Literarishe bleter · 1933-02-10 · 7 (10.2.1933) · p. Seite 112

ליוזסואדיסוז גל8(ז8ד;\1ז. ד ן458) ז״ס 12( װאס איז נעתסן פון עי) װןזנן אויף די ח־אפיגיעס, האט צונעפ*םי*ע--: — אדתע װערנרעד, וױ איך בין א ייר! — און װאס איז אזוי ד■ גוססיןי״ט, — הזיס א זןינ נעי-״ן א פרו• א־ן ד■ טיטעלע יא.־ן ט־ט א צעקנייטםמ :יעזיבט, אויר זוערכן ־עח ׳יענען נאך נעבאיין •עפר־ן פון נעזרעזיעג־ער א־יננעפ־נדעװעט■:־ באר־עבאט״שק״ט. ־- װאס איז די נוטססייט, װען כזען ארבעט זו• יאהםן א־ן בוען האט סוים אױ,,' אפצועסן? — ח־ה־־ענטע, א״ר האט ־טוין װידער פאי־בענקט זיך נאך -• פיב־ק־עך? — האט דע־ ױכנ ט־טן :עת־יירטן קא^ א נישט־רא:: א״סנער־נצע־ רױטא־בדייער א דעץ נעטון מ־ט זיין שװעדער פו־בו• א•; דער ד־אב־נע פון װאנן — פ־פ־קרעך װיאט ױך איר, זיימ צ־- בר־דן, אז א־ר האט בדױט. דע־וױיר האט דער װאנן ז־ך צ-נעק״ק־ט צ־ם באשטיטטן אי־ע, א•; ד• פױער־ם זענען ארויסנעת־אבן פון װאנן און אין איין אוי:;־ בױק ז־ך פאנאנדע־נידטאטן א־בעין בר״טן םעיד. ד• ארבעט האב ז-ך אנינעהױבן. ד״ן באנר״נד&ד האט שבוייביענד־ק א זאנ נעסוןנ — א :•ע־בט־קעװעטע קארדדע — די דאזיקע ביאסע, אבער א־ן קאיעקט־װ ורע־ט ז• ב־סלעבוױי•. א־בערנ־גארבעט. דעפ נאנצן מאנ זענען מ־ר — איך און צוײן באנלייטער — א־־טנענאננען א*בע- ד• פערדע־, נערנגע־, :עפױזעט צוױשן ד• שטא־ע שטענרעך, װאם טיירן אפ איין פע<ד פון דער צוױיטער, נע־ ק־אבן א־ן פ״בטן, קיעפ־עדיקן באד;, װאם א־ז אננעטרונקען נעװא־; ט־ט ד־ װאסערן פון ד• ט־פ־ע א־ט־זאנ־שע בדונ־כ׳ע־ און או־םנעזע;, וױ פ—ב־פאי־עבנדנעטע טיינ. א־בדעט־ב האבן פויערים און פ״ע־טעס ט־ט א־ביערנעבויגענע ־־קנב נעא־בעט, װעד ב״ם אידאפנעני*; די תבואה, װעד ביים בינ־ן ד• זאננען א־ן װעיד ביי דעד נא־־װאס אױפנעאקע־טע־ ערד. ־־ מאטאדן פון ד־ ט־אקטא)־; און ׳דדעשמאש־נען האבן מ־ט א האסט־ד ט־ק־טאק דירבנעשניטן די הורכזיכט־קע לוופט און צוסו־פגעמ־שט ז•־ מ־ט די נעש׳־ייען און די לידער — מונטערע, פ־יילעכע און אבט אזו־נע פארביענקטע — א נעםיש פון אוקדאינ־ש־ייד־שיע מאט־װי צום אותט־צו האבן מיד זיך אומנעקע־ט צוריק צ.ים ישוב. דע־ װנ־קער טאנ האט אגניעתױבן ביסלעבוױװ זיך צוזאמענצװוייזצע■, נאבלאזנדיק נאך ז־ך װו נ־שט װז אן א־בערגעקערטע פאיע הין העןל־זוניקן;עװעב צװישן טונקעא־ע פארנאכטיקע שאטנם. די שאט־.: האבן א*ו מעד און מע־ זיך אננערוקט און, װי א■ בײזער װעבטע־ פאירקע־ט ד• אאע נאבנעבא־בענע י־בט-קע פאסן פון דער אובטע־• נ״ענד־קע־ זון. ם׳איז נעװאד; אותטיק אין בר״טן, נרויסן סטעפ. פון ד• פעידע־ האבן אננעהויבן זיך אומקעדן איינציקװייז, פא־־ ־עך און;אנצע מחינות. מען א־ז נעקומען אויר פערד, א־ן װא::ב אין צופ-יס. דע־ יישוב האט אייפנעלעבט. פו־ערים מיט םארקאשערטע ב-ז א־בער די קנ־ איױונטענע הוױן, מ־ט צעה־צטע און פ־ן זנין פא־■ ב־ױנטע פנ־מ־ע־, האבן ז־ך נעשפאדט צום פלומפ און נעאאזן א•■־, װך :־םן קא־טע, •עפהודאד־קע װאסע־. דאפ וואוםעה איז בערונען א־בע־ן קאפ, א־בער ד־ שויטערן און פאדקדאבן ארונטעד די פעפי-־ פאי־נא־טלטע פאודע־ן. די פו״&הים האבן דערביי נעשרינן,;עאיא־עמ:־ א־ן זיך;עביעטן איינער ביים צוױיטן: — קאטשע, קאטישע, אט אזוי... זאא ניםן... א־ן דאים װאסעד האט זיך :ענאסן, ביז די פויער־ם האבן אפ־;עשייע־ט פון זיך דעם שטי־ב און ד• באאטע און בזען איז אװעק צ• דעד זועט־עע־׳ע, װאם די פו־ע־טעס האבן ציוינענריי׳ט נאך ד־ע־ װעטשערע זענען ד• עי׳נדעדע פױע־ים סעבאיבן זיצ; א״ה ז־־יע־ע ע״טער, א״ננעמאטערטע, מירע, מיט א חשק צו דדע:•־ לען. ד• ־וננע זענען אװעק אין דע־;דױסער :עביידע סין ל״ענזא־ א־ן;עבאפט ז־ך בא־ די צי־טיננען, זשודנאאן און א״נצייט־ק ױ־ צ־נעהע־ט צ־ם ־אד־א. דע־ ־אד־א האט מ־ט הילב־קעה שטים א־״ננעשדינן: — א*א, אלא! הערט ז־ך צו. מ־ד ראפאדט־רן! טױזנטעה מא; א״זן, טי״זנטע־ טאן טש־גון, הונד־נרטע,־ טראיסטא־ס האבן מ־ד פא־; ה״נט־קן טאנ צונעשטעאט א־נזעד לאכד! דעה ־וננע־ עואם האט אױפנענומען ד־ •ד־עה מ־ט פה״ד א•- הי^י־תן הורא! די ברויםע, קיילעבד־קע לבבה האט נדט א ז״אבעדנע.־, מאטאות־ שיין;עזױמט דעם אייננעשאאפזתעם םטעפ. א-ך האב פאז־אאזן דעם ישוב. נענטע־ צו ר• ש־״ע־ן א־ז :עשטאנען א באפי-־ע ״ד-שע פױעהיס, פ״עדטעס, װנ;ע א־ן אלטע א־ן ױך דו־בנעשמועסט װענן הע־ פאה־ שט״ענד-קע- א־בעט םאו־ן טא;. םעסטע, ב־״נופ־״צ־קע ״דן, ״דן בע־ד־קע און אן בערד, מ״:, :•; ױן פארבדענטע פנ־מע־. און ד• פו־ע־טעם מ־ט ד• בא־ב־קע ט־ב־עך אװפן קאפ. עפעב ספעצ־ם־ש־־פו־ע־שעס האט ױך שױן;ע־ :דעדקט א־ן יז״ע־•* באי-ועדננען.;ע־עדט האבן ז״ כױמ באסאײע שט״ מען, שװע־, האמעטנע. אבע־ דעהפאר דױק, זאבלעך. מ״ן באנל״טע־ האט מ־ך פאהנעשטעלט — א נאסט פ-ן אװב־ ־אנד, האט עד א זאנ;עט-;. ד• פױע־־ם האבן מ־ך באטראבט;ע־אבן, מ־ט אן אנשטעל ם־ן מענטשן, װאם האבן א־בער עפעס דױבט־קע־ב צ■ ט־אכט;, און;א־ ם־ן היבבי־נבק״ט װענן מ־־ אפנע־ ש־טעקט א ״של־ם־ע־־בב״. מ••; האנט ־אט אננעהו־בן א־־בערנ״ן =ץ א■•; £•־׳•־••״; האנט ,א־ן ה־ע־ צוױ־טע־, א־ע אױ־נע מאזאל־סטע, א״בנעא־בעטע. א־ן װעיבע עב ש־פ־רט ז־ך א ז־בע־ק״ט, א פעסטק״ט. — א•־ קענמ מ־ט א־נז מ־טפאיין א־ן םע־י, א״ב א־ו־ װיאט — ־אט א״נעד א פ״עד פון מ-טעאן װוקם מ~ פאהנעאיינט.;עװ־ס ורר א־ך! — האב א־ך מ־ט דאנקבארק־־ט;עענט־ פע־ט א־ן יא טאדע נ־־יך;עת־אבן מ־יט א־ע צ־זאבדען א־ן נ־ו•־; װאנן א־״ן, א־ן ורדבן א־ע פא־ן שט־־ענד־ק. מען א־ז אה״סנע־ פא־ז מ־ט;עזאננ און מ־ט װ־־ו, װעיבן א־ינעי־ מאכט א־בע.־; צוױ־בן אז״ נ־טמ־ט־ק. ב־נב האז־קן א־משי־יד־קן װ־ץ האב א־ד א ב־ א־־־בנעט־אנן. א־ך ב־ן דע־נאננען העב ־ה־ב פ־ן;יעבטן ט״ר פ״ע־-ב. א־ך האב •טו־ז;עײיבט, װע־ פון ז״ א־ז דע־;עײעזע־ :ע־ י־־עמע־, ש־בטע־, ומעק־ע־, הזן און;־אט א א־פט־מענטש•. ה״נט =א-; צ־זאביען א־ן ױעב גהו־בן קא־עקט־װן װאנן באא־בעטן ד• קאיעקט־װע פעאז־עד. א־צ־ קאבאאקע־ — א ״ד מ־ט א נ־־־בע־ בעאמע או־פן ו־עבבן א״;, יאט;עצו־נן ד־ א״צעב א־ן ־עדע וױיאע נעקאאפט א״ה ד• א־יננעש-פאנטע אקסן מ־ט א ס־קעװאטן שט־עקן, בו... גו... — אן אקס, א שר־־הבר, נאד דעך־ או־תן פעאט. נו...;־.. - װאס ־עדט א•׳־ צו די אקב;, א־צ־? — האט מ־ט שפאב א פ־ענ;•;טון א ׳־ונ;, א װוקס־קע־, א ב־״מביינ־קעה, מ־ט א קאפ נעת־״זיטע האר א־ן ב־יימענדיקע אױנן. — א־ך *ערן זיי בדדה ״טעמפן״, אט ד• טעמפע אלב־שע בדח־ת. פארשטאנען? דעי עיאם האט ױך צעאאבט. — א ״עבן אפנעקנעאט. נעהאט וזמנים ב־עד־־י, — האט איצ•, צ־ענד־ק ד־ ״־צעב אר־שהעי־צ״יט. - - ינעהאט פ־־נקע קעפ־עך, ־א־טע העפ^ע־, אב־עד א״בנעיע־נט זיי אאע. א־ן א־צט ניי האב צ• ט־ן טאקע מ־ט אן אמתן אקב. -- הע־ אתס אע־נט מ־ט אינז, א־צ־ — האט אינטע־נעבאפט א צוריטע־ ייד, כרעה ת׳פן — א ייד, װאב פ־ענמ נאייך נאך פבה א־ו־בנעמען דאס א״נצ־קע פענבטע־ פין זיין הד,־, װו מען האט ־בעערעבש זאאבע פ־דט און אײעקבעשטע־ט דאם װ״ב האנדאעין פשם פאדאקאכי־ק מ־ש־ אב־כױ מע־, נהױפ;, קא־טאפא און וקערש;, א צע־ שנ־טענעב א־יך ׳•-•ט־קיעך, א־ן אא״ן ־עדן פר־מא־גן נעטאפט ב־י ד־ פ־־ע ־ם א־ן ד־ זעק, צ•;עפ־נעז עפעב א מצ־אהאע, װאס ז־י ב־עננען אד״ן פ־ן דאיי־ר א־ן שנדנט4. — נ־שקשה, נ־שקשה, שאוא א־ז או־ך :ענאננען ױכן אייזרען א־ן געפינען... — האט מ־ט;־ױם ע־נסטקייט א זאנ נעטון א יי־, א הױבע־, מיט א שפ־צ־קן קאפ אין אאננע אױע־;. דאס איז נע־ װען מענדא מיאך — א ״ד א מעק־ע־, ײאס האס דעם;־עסטן ט״' ־א־ אי־ובתעדד״ט ז־ך א־ן ק־עװ אי־ף דער בעדקע אי־ן באקומען העם צשאמען ״בױאך״ נא־ דעיפא־, ײאה ע־ האט;עקאנט קוגצ־ז ז— או־סבאהאאטן פון ד־ ״אבייאװעס״, װאס ד־ רום־שע פאי־צ־י פאענט מאבן אויף י־ד;. — מ־ד האבן מ־ט װאס צו קאאנן אױף ד• אקבן. דע־ אקס האט אונז א־־בגעאעד־״ט צו זיובן או־יז דע־ ע־ד און נ־שט א״פן ה־מא. מ־ד פא־ען נ־שט מע־, מ־ך פאד־נװען נ־שט, ױי אן תעפ. א־ן װאס האמ מען נעהאט פון דעם אױפענ־ש? נעבדאטענע צ־־ת. אמא־ האבן אונזערע הענט;עד־נט צום דעדן און היײט, ה־שט א־בעבן מיד מ־ט זיי א־ן פון דער אהבעט קומם עפעב אדו־ב. מ־־ פא־ז״ען און עס װאקסט. און אמא־ האסטו נעאקערמ מ־ט דע־;אז ד־ ע־ד... ז־ע־ עו4ם האט זיך צונע־ע־ט צוב ,־עז־נער, — אן עאטערע־ יי־