Literarishe bleter · 1933-02-10 · 7 (10.2.1933) · p. Seite 108

ליסינזראריננזננ בלנזסינור דז\ז. ד (■1458 י?יים 108 ב י ם ק א פ. ט ש מ ו ע ם מ א ד• פ־עסע רז?>ט;״טט אזױ שטו*דק אויםגזגוםען. דאם וץסס גזאױרסט, ס׳זןו־ םוניען צו אן איבערסער׳עױש א־ן מײן שרײבן. איך ה$ב;ע־ •שד־בן פא־ ד• טענרעבע צײסו;;ען ״טא;״, ״מאדננזשידנאא״, ,מאנע־ בראט״, און אכדע־ע. ם׳איז;עזרען א צו־רײכטע אדבעס, אבעד זי ראט אי-ף מ׳ר שזעבט געזױרקטנ א-ך האב נע;ומען ארבעטן אויזי זיך. ד• ״א־טעדאטוד״ האט;עמוזמ אױםהערן צו דין ״א קװאיצ״ פון הױ;ה. ב׳ב־ן אודעס ארבעטן אין שאם. איך פארהיק זיך אויף טא;י רײבן, ראבארן און א;דערע. — איך אערן זיך ניך או־ם א מצאכה, אדע־ —כט־קע־, — שטער סיך אדבעטן אן שום סאך־גיזמטעגיש, א״ב; אסער־קאנער ׳טט־־נעד, און אנשטאט די ציענעררעך און פױפ־ א נ:צװא;צײדעו־ דאדאנ־ס, װאם פלע;ן א)־׳ײ;ם־מען סאר רי םק־צן, א-ז;ענוסיען א שטע;ד־קער;עהארמ םון יעאפ, װאם א־ז;עװאססן אין;עװאקםן ב־ז א 100 דא־אד א װאך. אין אז ס׳א־ז שוין נעװע• סאטע־־־עי;עז־כערט, האט סעין ז־ך שו־ן;עקעגט שטעלן נרעסע־ע פאדיעד־־״ען. א.־ן ם׳זיענען נעיצסען נרעםערע ׳דעדצ״רוננעז אין ״צו־ סױפט״: ״ד־ קאפ״יזנע״, ״דער נעװעדמער״, ״•עא9״, ״כיאסע ױניע״ און אט א םײעס־ע ״אױזע׳־ע ײדן״, — פא״־עפגטלעכט דודך ראובן א־יזראנד, זישעי ראכדױ און סאנ־ אײב, — א־ן זיייער דעסרט־קן זשוד־;א־ ״א־נזר״. (אנב: ואט די ד־אברע איז אויפנעפיז־ט ערשט סיט 5—6 װאכן צו״ק ח־רך רודארר זאסראװסקי, א־ן רי;יער ײדישן סצ־בה־ כ־עאטעד). א־ן ־א־ 1920 דעדשײנען דד־י כ־ענד־&ד ס־ײע דעדצ״רוננען א־ן;״״א־ק: ׳״טונקערע;יעשטארט;״, ״הערע בא־קן״ און ״נארדענע ־צ־־ט;״, — זײ האבן;־עזזאט ק־טע אפ־ופן. א־ך האב אז־ך אננעשד־בן אײנ־קע;י״ע חראמ־ען: ״סא־בבײױער״, ״פאי־זױקעבע יװעצטן״, ״אסיע־ ״קע״, ״צװישן זײ און או;ז״, ״װי;ט;״, ״פײדי״ (ם״ן עדשטהי;; פ־ן אכוע״לזאױע־ רעבן.) און א נרויסע ס־סטער״ע ״שטויב און נע־ בײן״, װאס פארניעמט אן עדך פון 500 דיטן, ארץ ד־אמעס, װעצכע ביעטן דך בי־ם ־ידישן טעאגדע־, סען זאא זײ ש&ירן. א־צט ב־ן א־ך;יעשומען צור־ק קײן פו־צן;אך 12 ־אר וװינען א־ן אסיער־קע. איך װ־צ דא אפדדוקן, ־אשית: אאע סײנע דז־אמען, א פא־נעם, איזש או־ױ א 7 בענדעד; א־ביערדזחוקן אױך די דרײ בעגד־עד דע־צײאונניען, װעקכע סען האט דא פאר ד־ או־גן כישט;עזען. אזן דך זעען סיט די אאע, ודעסען ס׳האט אכיאא דא א־בעדנעאאזס אין ז־ך באײענעז סיט ד• נײע, ײאם זיענען פאר ד־ע־ צי־ט דא צונעקיסען. א־ן ײאדש״ע נעפינט זיך א־צט פ. ב־מייא, — דע־ באקאננדער ײדישער;אװע־ איסט און דדאסאטורג, װאם האט פאראאזט פו־אן צוריק ס־ט 12 ־אר.;עכדידן א־ן קעא־ז א־ן 1890, האט פ. ב־סקא דעבייוטירט א־ן 1909, און דע־נאך םיט־ :יעארבעט א־ן פאדש־־דיעניע צי־טוננען און זשודנאאן. פ. ב־סקא האט זיך באקארט;עמאבט מ־ט ז־ין;דעםערע־ דיערצײאוננ ״רעקדוטן״, װאם א־ז דיע־ש־ניען אין 1916. מיד האבן דא א ידיעפטיקן.״עאייזס,;׳יעזנגטיע כאדאקטעדן, נעש־אדערט £־•־.׳ און זא׳פמ־ק. זײן פ־ע־ כיע ״נגב־ם״ א־ז;עשפיאט :עװא־ן ז־נט 1919 א־ן נאד דער יד־שער װעאט. ם. ב־מקא א־ז אפדעפא־ן פון פ־יאן אין 1921. ער דיע־צ־־אט א־;ז א־ן א ש־סועם: ,,;אך דעם;רו־סן ד־ע־פאאנ מ־ט ד־ ״׳;:ב־ם״, האט זיך ס־ך;ע־־םן א־ן דע־ .־רעאט אד־ין. אימעד־קיע האט מיך;יעצזינן. מ־ט ־ארן צור־ק א־ז דאס שטעאן א ר״סע פ־יעסיע, און דע־צו ב״ ד־ ״װ־אנעד״, — :עװען במעט א חאום. ד־ ״ננבים״ האבן גע־ :ומען װארשע דורך ד־ ״װ־אנער״. נ־ו־יארק, ש־יקאנא און א סך אנ־ דיע־ע שטעט א־ן אסעד־הע דידך סא־ים שװארץ. ראט ז־ך געװאאט א באיק צ־ טון אױף יענע־ װעאט. א־ן אסער־קע האי א־ך ״אר־־״עשאסן״ סיט ״דעסביעס״. אכתח־אה א־ן ״א־־רװיננ פא־יס־טעאטעו־" אזן באאד דע־נאך או־ך ס־ט םאר־ס שװא־ץ א־ן ד־עם דעס־ט טשט־קן ״מעד־סאן־סקות־־ טעאטע־". א ־א־ ש־פעטע־ האנ א־ך;עשטעיט א דראיסע ס־ט אודװיק זאץ. פ בױזקא פ. ב י ם ק # דעד פ1יעד ס # 3 8 ד ע — ז־ זאר ז־ין אב־םד סעד א־יננעהארטן...;־, האט;ענוס־ען א־ו־םש־־סן דאם נה־גזם ב־י א־ד ס־ט פײעד־ ד־קיע צ־;;ען, ס־ט דע־ נאנצע־ רש־עזת פון א־ד או־םנעאאםיענ־ע־ דנ־אות: — אז, ס׳יערש־טע, זאר ע־ נאאצן װי אן אקם צום ריימא אדו־ז און ב־יכד ותדן קוקנדיק, ורען ד־ פױעד־ם־שקצ־ם קר־נן א באפ פאױ אידע פ־ם... — א־ן, צוױיטנס: ז־ענען ד־ פ־ס אירט, און ז־ ארײן באויז האט א־ביער זײ א דעה צו זא;ן... ד־ ײננ׳יג או־יסנעיאסענע פו־עדטע, װעאבע א־ז געװ־ען דאב צװי־טע װײב ז־־נם, ־אט א־ם יסו־ן;ענ־עםן ד־ הו־ט, ותן עיי א־ז;אך;אירנ־שט אזו־ שטארק פ־ום;־עװ־ען, און יבתח־אה פון ד־ער ש־טיב אר־־סנעב־םן; און פ״ס;־עיװאדן, אפנ־ם, א־ז עד א ש־ס־ק ד״ער־בער, װ־יא ז־ א־ז א־ם דערנאגנען די יאדן: א פראססער פו־עד, האט עד;יש־ט;עק־ענט סע־, וױ ס׳אשצטע, — אויב ער האס זיך :ישט גע־ װאיט קײן סיתה אנסון, — םו־ום, באהאאטן פרום צי ותרן; א.ין ז״ענריק אזז• פדום, ־אחארטן פדום, און אן א דאך איביעדן קאפ, — האט עד :יעכװוט ארוס;י'ן א פא־װאכאטע־, סעסטן ם׳ראדף, און ז״ן דע־ פ־״ע־ טאבא-ע האט ניש־ט שטאדק אפניעהיטן דעם קאו־םטע־ און דאך זיך;יעשניטן א־־ף ז־ײעד א פדוסען פ־יעד, א־ן וױ־י ד־ פ־וסק־־ט זײנע א־ז סעד :עורען א ־סט־ק דע־שיאננקײט. האט ז־ א־ם וױ־נ־ק דער־בער פא־ט־פט און נעא־יטעדט, —;אד װ־ א יסט־ק עאנט אפנעצעדט פון ניוף און;־עאאזן ײ:יע אײמ־קיע נעשטא־ט,;ע־־א־־םנעקנעטענעד אי־ס־קער קע׳־פיעד. דאס וױ־ב טאבאנ־עס, װאס א־ז ב־י א־פ;־עװ־ען ד־ צװײטיע, האט :עב־ענט פ־ן או־סנעחאםנק־־ט, און צואיב דעם;עסוזט זײן א ב־טע־ שט־ק צו א־ם; דאם;הינום, װאם ט׳האט זי־ך א־ן דעד ע־ש־טע־ דנע אנױעצונדן א־ן איד, — האט א־ם :״סט אויפנעהערט צו ב׳״ענען און צו :־אט;, כאטש־ יעד האט ז־ך זעאטן א־ד אקעננ־;עשטערט, א־ן צוסא־;־ש־ט;יעפרוװט י־ א-־אפצ־פ־רן פ־נם ש־ייעכטן ורע;;;א־ אז ס׳פייענט א— א־ײפאאן זיך כאאד;־שט ורעאן אנטון א־ן דעי פר־, און באו־ז אפקומען ס־ט א שטיקא וױיכטוך א־וס־ בו־ך, — בד־ ד־ ־וננע פױער־ם־שקצ־ם, װאם נ״ען ארבעטין א־ז פעאד ארײ;, יאאן;־שט קעניען װייטער גיין, נאד באײבן שטײן א־ן אד־־נאאנן: ״מאאפיע, באנראב די פיפ דײנעי...״, — האט עם א־ם שוין באנוסען; און אז די נאא זאא א־ם נ־שט צענײן, — האט עד זײ נעבעטן בײ א־ד װ• בײ א גזאן, ם׳א״עבן: