Literarishe bleter · 1933-02-24 · 9 (24.2.1933) · p. Seite 140

זייט 140 ————_ריסיעראריטנז בחזסימר 9 (־60^.) קאן דך נישט אדויםבאסומעז... דער חשק צו גענום פאר5אזט אים. צװײ מאר װעט ער נ־׳טט אעבן. און זײנע יאנ־ן האט עד אפגענעב, או-ף זאמרען פאדמיעננס. עד װעט אבער פון דעם קײן וזנאה נ-׳טט האבן. דע־ כראב־ע װעט דאם ׳שוין פאדנוצן. אױך ד• טאבטעד האצט מיט דעם :־אב־ע און מ״דט ־עצנגם אויס זײן:עזעריעאב<!... בצײבט ני׳טט מע־ א-בעד וױ ד• פדױ. איז ז• אפער פאר׳טיכודט פון דעס :־אב־עס •חסם נרײך װ• ז■ װארט ױך דערצױנן צוױשן;־עפינם. פעװײטנס דע־טראנט ז־ך דאס ט־ומ״טערן פון די וועכטעי־, װאם דעדמאנט דעם ׳טפאצ־דנד־קן עורם, אז עם איז יטוין צ״ט צו פאי־ראזן דעם פארק. דאס •ונגװא־נ פאדקערעותט פאמעלעך צום אדױםנאננ. יפון ארע זײטן ט־אקט ױך א :ע״יייטקער־•. יעאטנס ׳עפינרען זיך אפ אין םטארו און מ־שן זיך צונויף מ־ט ראננע פאסן קא־־־טע ריכט פרן די ראטטעדנעס. װארפזאן קוקמ אױף ד• װנוע פרײד־קע פנ־מעד, אױף װערפע עס פארן ד• רעצטע ז־נען־יקטדא־ין און זיעע ריפן ימעפטימען: וױ ד• פייע א־ן װאםער, װ• די פ־ט אין ע־ א־ז אפנעיציאםן א־ן זײנע צ־מערן און יעפאנט נאנצע ׳טעהן א פאז־טדאבטער. ד• כחות פארראזן אים און די נרידעד װעדן ׳טװא־ :ער פון טאינ צו טא;. א;רױםן פעירער אװ ער אמאר כאנאננען אין ־עכן, א טעיות :ייעמ צו פאיד־כטן איון דאם א־ז זיך אן אים אצ•;־ :יקם. נײן, ע־ א• ניינזט;יעווען אויפ־יבטיק צו זיך ארײן. ארץ איז בײ א־ם נעװען פדעמד: יײן ארט רעיבן, זײן ׳עפדאך.;ערעבט האט ע־ פא־ אנדערעם װענן און זיך ארײן םאררײקנט. דעםנרײכן זײי פאדמעינן... עפעם װאם א־ז דאיך םאראן, װאם קאן אים ברעגנען א דע־רײכטע־־נ:, אפ׳טר א טרײסט. עם א־ז אין א־ם ט־ף םארבאדנן און װאס דאס א־ז, וױיםט ער נישט. עם האט אבער אױף נעזויס א יעײכות טיט דעם, װאם עס איז נעװען אסאר, ׳םוין;אנץ רא;נ צו׳ריק.;ע׳עען איז עם פרנצים. ער האט װך אויםנעכאפט פון שראי*;אך א ״זװעדן חריום און ארײן פארחידו׳סט אויםנערוםן אין דעד יעפ־אך פון זיעע קינדער־יארן: — *>]־, װי איך האכ זיך דאם דעד׳אדאקן. כין א־נגאנצן :אם פון יעוױים. זיסערע, װו כיסטי? עס האט זיך מ״ר געחרוסט װי א נרױסע חיה ׳שט־קט׳ מיך, שטיקט סיך און איז נרײט מיך אויף דעד ערטע׳־ א־ננאגצן איעצו׳טריננען. איך האב זי צום םוף א ׳פרײדעד נעטון פון זיך איון צעטרעטן. אצינד פיר א־ך זייך םר״ם, איננאנצן װי נ״־נעבױרן. װארםםאנם װערטער האכן האדט אפנעעולאנן אן די םאגדעט־ וױיבע טאפעטן פון זײן ׳עראף־צימער. ער האט זיך א נײניריקער צו־;עהעדט צו זײער ק5אנ; און מיט תענונ זיך אויםנעצ׳ויגן אויםן :ע־ ־ענער. זאפיא האט זיך נעדיבן ד• אוינן־הײטרעך און;עקוקט מױט;דױם כארװונדערווננ איױפן מאן. װארפזאן א־ז.זנעװארן הײטערע־ און האט ײנגר׳ט נע׳צמײכרט, זוי ער װארט זיך פ־ע׳עט׳צען פארן װייב: — זיםעאע, זא׳נ טיר, װי אזוי האסטו מ*ך אמאר;ערופן, פאד פעיי־צ־ק •אר ציוריק, הא? ד• פרוי א־ו;אך ארץ צעטומרט און שטארק פאידשעמט. דאך זעט ז• כחוש, אז דער מאן םיאט א רעדרײבטעדוננ, אן ענדערוננ א־ז א־ן אי־ם פארנעקומען, װאם האט ארײננעכ־אבט א פארבעםערוננ א־ל זײן שװער :עמ־ט. אין ױ, ז״ן זױיכ, טאר זיך אים אצינד נ״כט אקעננינ־טע^ן. ז• נעמט זיובן אין זכרוון יםױן אאנג פאי־נעטענע ײערטע־. ק-יקט דעדש־אקן צו דער טי־ ,־ערט זײ ארו־ם נ־׳טט דדײטט א׳ון מ־ט מ-י־א, װ• זי װאצט;ענאננע־ז אױף שמארצן. װאם עפעם פייצ-ם זיך ד־עימאנט אױף דע•־ עיטער. הא. תנחומר? װארפזאן האט זיך אױפנעזעצט או־פן בעט און א נאפ;עטין רעם װײבם פו־בנע האנט א־ז זײנעד ארײז. — װ• זאנםטו, תנחובל? — האט ער;עמאם־עט מ־ט ד• קיפ;, װ• ע־ װאאט זתרן פארזובן דעים טעם פון ד• װעי־ט־עד — אזז• זאי־ שטו מיך, זיםערע, חוםן פון ה״נט אן. און װאר&נדיק א בײזן בריק צו דער װאנט, װאם האט זײן ׳עיאף־צ-מעד אפנ׳עטײרט פון דעם כדאב־עם אפאדטאמענטן, האט ע־ מיט א נקמה־פײערר אין די א־־נן און הארב־פאדשי׳אפן צונעגעבן: — תנחום, םענדע־ דעם שװײנע־ם זון פון הינטער רוױו־טש־! ארײ;. דו װײפט, זאפיא ע־ האט ז־ך א ײײרע פאדטראבט — איך האב פאיי־אטן אין דעד ױננט מײנע ערטעדן, אװעקנעיװאידםן זײ, מ־ט ד• נרויבנם־נענאםן א־ננאנצן איכעדנעד־סן. די ױיננע ־א־ן זענען צערונען װי דױך. איון דע־ ב־אב־ע זעט מ•׳־ אוים, וױ ע־ װארט קײנ־ מאר נ״כט;עריס;, און קײן יצװם זא־נן ניש׳ט;עהאט. ארץ, װאם ׳<־ :עמט,;עמט עױ מימ ד׳ד־ פורער האנט, היוצפהד־ק, װ• עס װאלט א־ם;עק׳ימען און מענ עס אפ־רו זײן פדעמדע פדאצע, פ׳י־עמדע הא־ ■־עװאנ־ע. א־- יאנ ד־ד, זאפיא: ער װעט דאם פא־מענן, אונזעי פאי־מענן •:׳:׳<״־ פא־מאכקעװען. ד־ מאדאם װארפזאן פירט װך שטארק באקײד־קמ: העי- אויף, עדװאדר, צו דעדן אזוינע ד״ד. עם איז א נ,־•:־.־ שעציננ צו אונזעך קיג־ און צו װאם טוינן ד• טדוי׳ער־קע געידאנקעז, דאה דע־מאנען שיעכמע צײטן, אב■ אצ־נד א־ז גוט. דו זארםט וױםל, װ• ד־ :עי־גסאנפ זענען אונז מקנא! דעד :־אב־ע, איונזע־ אײדעם, האט א־ן זיך, :אנ א־ך ד־ד, ־־טעדרעך ברוט. דו האסט;עדארפט זען. װ־ ער האט די;עםט פארוױיי׳ט. ע־ האט אין אונז ארעמען מ־ט כעװאיט נענאםן ׳עאמפאנ־עד. ד־ או־נן זײנע היאבן :עפ־נקרײ, ע־ א־ז;עפארן א מ־דעד או־פן קאשעט מ־ט א נראז װײן אין דע־ יאנט און או־סנע־־פן: דעם ארטן ב־עננם סד, דעם ארמן באנק־־. ווערן מ־- צ־נ״פשיא;; ד־;ר־עזע־. זעסט־, עדװאדד: ז״נע;עפ־רז צו ד־ד זענען נאבעלע, ,־ײנע און דו טראנםט אײף א־ם א פאי־ ב״טעייי־נ:. א־ן װאיפזאנען האט דאס ברוט או־פנעקאבמ. עי א־ז א־־פנע־ שפ־וננען אן או־פנע־ענטער. דאם מויר האט ױך בײ אים אויס־;עקדוסט. — דעם ארטן באנק־ר האט ער;עזאנס... דעם ארטן באנקיר... װ• נאך האט עד מ־ך אננעדויפן, זאפ־א?... זאנ דעם אמת. זואם;אך האט ער;עזאנט אײף מ־ר? נײן, איך בין :ישט אזוי ארט, זאפיא, באטש ד• ־א׳־ן ז׳ענען פאד־בע־ טאקע װי מ־ט נאדנישט... א, נײ:! איך װער נאך װײזן די ארע, ײאםדעדן װענן מײן ערטער, אז זיי האבן א טעות. א־ך װער פאר־בטן דעים פיגיע־, אפנעמעז זיך, ׳װאם ם״י קומט. א&נעמען זיך ט־ט פראצענט... ע־ האט;עבאפט דעם מאנטא און שנער אדוים פון קאיבינעט. 3. ד־ עדשטע דיי פון װאר־עטע־טעאסעי־. עדװארד װארפזאן װאדט או־ף שטאדקע עמאצ־עם. דער קאנ־ פעדאנס־ע;־־יט צו דעם עירם צו א פ־ישן ינומער. עד קוקט צװיי־ ר־יטיק אױף ד־ ארטע הערן, און א׳ױף זיתע ריפן שװעבט א חוזק־;ערעבטעױר. אצ״נד.;עע־טעם פובריקום. קומען ד• ג־דלם. עם ײעט זײז, װאכ צו זען. א־׳ר מענט זיי;•ט באטראכטן: פ־־ש פאײש, צו נעמיזן און אײנצובײטן. ד■ קורט־נע הײבט װך אויף. עפ באװײזן ז־ך ד•;י׳־רם אין רי ק־דצע, דירכז־בטיקע ־אקן און ברײט אנטבר׳וױטע בױסטן. אויף ד־;־איצ־קע פױכן א-ן רי פאדע־שטע שורות שראנן אד׳ויס טראפנפ שװײס. א־בעין זאר טראגט ז־ך א שטיר פיײכן פון מענער, װאם שאקידט ד־ ארטע פוד־ימע מאדאמען. עפ װעדט א שטאדק נעפאכע־ײ פ־ן פעכע־ם. פ־ן ה־נטעי ד• פעבעים פארן צא׳־נדײזע בריקן אויף די טענצע—נם, װאם דעמאנסט־־׳רן זײע־ע איו־םנעפא׳־זעסטע און ש־אנקע ־ײכע־. עדזוא־ד װארפזאן קיקט אפאט־ש אװף ד• הארכ־ :אקעטע כאיעטנ־צעם. :ײן - ט־אכט עי - - עס נעמט ם־ך נ־שט אין א־ך זע אײך נ־שט א״ן דע־־ן קײן שום פאי־נעג־נן. ער שטײט אױ־־ א־נמ־ט־ דעד פאדשטעי•;; א־ן יאזט װך נײן אן אײננעכו־נעגעד צ־פ אד״םנאננ. צ־מא־ננפ ײצט ויאדפזאן א־ן פאי־ק כײם װאסעי־. צי־סוםנפ דע־ שטאמ א־ן קוױקט װך מיט ד• —חות פון כרומען, מ־ט דע־ שטענד־קעד צענד־נטע־ פ־־שקײט פון ד• צ־פ־־םן, װאם זענען א׳ױם־;עש־טערט כײ ד• זײטן איעען. עיר װאנ־פט ק־ישקעם א־ן װאםער אדײ;. ד• פיש טױכן אװף כײם כאװײזן ז-ך פ־ן •עדן צוגעײא־פענעם :־עפי כי־ויט, פר־עםקען מיט די עקן,;ר־טשן זיך א-ײע- א־כע־ן אנדע־ן יװי זײ װארטן זיך א־ומנעמען. פא־ רער כאנק שװעכן דו־ך ••;;ע פא־רעך פעסט אומנעא־עמט. צו זײ;ע אויעדן רעדג־ײכט א פדײדיק געירעכטער, װאם ט־א;ט זיך פון ד• נעדיכט־באײאקםזמע, שמאאע ארעע;. װאיפזא• פירט, אז טיף, טיף אי׳געוױיניק אין א־ם;ודטעורגט עפעס. עם שטראסט הינטער א םארש׳אטענעם קװאל א־ן