אז אױך בײ א׳־נז, א״ף א-;זער :עבער־ דיקער •יו״שעד בי;ע קאן בייגן פיל איױפטון א׳ון ױך צ• עפיגס דעד־ •טיא;ן און אויך ם־צ ארוים־טלא;:. אלא לילית און װ. גאדיק, — בראװא! 1. מ. װיכטיק פאד כײע אבאכעכטן! די אבאנענטן, װאם שרײבן אויס די ״ליטעראר־שע בלעטעד״ פון 1933, קאנען באקומען ד• פדיערדיסע יארגעי;; ״ליטערארישע בלעטעיד״ םאד;אר א ביליקן פרײז. די •א־נענ; ליטערארישע בלעטעד״ זענען א קאלאםאצער אוצ־ פון ײדישן שאםן און וױסן. אלע דערגר״נוננען, װאם זעכען ־• יעצטע יארן נעמאבט נעװארן םון ײדישער ליטעראט־ד און קולטו־, חאבן נעםינען זײער אפשפ־נצגנג אין די ״ציטערא׳—עע בצעטע־". םאר ס גימ־ידז (פארטא נאך 1.20 ניצדן) קאן ־עדע־ :״ער אבאנענט באק־נדגן א יאר:א:נ ״ציטערארישע בצעטער״ (בדאשידט) ם־ן ד• •ארן: 25—1924, 1926, 1927, 1928, 1929 און 1930. דע־ נארמאצער פר״ז פון אזא יארנאננ איז 24 גיצדן. גוובריב\ א בלײונו גואל (ועועוזפראדג.1 אדרעם: םאד נעצט (אין פויצן): 639 .0 .>1 .? 261(313 .א .10/8 סמ8682 ,3יו\523ץ3'\\ ,"•6161(8 1820ץ3ז11€׳1״ איתצ־קער ע־נםטער ״ד־שער צ־טע־א״שע־ װאננזשיורנאצ אין;א;ץ ד־-ם־אנזעדיקע ״דער שפיגל״ ־עדאקט־רמ םון י. ר. גרוװזאץ •עדע װאך קוניגן אין ״שפינצ״ ערנםטע אפחאנדדו״ען א•; באצ״םט*;;ען םון אצע קוצט־דעצע און;עזעדשאםטצעבע דע>־ש״:ונ;ען אעם ײד־שן צעבן א־ן דע־ נא־ער װעצט בבצצ א־ן אין ד•;״ע ״ד־שיג •יםובים א״םן ר-ם־אטע."קא;ער קאנט־נענט בםדט. ״רער גוףיגל״ דריוקט דערצײצ־ננען, יירער אין ראכואנען פון ד• אננעזעענסטע ״ד־שע ש־״בער. יײנװנו אלגו רנובו ״פזפיגל״ו אונזער אדרעם: .א6־11\. 8סח6גו8 ,337 03816111 "1101׳(וקו)8€ ז0<1״ אדא רירית — א ױננ, באנאבט ײא׳-עעװער יידיש םיידצ. אן אם-מי־ידט מ״דצ מיט פ־־ציש אין מ״צ און מיט בענקשאםט צ־ם טגאטעדר ,קװי פ־א קװא״ אױיף םענאטארםקע גאס, וװ ״דן באציעקן ״ך צ,־ױשן אנדערן מיט די שמאנצעסן און נאםקרימעג־שן סון ײדן, ״אם װערן דארט צונעשטעצט בעיקר דורך ײדן און ײו״שהעס. — רעד װײבנור װענ פון דער באנאבטע־ א•־; באחנטער ארא ציצית איז נעװען אחין. אב•*־ — עס קומט אמאצ אױך א?רװומר װענ, א קרוםיגר װענ, ״אם חאט פארדדײט צודיק א־יף רי :אצעװקעם, ציריק צו דעם ״א־עמע־־ נעטאי עפנט מען דא;, םיט א יא׳־ 6—7 צוריס, אי־ף :א־עװק• 2 דעם ,אזאזעצ״, א׳ון ביגן ״םארנארט״ אחין די ײננעטש־ ־׳•״־, דאן :אך וױינ־ק־דײםע אצא צ־צית. און ז־ װערט ד־ ״קאזע־ ם־ן אזאזעצ״. חן און םר־שקײט םון אן ערשט־צעװאקשנד־קער קי׳נםם־ ״;־•;. חאבז איתײיע שטא־ק באדױעדט: :עבעך — פון די ״הויבע״ :•גנם-טעד םין דעפ ״קװי פ׳־א קװא״־קעצער אין די ״נידער־קע־ זאצן ב־ן א ײריש אויך־מיר־טעאמע,־. — אב׳4־ :דאד איז אט דער קד,יםז*ר״ װענ םאר דע־ װננעטשקעד אצא צ״צית נעװען רעד גלײבנור. ״ חאט זיך ניך סאנאנדערנעבציט אין םאנאנדערשעסעדירט אין אײנ:־ א־טיקע פארבן און באשײנט אפנעשצאנענע םאצקס־םאטױון. זי איז :יגװאו־ז :ישט :אר זימעריז — נאר בעיקר — קינסטצערין, םײנע, צא־טע קינסטצעריז םון ײדישן ציד. אין װאם אצא ציצית באדײט םאר דעם ײדישן ציד, חאב איי מ־ך איבערצ״נט םאר צװײ יארן אין דעם נרויםן אפשנגארבנדיקן ״יישן צאנדא;. דאיט איז ײד־ש בעיקר אן ענין פון סארנאננענ־ ־״ט. עס קצאכיערן זיך אדום יידיש עצטערע יידן מ־ט ציטערנדיקע ־יגנט אין ם־ט א״ננעבו־נענע פצ״צעס םון אצטקײט און םארשימצמ־ י״ם ײדן און ײדישקײט א־ז דארט אן ענין םון ״חנוכה־צעטפצעך״ א״ף דעם מארק, וװ ײדן מיט בעױד חאגדציען מיט כש־ םצײש און כ״ט טציתים אין ציצ־ת. פא׳־ אט ך־ ײךן לעבט ך^ףט ך$ס יידישע ״ארט מיט דער ײרישער ם־עסע און מיטן יידישן טעאטער. און ־ארט האב איך נעזען, װ־ די ױמע, איצט שוין םראכטםוצע אצא ־־צית איז נעקוטען םיט א־ד ױננ צעבן און םיט יתבגן, טינטערן ״ד־ש־ציד א׳״ף א־רע ציפן. א־ז עס נעװען םאד דעם אצטן, :א־־אצמן ■■דישן צאכדאן א נדױס־ג אנטפ^עקומ. א־ן דעם;ריויםן זא׳צ ס־נם פיזײיציאז״־טעאטער, פאי ׳יז עזצם סון א צײײ טזיזנט ״דן, האט ־־ ױמע, באצויבעדנדיקע אצא ציצית;ענעבן א :רזם ם־ז א ױננ י—ש צעבן, װאם צעבט א־ז ••״•אםט אין ״דיש, און דוקט ארויס אזעצ־ :ע פדאבסםוצע י׳וננע ײדישע קינסטצערינס. איך חאב מיך יאז אי־ :יג־צײנט, אז דעד ״קדומער״ װענ םון אצא ציצית םון דעם ״ק־וי :־א קװא״ צו דער ײד־שעד םצענע איז נא׳־נ־שט אויי קחום, און אז ד־ ײדישע װעצט איז םא-־ א ײד־שעיד ק־נסטצערין נאדנישט אױי *ננ און שםאצ. און דערנאך אירע גרױםע ד׳מ־םאצנן אין דער ײדישער אמעריקע. באנ״סטערוגנ איבער באנײםטערוננ. און דאס ױגנע װארשעװעד מ״דצ, װאס האמ נאך איר פ״ציש םון מייצ נישט ארױסנעצאזט, -׳־עט אליף דארט אין ײדישן טעאטעד און וױחט, אז די ײדישע ״א־שע האט נאך אין איר פאטענץ נחויסע טענצעכס״טן און אםי״ו צװישן די קריחן א׳ון שיכמן, װאם שטײען מיט דער פצײצע צו ײדיש, צום ײדיש־שאםן. א :״־ויםער ט־ױמף איז:עײיגן םא׳־ דעם ײדישן ציר רער נרויסע־