Literarishe bleter · 1933-02-03 · 6 (3.2.1933) · p. Seite 92

ליסיעראריעיע ברעסיער דדדז. 6 ןד45.) זייט 92 די ײד״סע כאסן און צו ז״עד רײזונג — בײ רי )!ונפ-רעד פון ד• בא־אבאװ־יסוצן און פון די ארב.־׳טו?ן. ט־ד האבן דא נענעבן א קודצן א־בעדבל־ק, א סך־הבצ פון דעס, װאס נ׳־ד פא־נואנן ארם צו׳עט״עד פאדן ״ד״טן •סו?־<ועזן אין א־גענטינע. בי׳כױז צונעבן, אז ד• עויצן, ד• ״ד״ט־פדאנרעס־װײ פאר־ס־יעורן װ• ד• •יד״צע אדבעטע־״סורן ״ב. באראבאוו״ און װי ד■ א־ב. ׳סזר;, האבן אױסצו׳טט••; א בםדדד־קן;עדאננר פאד ז״ע־ עקױסטענץ, א־בעדהױפס די רעצטע ■אדן פון פאר׳עאדפטן עקאנא־ כו״בן ק—ױס. ד• פ־אקבדק האט דעדוױזן, א׳י דעם געדאננר רעבן א־בעד נא־ •ענע *טורן, װערבע •האבן ה-נטעד ױך אן א־נאנ־זאצ-ע. א קורטוד־א־נסט־טוציע, צ• א פאדט״, וואס טדאנט אױף אי־ע פי״צעס דעס יאך, און אזערבע יטורן װי דיי ״׳ערום־עריבם״ און .,׳עיים איע״, װאס האבן דאס נ״עט;עהאט, זענען אונטערגענאננען. עס װע־ט דע־פאד צ־יט־ק ד• פדאנע װענן א פאדיינ־קונג פ.־ן ד• א־ע ״ד״עע פ־אנ־עס־װ־װעיטיעכע יעורן פון יעטאט און פ־א־ װ־נץ און יעאפן א צענט־ארע יע־י-אדנאנ־זאצ־ע, װאס זאר אדם•־ :■סט־אט־װ ױבע־ן ז״ע־ עקױסטענץ, און פאדםעדן די צאר •יייבעדן :א;צן יאנד. און פעדאנאנ״ע־פדאנ־אםאט־יע אויב ם׳זאר נ״עט :ע־ יוננען ק״ן אבסארוטע א״נה״טיעבק״ט (איבעדהױפט אויב א־ן דע־ א־כאנ■ אצ-ע זארן א־״ן ד• יעורן, װאס יעט״ען אונטע־ א פארט־י־ א״עע־ ה־עפעה), קען א־עד אזא ׳עוי־אדנאנ־זאציע;אד א סך הערפן א״סצונר״בן, אױסצוק־יסטאריױדן און אנצייבענען פדינצ־פיערע ר-נ-עס, י״ט װעיבע די יעואן זאין נעפ־דט װעדן. א-ן א סך ־עטעט און ׳עטענירעך פון דער פראװינץ, װו ק״י ״ד״עע ״עור א־ז נ״עטא, קען אזא רײבט;עיעאפן װערן, װען אן א־נאנ־זאצ-ע זאר נאד ב״ה־רפ־ק ז״ן. אויב ם— האבן באוױזן ם־ט דעדפארג דודבצופ־דן קאםפיינען פא־ן ״ד״ען ׳עור־װעזן א־ן פוירן, קען א געיעאפענע ארנאניזאצ־ע, פון אוניזע־ע יעורן, אױך דע־װאדטן נ״עט װייניקעד דעדפאי;. א צוזאםענפא־ פון ד• עקױםט־דנדיקע ־עורן, אפיעד דערנאנצט ם־ט פאדיעט״ע־ פון קולמוד־אינםט־טוציעם, װאס האבן א פאױטיװע באצ־וננ צו דע־ ״די״דע־ יעפ־אך און צו דעד ייד״עעד םאםן־קורטיד, דא־ד א־ן םוז בקרוב דורבנעפירט װערן — װייר נאד אזעצבעד א־ז םס־נר א־ױסצ־פ־דן אונזעד ׳עור־װעזן אויף א ב־ייטן ׳ער־אך. באוזנורעװג פו\ רנור..■ ד• ״באדאבאװ״עורן״ און ״א־בעטע־־ יעו4;״, װענן װעיבע דעד םחבד פון א־ט־קר דעדמ, זענען, ריידע־ פאױצ״א״ע;עיעראםן נעװאדן נאבדעם, װאס דע־ דאױקעד אדטיקי א־ז נעװען אננעיער־בן. עס א־ז נ״עט א־בעדיק צו דע־םאנען, איז ד• איע יעורן זעינען דע־נאנצוננס״עורן און םען יעדנט א-ן זײ :א־ ״ד־׳עע י־ם־ד־ס, יעצטנם אױ פאדאן א-ן ב. איידעם א באװענו:; פא־ א :אנצע־ ״די׳עע־ יעורן ד• דאױקע באװענוננ האט ׳עױן אן א־נאנױאצ־ע פאד א װערטרעבעד ״ד״עעד ׳עור א•; ארנענט־נע. )אויםגאפע .ליהערארישע נלערער״, ױאי־וע) סװערט געײצט יעקב באטאשאנםקר פארטרעטן פון ײדישע שױיבער א ױ וןאל ט : רור איױוזארװ <װור װארעיאוו-םווי,■ רור רגורגגולנואװ רגיאל סיפוארוי,׳ עי. ויגבר, י. אפאנואט\\,• ײדיבוצר ליסיצראסי\־פאריי\ אי\ װארבוזו,■ י. װ. װײפצובצרג, אפריגו קאגאואװפעי,■ וװװ\ װײויל,׳ אוזר\ אײװלױ, װלנװז בראדנורוא\,׳ לארינו װאלאראװ־ װזזי; ו. װווגאלאוױװננו,׳ ולװ\ רײונו\,׳ אלסינור?אצױונו,׳ י. י. וױגנור,׳ י. י. װרװ?; ײריטי *ױ רוװנװיגו,׳ אליטור נניװײובארג• ינוןב גראבנור, ינונזב ננוװנורובנורג; איצי? װאוגנור,׳ ײריננונו לי־ סצראװ\ או\ וײנורנו גרוװירװגנו\ אױ וױ־יאר?; אברוזװ רײונו\; אברוזנז לינוגזױ,׳ אב. זזאוזאװ ר״ר װונזרװי; וז. לײװין,׳ אפריװ אוינורבאך,׳ רור איגואװאװ,׳ ב. ריװקױ,־ ל. ננוװירא; װננווז לײב האלװנורװ װ בארײננוא; אוזוױ גלאוז לנוינולנוװ,׳ ב. ג־. גאלד־ בנורג, ברוך גלאוװא\,׳ \. װיױװנור או\ אודנורנו. װ״ניק צו קינדע־ פון אונזעד סב־בה, װערכע איז דודבו־ם װעלטדעך, א•; אנ״״-טאט צ• רע־נענטע־ן דאס קינד צוס יעבעדיקן יעבן פון ד• ״ד״סע םאסן, בט״סט דאט א־ם אפ און צוזאםען ם־ט דעד אס־ם־י—נד־קעד;אס, פ־עםדט דאס איס א-ננאנצן אפ.׳זעען ם- טאקע דעם ס־־דבר פ•; 4־3 צעגד״ק •א־ן טעט־ק״ט פון ד■ דאױקי; ״דע־צ״ננס״־אניטטאדטן א ז״ע־ ט־װע־־קן. ד• •וננט, װאם א־ז ־א דע־צ״נן, אױ :•״-יט בנםצא אויױ ק״ן •ג״ט;עב־ט פון ״ד״טעד קורט—א־בעט, פ־עםד צו דע־ ״-•פ־אך און צ• דעס;״טטיקן ■׳-•אפן בין ד■ ״ד״טע באיקט־םאס;. אין 1019 איז נעקיםען א; איבע־ב־וך אײף דעט;עב־ט אין ב״;;אס־א״־עס. ס׳איז;ענד־נדעט;עװא־ן ד• ע־־סטע ״ב. באדאבאיי־ ׳׳.•■־״. ד• פיע־י־ציון, ד• פא־ט״, װאס איז דעםאיט;עװען אין א— אבא:״ און בבי־;עיבפירט א דאםיני־נדיקע ־ארע אין דעט ״ד״טן •;־״-•טע אפנענעבן א ק־א־ן היטבון פין דע־ ט־ויע—קע־ יאנע און .־;װא־ן דעט ־אזו;; פון םאדע־:•;־ •יד״טע־ װעיטיעבע־ דעדצױנ:. איז ס׳־אט ז־ך א ־ודעד :עטון. א— דע־םאן ם־ך, װ• װען ד־;קזאםענס אין דע־ ב. בא־אבאײ־״.״־ זענען או־סנעפאאן א יסבח, ב׳א־א נעװא־ט ס׳האבן א״בנעהויבן די ״נבאיס״.,. די בא־אבא־ •■־סטן, פון ז״ע־ ז״ט, זענען אננענאננעז םיט א רעבעדיקעיד א;״ טאציע און א״פק־ע־-יננס־א־בעט. סאענען דודבנעפידס נעװאדן כ״טי״ע;, א נ״נפט א״ף ד■ ־י־־נ און תרםוד־תודות א■ א• װ. איננ־נן איז צינעקוםען א 2־טע בא־אבאװ־״.יור. ה־ינט צו טאנ יבטייעז אינטע־; קו־אטא־ױם פ־ן ד• ייד. א— בעטע־־״-יורז ״ב. בא־אבאװ״ פ—פ•;■* ״״••־; א־ן ב. איי־עס. אבע־ נ־י־-־ט :א־ ד־ יטורן אי; ב. א״־עס. אינטע־ דעד הקנע־ ב•; דע־ פ־אנע־ן־א־בעט, אננעח״בל א־ן 1919, זענען או־םנעװאקסן א;א;ץ ד־פ-•* צאי בארקס־יע־־;, װאס הנם ז״ -־ט״ען ג־׳טט או־ף אזא א״סנעיטפ־אבענע־ ־•:״; װ• ד• באדאסאװ״צולן, ארס ״ד״ט; א־בעטע־־שורן, ו״;־ן ז״ אבע־ אננעפ־־ט, אפ״ױעל צ• אום־ אפ־צ־על פון קויטו־־א־נבט־ט־צ־עס און האבן א װעלטרעבן פארנ;־ ״.—טענעס;״סט. פאדקס־ עט־עבע •א־ עקױסט־י־ט א האבן פועגאכ־אײ־עכ ל״דעד ״-•לגס א״״•. ו - < א. ן ׳כ עייבם״ איז ׳ז ני״טט געטטאנע; ייר חיגטע־ זײ א• עז, װי א־נטע־נענא:; עס פ*ן־ -״צע, װען ױנטינ־׳צט,*־; א פ■ זא" א;־זאצ־ע, װאס ען םא־ אין א **** *צטעט אנטיצט׳אנ זעגעז דע־ פ־אװינץ, י טעטי־ ־;ע־יסן א*ר א ב־אנקא (איבעו באה• ׳5קס־״-״־ן. א■; ־א, א■; . א־ז ד־װעי זיך אין באנ״ען) חא־ט א ד־ײ 'א־ רעצטע פ־אטא (ד• אפאעיא און י־א א-ן ־ ױן יא־דאבא, האיטן ■־אנוכ א. א. אין סאנטא פי;, י ״זען). ־ -*ז אב־חכ ז._ א־ן צװ״ א ױ־ א־ן ׳;פענעז פאיקס־״עוין. ד־ איע ׳סולן זעגען פד״ פ. דע־ י־נ־עזן אינטע־־בט; ב״ דע־ אנפ־־ו:; ״-יט״ען ־וננע פא־נע״-י־יטע:׳; ״ד־״.״; ק־לטו־־טו•;־, פ־אנדעס־װע, ל־נקע ״ד״ע־סטן, און אט אזערבע איז ד־ א־־ענטאציע פון ד־ ״-׳,־1ן. א־ן ד־ ־א־ן 22־1923 זעגען א־ן בוענאט־א״־עט או־פנעקוםעי עטדעבע ״א־בעטע־־-יולן״ א־גטע־ דע־ ה״-־פעה פ־ן דע־ יידסעקצ־; ב״ דע־ קאםפא־ט״. איגטע־ן :אםען ,א־יינויא־נ״ א־ז טעט־ק ד• דאז־קע א־נאניזאצ־ע ב־ז ה״נט־קן טאנ אין צ״יט עטלעבע יסולן אין בוענאס־א״־עס אונטע־ א— ־״״•ות. א־ן 1923 אױ פא־נעקוםי;; א ׳צוי־קאנבע־ענץ ם־ט בא— ט־עטע־ פון ד• ״בא־אבאיװ״־עוד; א•; פון ד• ״א־בעטע־־יעול;״, מ• ס׳חאט;עזא־ט;•;״-•אפן װע־ן א;ענױ־נואםע צענט־ארע, אבעד וױי־ טע־ פון פא־ט״א•״.״; דעםאנא;•■; א־ז עס :״טמ :ענאננען. ד■ •עװסעקן דאבן אדױסנע״-־רעפט אן איטע אפנערעפטע בונד•״-••; ד־ב־ ק־ס״;, צ• ״ד־־ס א־ז א ציל צ• א וזיסל א•; דע־ •סוי־פ־אנדאם, א•; פא־ט״ד״קט רעס -•טאנדפ״נקט פ־ן ״םיטר״. פ־ן ״;;׳;־ ״-••וי־קאנפע־ענץ א-ז;אדנ״־-־ט :עײא־;. ד־ צדד־ם זענען ױך צענאננען ם־ט;אדנ־״״־ט. רפנ־ס האט דאס;עה״סן, אז ם׳האט ױך :״•-־ט;עא״נ־רט או־פן :אםען. די פאדאבאוױםטן האבן פא־־אננט, אז די א־נאניזאציע זאר ט־אנן דעס :אםען ״ײריעוצ ארבנוסנור־טװל־ארגאוױאצינו״ און ד• ״דבעקן, א־ז. ס׳זאל ה״םן אד־ בעטע־־״-״י־א־;. (;■״-•ט רע־םאנען ״ד״סע). אינדע־אםתן זענען נע־ ור<ן א*ן פ׳א*ז נאך ריינט פא״אן טיפע״ע פ׳ר*נציפ*ערע דע־ת ב״ס צ־נאננ צו ד•;אציאנארע און טאציארע פדאבלעמען פון