Literarishe bleter · 1933-02-03 · 6 (3.2.1933) · p. Seite 82

ליססראריטיס בלװטיסר ו\\ז 6 ו 51*,) זיים 82 יצמײוה, און א דוםישן קאיטמזט מים א פרייסן דעניק א<ים1 ק$*_ ד• אוינן זענען פײ א־ם נעווען פאיגאםן םימ טרויער. ם׳קאט זײ:׳ז :עדאנקען;עקענט לײענען אפן... ז״ן סוח א־ז נעזוען פא-־נוםען םיט דעם קדי׳ט זאנן גאך פערעאען. און װי אלע יאר איז א־ם •צװער דורםצוקוםען םיט דעם טעדקי״זן קדי׳צ — דעד ״עה םר:ן ודבנן־י... :אך װאפ האפן זײן עם נעמאכט אויף אזא יצװע־ער עפ־•? — פיענט ע־ פא־איפא חאפן או־ף זײ און עד האמ זיך;עראזט פאדן, פיז ע־ איז ארײננעפאדן צװ•יצז ד• קאדאנ״ע־פעדדע־. — אט זענען ם-ד אין ד• קאלאנ״פטישע פעדדע־ ם־ט פא־־ ט־קן פרו־ט, — זאנט •ואדקע דעד יצם־ד, — זעט :א־ דעם װייץ, דאן דיעאן! ע־ האט ז-ך א ד־ײ;עטון, ז־ך אדויםגעבוינן דורכן פענסטעי־, :עשםעםט ם־ט דע־ נאז דעם;עזונטן א־אמאט פון צײטיקער תבואה, האט זיך דעדםאנט א־ן די אםאד־קע ■אדן, ד.אט דעדפידט דעם פ־ײ־עפן,;עז־:טן הוטאד פו:ם פערד אין ״.•:•ט־צײט, און פאסויײ דעם ישאפעד: — פא־ פאםעיעך, װראדיע, א־ך וױצ אנקוקן, דך אנזעט־קן ם־ט דעם פ־ױט א•; פעדד! דעד פחוד האט אױסנעד-יט דעם קאס און אננעשטעדט יוײנע פלאט־קע אױ;ן או־פן פאלעפאם, א ט־אפט־טוענדיק: עד, דע־ דײ־ פעד פאפעטא׳־, וױל זיך אנזעטיקן םיט פדױט? עד האט;עװאיט פ־ענן א פאד װע־טעד דעפ פאדעפאם. :אר דאן לעאן האט אים נ־יטט געדאזט: — קוק צופ םאש•;,;עם יינקס! זעסט;ייםט, אט קוםט א ׳צױט־םאש•; או;ז אקע:ן. ם׳האט אפנעשטעדמ דעם אױטא, ד• ׳צנ־ידםאינ״ן האט ױך דע־:ע;טע־ט, צװעיך נעזו:טע א:;עפ־עםע;ע פערד, םיט פאװאקפע:* הא-קע פ־ם זענען א•; דע־ םאשין;עװען;עשפא;ט זעקם ־ינמע־ זעקם. א ק־עפט־קע־ ײד״״ע־ פחוד א־ז;עזעסן אױף דער הויכע־ קעאניע װ• א םדך אױפן ט־אן, און ד■ צװעצף אונטע־טאנען האפן;עטון ױין ־צון :אפן װו;ק פון דע־ דא״ער פײמש, װאפ עד האט;עהאיטן א־ן האנט. ד• םאש״ן האמ;עשיוננען ד• קעפדעך פון ד־ זאנגען, ייײ דע־דאנגמ ד־עם םאטאד, װאס האט ם־ט דעד הילח פוי ־עדיעך און ׳ני־ײפיעך, פא־ט־קע זױםען אין ד• זעק ארײננעש־קט. — קוק, װאדיק! דו פיםט דאך עפעם א מײסטעד, — זאנט דאן דעאן ם׳־ײיעך, — א םאיני•; װא־פט פאדט־קע זעק מ־ט בדויט, אט נד־ט׳נ•; זיך פון דע־ פיאטפארמע 5 זעק וריץ אויפאמאי, װאם דער םענטינ• האט אױם;עפו;ען! ם׳װעט;אך אױסט־איבטן א םא״.״., ,װאט װעט ׳נ־נײדן זאננען און װא־פן פאדטיקע בודקעם! עד האט;״צט נעענדיקמ די רייד. א פײף פון א םאשין האט ױך;עהע־ט, װאס א־ז אנגעקומען אקענן. דאם איז נעװען א קאםיאן.;עפ־־ט פון א ױ:נ מײדד א״עטון אין א פדייטן דאנענעם ועס אויפן קאפ. דע־ קאמיאן איז נעװען;עדאדן מ־ט ד״ד־קע זעק, אויױ ד• זעק אויפן איז געזעםן אן אדטער ײד םימ א;דויעד פארד און;עהאדטן אין האנט א פדעכן קענדד ם״ט ״םאטע׳', דער פרישמ־ק פא־ ד• א־פעטע־ זײ;ע קינדעד, װאס;ײען ם־ט דעד ׳נ־נ־ט־םאינ•;. דאן יעאן האט דעם אדטן דעה;ען, איז אדוים פו;פ אויטא מיט א װאדעםען ״•נ-דום־עד־בם, ־פ• םשה!־׳ זײ האפן זיך הערצדעך פאנד־פט. רפ מינ־ה האט דאם קע:די מ־ט דעד װאדעםער מ׳בקה צו ד• קװדע־ דע׳־דא;;ט, יע:ע האפן אפ;עיניטעימ די א־פעט און זיך;יײך נענוטען צו דעד אבידה, װעדפע ד• סע;יא.-טא, ד• יצאפע-ן, האט פע־װידט. דאן דעאן האט ױך מ־ט דפ מ׳נװזן און דעם •טפ־ד אױפן ־אנד פון אויטא אװעקנעזעצט און ם׳האט אפיסד איטע זפ־ונות דודפנעדופטע־ט: — דו געדענקםט, דײפוש, דײנע צודי איפדי״־אקסן מיט ד• •נ״ינע צעיײגטע חעדנעד? דאן דעאן האט נעדאבמ: — א־ך געדעגק, רפ ם׳נזה, ס׳איז םיד;עװען פיד בעסעד *ױ א־צט... װו נעםט םען די יארן צוריק? — ע, ד• יאדן, דײפי׳צד, דאם;דױפ איך, װאדםסו נעװאדט אויף יצוד־ק, אבעד דעם מעסד, די דאנע? — איך וױיס נישמ, דפי םלזה, אפיטד ם־ט דעם אויך, קײן צװײ אנבײסנס אױפאםאד עסט םען:ײנ־ט, פדײ:ט. — ער האט א זיפץ נעטון, און טרעדן זענען אים א־ן די אױנן אנגעדאפן. ד׳ מ״וה האט עס פאסערקט. אדפעטע־ צו דעד א׳־פעט אפנעשיקט, און אדײן אין קיך זיך םא־־ ק-פ;, נענוםען עפעס טו״נקען און אדע וױילע א;נב־שן קוק;ע־ װא־פן צום;א;־ק... דע־ םא-ן האט ױך װאם וױ־טע־;עדוקמן ד• דיפט־קע זי1 א־ן א ט־פן פיױען הימי האט ױך װאם־אמאי םע־ צעצונדן, דאם ײ;דע פ—מא־;ן־וױ;טעיע האט ױך אפנעמדאנן, פא־שטעקט ױך צי־ -ק אין ױין;א־ע. ד• פעדרע־ ד• פ״םע־ זעבען וױ אײננעד—םלט ׳נ־סײן נעפדיפן, קײן פדעטל האט ױך ג״נ-ט;ע;עפן ק־ין ד•־; דע־ איטע־ ״אדהאםע״־ פױם, ם־ט ױכע ד־קע צעװא־פענע צוױינן, װאפ א־נם־מן הויף, דע־ ע-טטע יא־ וױיגן די אונסער זיי:< ״%: האט ואם ניא־־ו, ו ןקן א-פע־ א זײנע אױך דע־ האט פא־רױ׳עפערמ...;?>ר :ע־ איכריא ד■ יעבאמ־ב אויפן ינ־ט־ד :ז• ״•**,; צוױט צוזאמע;;עצו• געד ־ נייטז עמע *כײ:ע -*״ פ״ער פו:ם זש־פעז;עהע־מ דאין;אר ז-ד כ׳ראמ ׳־ף.;א:צן ר: װו •ואליק דע־ װאס א•; וױנקד, ז:־ע, ׳ז קי ו־זאק אי פיאז איכטע־ז - א־ז ױב - ״טעד ק־ פאיעפאכ א וו דעם — בעכ*ע פאי פון ד״יד־;ע־נ־טאנען. ער ם־טן שאפעד — א;רינער פחוד, און האבן ױך דעפא־עט פײפ א״טאםאפ־ד. צונױפינװוײסנד־ק אן אננעפדאכענעם ־עםאר. דע־ או־פזעע־ מיט זײ:ע דד־פנע ט-קזעדעך א-ז פון קיך אונ־ טע-עקוםען און א •נ־ט־ין נוט־מארנן זײ גע:א;ט. — װע־ וױיסט? — האמ א־פ דע־ ינאפע־;עענטפערט און א דרײ :עט־ן ד• אוינן צום נאנ־ק. — עפעם ני׳נ׳ט קײן;וטעד מאדנ• פײ אונזע־ פאט־אן... דע־ שםיד האמ א ױפץ;עטון, איז אדײן א•; קוזניע צופ פײעד א,*ן עם־י־א האמ צינויפנעװיקדט דעפ פ.—טן -םען פון זײן פ״טים, או;טע־;ע*עפאדט ד־ פאק און א-ן אױע־ אדײן צום נדי;עפ פחו־ א־ײ״ערעדט: — די שטעבע־ם א־ופ דעם יעפ:כ־פו־ם זענען ־עטעביק א־ן ט-ען װײ... — װאם פייאזאפ־דסמו ם•־ עפעם, עמ־דיא? העד אויף םיט ד־םע ״ק־עאדדנע״ חבםות. זא;, װאכ איז עפעם קײ:ט אתזע־ פאט־אן אװי;ידע־נעשראנן? דע־ אױפזעע־ האט א ׳נים־יבי;עטון. — דו פ־סט;אך זײע־ ױ:;, דו קע;םט;י׳נ־ט דאס דעפן, פ־ײ:ט םיינע־! דעם פאט־אנם פעט א־ז אױך :••נ־ט מ-ט הוידע פדומען;עפעט. פ־ענ או:דע- מ״סטער, ע־ װעמ דיד דע־ציידן... דע־ שם־ד א־ז א־ױםנעקוםען פון קוזנ־ע, האדנגד־ק ם־ט ד• יאננע קיע־םידםעס דעם א״עני־טן דעםאר, האט א •נ־אקי געטון ם־טן קאפ: פון װאנען זאד עד וױסן, עמ־י-א, ע־ א־ז דאך עד׳טט א־ן דע־ פאםעכ-ע א פא־ חדש־ם, און דע־ אוםנדיק ם־טן םײדד איז אן עדך •נװין א צען ־א־... און עד דע־צײיט א*ם א־ן קודצן דעם אומנװק פון דע־ שיינע־ פע־עיע. ה״:ט אװ א•־ •ארצײט, — פא־ענד־קמ דעד ינימ־ד און וױשט אױכ א ט־ע•־ םיט ױין דעדע־;עם פא־ט•־. — א־ך פא־ ם־טן פאט־אן איע •א־ צ־ם ־א־צ־יט א■; •נ־מעטד פון דעד קאדאניע א־ײ;. ע־ נדייט א םך;עיט אדעםעײיט, און א־ך זא; א קד־ל•;אך א•־ אײדעיע־;שמה. דע־ פחו־ האט זיך פײ ד• יעצטע װע־טע־ א קדום;עטו;: :יםמה, :שמה, אן א״םנעט־אסטע־ ק-עי-־איע־ די;ן... װע־ ס׳האט ד• װעיט־מדחמה;עזע;, װע־ ם׳האט װי א־ך ד• אפזײותדיקע שדאבטן דוייבנעםאבט ם־ט איע א־־ע פ־עױותן, דע־;דױפט שױן םע־ :״םט א־ן דעם מ•;;יעמה. — ע, דו פאישעוױק! — מאבט א־פ דער •נ־ם־ד םימ ־• קיע״טטשעכ א־פע־ן קאפ, — א •ניאד, װאם ד• פעטיודאװצעם האפן —ך;״נ־ט דע־ה־נעט, וױ זײ האפן דעדהדגעט דײן טאטע־מאמע. נעם העיף, םמז־, :אם— ענדיקן די א־פעט! ם•׳־ דא־פן שױן פאדן א■; יצטאט! ד• זון האט;עװאדעםט, ד• פע;טטע־ פו:ם הויז זענען אפן נעװען. דאן דעאן, אננעטון א־ן א •נ־װאדצן פ:ד, א וױיבע יעד־אפע און;די:;ע ׳נ־יך, אפגעװא׳נ-ן, או־פנעמונמערט, איז פיי אײן זײט פענסטע־;עזעםן, און פײם צזױיטן פענםטעד דינקם איז;עזעסן ״אי־קע דע־ שמ־ד, א״עומון א־ן וזײן •נ-פתדיקן פנד, א וױיםע פא־ טהד־יע א־ום דעם •עװאדצן סאזלוע־האיז, פד״נ• אויםנעשם־רט די