Literarishe bleter · 1933-02-17 · 8 (17.2.1933) · p. Seite 121

זיים 121 ליםינוראריפיוז גז־ע&יזר מגי. 8 <59*\ דעןרפןיצנ. עד האט גיעסוינזט בלומען *ין פאנבן)ניערעס... איז א־ן אװנט נענאננען צו די טיידלעך. א&זיצנדיק זזבעי פײ די טיידלער עסלעמנ טינוט, ה<וס ער באלד נעזען, וױ םרעמד זײ זענען אים, אז ער האט טימ יוײ נ־שט אפ־לו װעגן װאם צו רעדן... און ער איז איװעתגעגאגנען. אװעתגײענדיגי, האט ער אויף יענער זײט טיר נעהערט, װי די מײראעך לאכן און כיכיתען און אײן מײדצ זאנט צו .דעד אנדערער: ״)װי א1י1 ראנז א\ אידיןום״. אכעד םלעגן אלע ױננע מי״חצעך םאר אים זײן ״שײנע* און ״אע־ טעלינענסע־־. אםאצ, האט טיר נאסבערג רערצײלמ האט עד זיך באקענט סיט 2 ױננע פורםיםטקעם. ציטוױשע איעזמםע מײדלעד, װאם האבן אין װארשע געצערנט אקושעריע אדער דעגטיסטיק. די קורםיםטקעס הארן א־ם אײננעצאדן, אז ער זאצ זײ באזובן. נאמבערנס שםחה האט נישט נעהאט קײן נרענעצן. דאס הײסט?. פ? * ן / ע )) ד ע ע באלאדע װצגז סעניאד?אצענעלכאגעז האט מען זיך גענומען דיננען, בײזערן און זירלען: א חםימה! ױעד טאג ציגט >*וין* די קעפ אזא צענל־טעד! וױ האט מען אין א װיסטעניש ארא&געבראכט דאס ײדן צו שטארבן אין א מדבר? ס׳גיראר ר׳ םשה קאצעגעצבאפען האט םארוסן זײן זזון ירוחם, ארן די טאכטעד סעניאריטא• מחצה, חח זײ — א טניין קאצאניסטן, בעצי־פופים, צו רעדן װענן תסציח. און אז מען איז די יערשטע נאכט אין טעצד נעשצאםן, באר ד־ םא־שםאבטע צ־פן געזובט א טרונק, א טראפן, און געצעד םיבער האט געשנ־טן, זוי מ־ט ש־אידטע חצפ־ם — װ־ מען שנײדט די סנאפעס! ד• שבנים זענען שט־צ דעזעסן און זיך געחידוושנג אין םיטן װאבגטאנ? שכייטצײ׳ט? זױיצן שטײען ציימיק! שטועםן... אן ענין, <וען טען קוסמ צ-ונויך אייןז ק־וריוש, צ• נאר א זױנטערדיקן פדײטיק. האבן אגגעהז־בן ברענען זרערטעד םון טרידה, אחומנער־נגצט די משרת־ם פון באראג־סקען פעטער: נ־שט אנדערש, װי מען האט פאדנארט אין ערה ײדן צו פצאגצן... רעטעך. אט קוטט דער הײשעדיק, ט־ציאגען ׳זווצצ־וסוכות, און אםשר א האנצ, װאם דדעשעט אויס די זאנגען, דאן נײ דער יק־א פעטן, זי זאצ זואדטן םיט די ח<בזת — ם׳זאצ נאר נישט יבאננ טון... האט ז־ך ר׳ קאצענעצבאכען אננעשפינן א-ן די ״הענטשקעס־, א זאנ־געטון: װאס שטי־ט א־ר צ־ידיק, נעבעכנ־קעס, צא ׳־צצחם? װאם פאצט איר אן אויך פעטי4ר ה־דשקעס מענטשן, אט פונקט װי היצצעם! דאך, אז סענ־אר ד׳ טשה דוסט, טוז זײן א זאך א הארבע. א דאר דרײסיק שױן ער שטײט בײם פצונ און אקער, אן אכציק פםחן שו׳ין אויסגעשאמצט סונם ארבצ, און גצייך אח נאך דין נאקן... װו ײעט איר גײן? צור־ק, הא? אפש־ דארט צי פאנ־ען? די הערינג־קרעסצעך ציען? אפשר שארן אויח יארירן? און דא ציגט אזא בי־׳ײמעד םטעפ. פאוי־שפײט זיך אין די דראנייעם! און נעמט ױך צו די רידצעס! א דו־ײס־ק יאר פארזײט ער א־ן דער ע־ד בטחון, אוןין יעדעם זאסדצ האט ער אין רע־ האנט מוצערטצמ, דער יערשטע•־, װעצכער האט די ק־קע־בהוצה או־םנעבראכן אוון ם־׳ט א וױצד־םערד — זיך צעײיגד׳טצט!.״ איז מאגןע באצד א הױז, א פצויט, א ברהעם אויפגעקומען, די ײיצדע נ־אזן איו־םניעריםן, איויםגעברענט די דעדנערן די חוי־עדד האט אין איננעוױיד ם׳עדשטע מאצ םאירניומען ד׳י פי־ײד טון זיויטען־קערגעד. א׳ט ערשננ׳ זױ טימ דער בײטש א קנאק, נעותן אין פאדאצ־ע: א ױננערטאן. א הויז־סע׳ז־נט. גז, ראדף טען קצערן תכצייח. אט קוסט א נדין־באקא&עצושט פריצצ קײן מאהציעװ און טײצס נאר ײדן נחצות... אוין מי פון העגט האמ בעדג נעשג־מן, או־סגעגצײבט די גד־בער, און מער פון אצעמען האט קאצ־עניעצבאגיען זיך;עםצי״סיקט :א־ איידעד ר׳האט ױך גאך א דעכטן קי־אױ־געטון, אדיבער אזזי, א יערצעך דדייסיק... א פעטער, א באראן, דב הירשקע, טייצט — פארװאם :ישט נעמען? א טפיצ־קינד איז משה? נעדינס דעם ראםנעם ניקאצײען!? אין הענט האט עד, אז אסור, צי זײ װעצן אים םארשעמען בײם אסערן אזן זײען... װאם אמת איז: צונציד מ־ט ברונעמם האט עד קברים זעקפ גענראבן, אין זײ באהאצסן ס׳סײערסטע און נאעגטטטע םון זײן צעבן, זײן צװײטע ײחעגע, זיך אפנעטדאנן בײ ״א האבן־ — ציגמ בײ דער ערשטער זײט — דערגעבן. סארקויםט ע־ אויס דאס ביסצ האב זיחצי־חינם, פדװוט אױס דיי טוסקוצן פון זײן זון — אדערן וױ דראטן! ט־ט זײ :ישסא ז״ך װאם צו שי־עקן סאר וױיטער אדנענס־נע, — אין טאטן זענען זײ נעראטן!... דאם חריטע וױיב, אצײן א כינר, א שבן־קאצאניםטם א טאסטער, א שײנם, א טאנצנד־קם, — מ׳אױ נאר אויף דעם פעװען קײן טבין, נצײך טיט ידי פעדד אח ױ א־ן שפאן נעגאנגיען, זיך אײנניעביראכן, — פאר איר — דאם פעדטע קבר. נז ט־צא איז נישט אזױ, װי מ׳חאט יז־ך םארנעטמען: א מײננבוים״. א זױיךנארטן, א פרי׳ז זײן, משרתים האבן... אז יזױ סען אח נאד סון דעד שיח אראפגעק־טען, דערזעט טען: ס׳גוט באגראבן... אין םיגפטן קבר רוט זײן בכור, א ױננ אן אײזן. צונצײר ט־ט זײן :עבײן א־ז דארט א םוד פאדשצאםן, טםתטא טיט א ש־קםע זיך פארטשעפעט, אמ א ױנג א סזיק און דררך יעטעצם האגט — רערשאסן... אז וױ עם סאצט דאם אויג, א יװי״טע־, וױ״סער שמח, םארבדוו׳־נטע גוימצעך, װאס יאינן זיך אד־ייך װיצדע אקסן. ׳טוח נעטט טען זיך טבינווח זאנן: א חוץ א דויען דעטעך װעט נאי־עישט װאקסן.