Literarishe bleter · 1933-02-10 · 7 (10.2.1933) · p. Seite 110

ליסיעראריסוע גרעסיער ו\8י. ך ן458.) זײש 110 ר ח? ה. ק ז$ ד ן מעשה אוידי צבי גדינפעדב דער א־־ב־־עד אוט־ו פון זיין בריט און בד• איבערצוצײגן ייג 8לײ1, אז דא ד־יבמ זיך א; דער ברענ שון א נײעד ווע׳צמ. דער־יבער — זײן דיסמעדיע, זײן װאדפן זיך או־ף אאיז אין אריף יעדן. ער װיא א־בעדיב־־יען זיך ארײן, דעם ספק אין אוטדו, און די אאע נ־ישט אדיפנע״ריבענע איד־ער אדן 8אעטעש, װאם;איען אןיפן נרונט פון זײן ד־במע־־ניעמד. :יע׳נטיבן, װאש זענען ־ונדערט ס־אצ־ענט ז־בע־ מ־מ ד• פארװ—קדעכ־ננט־טענאעבק־יטן פין זײע־ע א־דע־נן, :יענטישן, װאכ זענען א־בעדצײנט א־ן דע־ אײן א־ן אײנציק־ער ריבט־קײט פ־ן ז״ע־ע א־דעע;, א־ב־עטן א•; דע־ ־טטיא און ט־ט ענ־װת. אט־ ־עבסטן ״.־׳־ײט דע־ פחד אאײן. דע־ נ־־בט־נעדאנק פין ני־־נבע־נט דעפיעראט א־ז נעװען דעי־, אז ־בב־אך אן א ״־•.־מאאט״ (טאובד) קעין נײטט דאבן קײז שום ע־ן ־כטענץ־טעזיעבק״טן, אז ־•טע־אטור טוז ז־ך, בד• צו באוױיזז א— ־עבנט־בח, אנ־טפא־ן אײף ־ט-פן א־ן וטאנקס, א״ף דארטאטז איין באננעט;, ײד־־טע ־טפ־אך און קויט-;ײען א־נטער, באייבן װעט -־ײז דאב, װאט טע; װעט אפ־אטעװע; א־ן א קידו־ט־בעבערי פ•; ־עבדעייצ א־־״ם דאב דע־טאנט טיך אז א ייד, װעיבע־ פ־־ט אױף פבח פון ־טטאט א ב־ט־ע װ״; פא־ז;אנצן דא־ױ. דער װענ א־ז וױיט און ־טיעבט. ־עדע ודיאע;•ט א דאפקע דע־ װאנ;. ־עם. ״דס דענט זענען פץי־־בטא־ט פ ז קעיט א־ז אניטט־עיננ•;;. ־אט א-ם דע- באיענאאענ— ״פא־נט ט־ך, ־׳ ״י א־ד ורנט דאך ד• בוטיע בײ װ• נ״טט דע־- פ-ן;אנצע־ד״ט,;־בט א־בע־ איב־ב* א־ז א פאעעא, אז עב זא־ ז״; פא־ א״ך א״״ױ ל-דו־ט און יאזטא־בע־ ד• בי־טיע א־ן פזדד״. ענטפע־ט ־ע־ ־ט־ב׳־־ד־יע־ ״ד: ״דאה א-ז דאך נ—.־ט באײז ט״ז אייגטיגסר װ״ז, דאס א־ז דע־ װ״ז פא־ ד• ״ד; פון גאוצ\ דארף. •א, ד־ ־טפ־אך נעחיע־ט דעב באאק, א־ן דאס פאאק דאט א נע־ ײנטז אינבט-ביט. ד• פא^־טײדנר א־ז ־ט־״בע־, װאס ורלן באײנ־ באשעװען א־בע־ ד• פא־קס־אוצ־ות א־ן טײאן א״ף חאק*ם א אע־ בעו״ק, צאפ־ח־־ק בא־עעפענ״צ, זענעיז בדײז א׳ז אנװוקם אײפן א״ב ב־־ז פאי־ק. ק״ן יט־ם האנפע־ענצ;, אנקעטעס אדע־ ט־ט־ננעז :װע־׳ז נ־־טט ענדע־ז ד• :עדנצן פ־ן א״פיצט•'; א־ן אפיטטײנ, ־ייט װעי״בע ינב װערט ־ענײ—ט אײו־־עבעדיסע. אטת, דע־ װענ א־ז ־טװ־נ־ א־ז ־אנ;, פ- ט־טי בבנ־ת א•; דאך — װעט טינן ד• ב־ט־ע קיננעז ד־ני־פ—; צום צי' נאי.צע־ד״ט, א־ז נוט. א־ז א״ב נ־־טט, טא זאי ז• א־ננאנצז צעט־אבקעמ װע־ן. קײז ק-ד״ט פא־ •ח־ד־ם ורנט טעז נ״טט פ־אװעז! טע; דע־צײ־ט, אז צו א פא־ח־יטטע פ־ײ א*ז א־ד טאן נע־ נא״נז ב־עננעז א דא־טינ־. א ־אננע צ״ט זענען ז״ נענאננעז זאיבע־ צ־ו״ט ד־־־ א פ־נבטע־עי־, הי־־טבד־קער חא־בבנדנאבט ט־טא בבאטע־ צע ־ענעם װ־ננ, נ׳נ־ ־ע־ ־אטטע־; א•; טאבב דאנט דאט :נעחא־פן ־עם דאקטינ־ ײך וױ;•טט א־ז ־צ־ א־־ענט—ן א״ף רעם פ־עטד; װע:. ו,ען ז״ דננעז אננינק-טע;;—״־ט >ך״״ ז.. ןי״;״י פא־־״טטאט־ ד״ז־, א־ז טעז א.—ב:ע־אב; ב־; ־טט־ב: ״׳•״•ט־א4, •טט-אי, ט־נז דא־ף א־ב ־ט״ן;־טב״. — ״ט־נן דא־ף א־ב נ־״״־ט׳•;יט א פ־־ננ א־בינ־ ־טט־א־ א־ז — פי־— — ע־ קינ־טב א״ב דינב יאטטינ־־, װ״י ד־נב װענ יילז יני־ דא־ ב״ וײ נ־ט. אט ־ע־ ט־ט־ א־ז ט- א״ננעבאר; א•; ־ט״ב־ת ט־ט א— ־צב• נ־־נב•—:. װעז ד• בא־װאיט־ננ פ־ז װא־־ט. ״ד. י•—נ־אטךבא־־װ ־אב־ ז- אפנעואנט א״נצ־א-דענע; :־ינבע־נז אז אװנט, צ־י־ב פא־ '־ט־ב־ע ב״נט־ב, ־אט ז— א. צ.;י־נבע־נ :ע־וענדט טעט טענ־ת א־ן ב;־ע—־.ע; ,א־; נאט־נז פ־ן ז״ז ד־בטע־״טע־ טעטי־ק־־ט, צ.= ־.״.... פעז־קד־ב. ע־ ־אט טאנ־ט־ננ־ע־;־נ־עדט און;־נב־עננט באװ״זז בוז ז״נע ב־טפאט־עב צ־ ״ד״־.־, ע־ ־אט ז־ך :־נעד־תט ט־ט ט־ננמ״־.־;, אז ע- א־ז ק״נטא־ נ־־טט א־־־בנ־נ־--עטן קענן ״ד״ט, פאי־קעדט, ד• .טע ־טפ־אך א־ז א־ב ט״עי, וױ זײז א־ינענ־נ טאטע. ־אט דינ־ פען־ק־־ב, ־טטע־נד־ק■ ז־ך ׳־.־•־- דעב ־טטאנ־פ־נקט פ־ן פאן־ב״יאז־• ל״ט, א״ננעא־דנט אז אװנט פא־ז דיכסיסר א. צ.;־•:בע־;. אײ :״נבע־נ דאט נעב—ט א־ז נעב־־ט דעב?עז־ק־־ב צ• דע־ ־־א:יע׳־, אננע־ױ״-״קטיע־ פ־אנ־ע, אז.. ... ..״.... ... א.ז :ע־טטאנען א״ף דע־ עבט־אדע ב־ז •בטאב—אט־זא־ א•; דע־ב-ט א—ב ז— ד• ־״ט-״״נ אטטאבפע־ פיז ז״ז בא״װ־ע. דעטאיט דאט ד־ א יאנ נעב״ז צ• ז- אי״;: - ט׳דא־ף א־ב ״״•••; נ״טב, דעב ־״־ פעז־קי־ב — ע־ דאט ט־ט אײז ביאז פא־־א־ט; ךא= ז״.; .־.־ טע־אב״ד ט-ט בפ־•־ צײאטעז, א־ז ,א״בז זא־ א־ז ח״ט־ נעװא־; ב•; נ—נבע־נכ *ט־רא־צ• פא־־ט״טז אנ־־טאט•;. א״ב טעז בא־ט־אבט ז-;״_• א״ז דעב :אנצז ע:•;, קעז טעז ײך :״טט •טטא־ק ח-דױבן אײף נ״נבע־:•. דאב, װאב ט— חארן דא ־עצטנב;עזען, א-ז ד־ ט׳־אנעד״נ פ־ז א יאטת־נ־ײשן ד-בצ״נ־ װעיבע־ א־ז א־אפ ב•; ב״ײ״יז װעלטנטדאקט א•; פא־דע־עװעט ז״ן ־עבנבעדוױפאז־• א־ן א יטטא־ •״טננ־נב־, פ־ז װע־בז עס א־ז ד״ן א־״״אננ נ״טטא. דע״בע־ צ־נדט אן נ־ינבע־נ א~נ ־•פט׳ער פ״ דעטאנאנ״טע־ ב־אזעא־אנ־ע א־ן ד־במע• —••״•; פאטאב, בד• צ• בא־ ־״בט; דעב ב־נבבדנ־ז װי;קא, א־ן וינ״בז ב׳דאט א־ב אד״ננעט־־בז דעד ײדישעד דיבטעד אוז דעד ײדישעד לעועד (פ\\ דער רערנו, װאנז אינויס נואגגנור האסי גנװזאלסי\ אױף דענז אףנגיײד אװגסי אי\ ליםיסראסיךףאריך אי\ װארעוס) ׳:־•:: ב■; דעם חעבדעי׳ט־תרטוד־־ט א־ט־ל־טא׳דז ארן טט־רא — ע־־טטע־;־ײםעד;ע־טטאיט פון ־ער טאדע־נע־ ײד״טעד דיכ־ ״ — בורט און טדאנ״ט א•; פ•״ ט־ט ד־םאנאנםז א־ז עם בײ דע־ ״ד״טע־ ד־בטע־ א•; דע־ ײד״טע־ ר־־ענע־, — עם זיננע• : צװ״ א״נואטק״טז א־ז דע־ ״ד״טע־ װערט. און עב זענעז צוױ• יאטק״ט; נ״טט דע־בא,־, װאב דעד דיבטער חאט נייט׳ט װאם צ• ייענער חאט :״טט װאם צו נענינז בײם פדצ;. 1 י < דער קאטף ט־ט דעם אקינםטרע,־•״״•; גײסט, ט־ט דינפ חינפרע״טן ד־דאקט״ט; פאטאם, חאט ױך קיאד נאפנע״״־פ־נרט א•; טענדעלעס ״״־אב;. דע־ באפ־״וננב־פ־אצעם נײט א־בער ־ע־ ,ק־יאט״טע״ א•; דעם ״קיר״נעם ט־נננדטע־ע״ און פ-רט צו ״טסע־ת בנ־ט־ז חשר״ט•", ״פ״טקיע דעד ק־ונינ־״, ״יטיטח ר׳ ח־-יטם״ — אנ״״־טאט אוטד־דעקט ד־דאקט״טע װענדוננ — דירעקטע ק־נםרע״י״טע װענדוננ. דער ״״•טע;־ ד־קעד קאטף אוז;ע־אננר צוױ״״״ ד• ״צװײ טענדע־עך״ א־ז אײננט־ ־עך דעד ם־טבא־ פון ד־נם חעב־ע״ט־דעיע;•״״־; קאטף א־ן דעד נײעד ״ד״טעי קונבט. דע־;ינ׳־אננר אין דער טאדע־נעד ײד״טער פםיביק. עב ־טטאדקט ז־ך אי־ץ־טע־ דעיד דדאננ צו ־טאבן עבט־עםטעט־׳טע ױע־טן. אט דער קאנבא׳יקט האט זיך נאך ׳טארפער אפנע׳טפ־נאט אײ פ־צעס יטאב;. ־־ נעא־חם־ד־יטע בט־קיזאציע. פ־ט טתננד״טער פא־־ דנ־. ״ט—ד־ק א־ז דא ד־נ־ באם, ײאם חאט זיך :ע״״־טעי־ט צזו־״״־ז :־יד;, צװ״טן דעם ד־בטע־, ־עם ט־ענ־ג־ פין דעי- ״ד״טע־ עסטע־ אין דעב ־עזע־, יינב נעב־״בע־ בון דע־ עבטעט־ק. — אט דע־ , װאב ־לאט זיך א—;נע־טפא־ט אין ד־נב ייד־־טן ״.־אפן אין נע־ ט פײ דעם ד־בצדני און ײנב ־עז־נ־ צװ״ באז־נדעי־ע פאאױםז. ד• ״ד; זענעז קײנטא־;״טט;־נװעז קײז אטתע ט-ננעד פ־ז ׳עבטעט״טע װע־טן. זײ י־ננעז נ־ניטטאנען אין א בםדדדיקז קאנ־ ט ט־ב דעב עבטז חע־ענײב. — דער דאזיקע־ קאנפייקט חאב :ע־טטערט או־ף ״ננעד זײט נריננעיז פון דינד דײנעד קונסט. דעד ף באד א ײד״טעד ־גטט־נט־ק — ל״עז עטאנצ־פאצ־ע און בא־ פין ־עב ע;;ן חעבד־נע־ט־ב — דו־ע־ט ־טױן בײ אונז זײע־ .. ד־ טאד־נ־נע ״ד״טע ר־ט־נ־אמור — א־ז ד• ענדנ־רטיקע אפ־ א־צז א״נ יאנז באב טאב ז״; קאט ־אנ