Literarishe bleter · 1933-02-03 · 6 (3.2.1933) · p. [Seite]

ײדיש מזלםוד-לעפז איז ארגענםינע 3 פעברואר 1933 נ>169ס1 3 בר. 50 צעכטער יארבאכב פרײז דעומדאריפזע ברניבוניו איקיסםדזיםגג װאעשדיפט פאר ט^אטנלדאוןי־ו^ע בק*7,וזארשז< .קעעעקין פאריע^ג ב ם ר ד כ י $? 3 ע ר ס $ ן די פאסעסיע אויף פערעלעס נאמעץ ז־ך א•; פאזע, ט־ט א :ע־וז־ב; קעפא או; ז־ננט או־ם ט־טן דינעם קולכי־: בעג־א־'. דאן יעאן באטראבט עם, ־עכי־־ביט א־ן שד־ענט: נעפעין ד־ד קאדאכזעא־ס? — ״ם־ םעג״א־!" — זמטפעדט דאם ׳טיינעצי און יעצ־רעט אדז־ם ד־ וריםע צ־ינדלעך. ראן יעאן דזײםט א־פ אז־פינזטעאן ד־ יאסעעיעך, אזן דאם טעבטע־ר ״א־נא״ יט־מ א־ם אן ב־ידע הענטרעך ט־ט די ז־םע קאנ־ פעקט;; דאס א־בערני־קרעך יע־עעצי בז־נמ דאס דעפי צו זײ:ע יאפקעיעך, יטרעפט ט־טן צ־ננא א קא־אכיעי־ע, פא־שטעקט עם אינטערן צ־נ:א און ד־ :אכטי־עװאדצע אײנערעך כי־ט ד־ דו־מע װ־־סרעך צענדאנצן ז־ך ב־י א־ם פאר פד־יד: ״א דאנק, העד!" ם׳קוכ־ט צו א צוױיט, דאבנד־ק ק״נד אזן זאנט: א־ר, םענ־אר! — זו־ ,הזפט םען ד־ך, קדינעד? — פדענט דאן דעאן. — פ־עדד־טא דזפט כי־ך די טאנזא! דאן דעאן ׳עכי־־ביט אזן פ־ע:מ: — װיפ־ק ק־נדעד זענט א־ד ב־י דעד טאטא? — װאדס, םענ־או,־. א־בד צײדן, — אזן ער קוקמ אדאפ צז ד־ באדװעםע פ׳ם־פ־ננעדרעך און צ־ידט: — אייטא, פיארא, האדפא, דאנ־ם־א, בװאן, ראדענםא און איך! ^דאן רעאן קײכמ פזן נעאעבטע־: *— האםט נוט א־בעדנעצײרמ, קל־־נעד? — :אך נ־־עט! ם׳סמ־־עט :״טט ק־־ן פ־ננער! — ענטפערט ראם ק־נד פאד־טעטט. ראין רעאן ׳טימ א־פ אן ד־ זיטטענק־ם ם־ט זיםע זאכן און דופט צו א דד־טן. דאס קי־ינװאד: ראט יעי־ן נעוװסט, אז װען דעד בא״עבאם כײט דער מאבטער װײון ז־ך אז־פן;אניק, ראבן ז״ *טו־ן דעם זיםן טא;... כיאכט ז־ך אבעד א טאנ, װען דער באיעבאם א־ז דװקא ־א א׳־ז־םנעקומען אי־פן;א;־רע עד ראט ז־ך אבעד א־:ם קרײנװאד; :־שט דערמאנט א,־ן ז־ך :אדנ־יטס אומעקזהט צו זײ. א־ז א שװא־צן באראט אזן מ־ט א פא־ײא־ק־-טן פניפ א־ז ע־ שטום־שזוײננדיק;ע־ זעם;, דעד ׳עסעדן נעעײט־צט, װ־ אזנטעד א ׳טװעדיעג־ כיטא, װאם ת־־קט אויםן קאפ, די ברעמען פאדצו־נן און ד• ודיכע םאמעטענע א־־נן קותן עדנע־ו א־ן דעד וױיט, װ־ פא־יטסאי־צט... מ׳האט געזען. א׳ז דע־ מענטש רעבט איבעד א־ן זבדון עפעפ ׳עדעקלעבם און ז־ין ניטמר פייכ־קט ז־ך א־ן לײדן און א־ן צעד. עמ־ר־א, דער ארטער אױםועעד, רא׳ט ׳טוין נעיוװםמ, װאם הײנט א־ז פאד א טא;. א״ז עד *ויף ד־ ״עפ־צן פ־ננעד געגאננע;, ראט או־פן װונק א־ן דעד ׳עטיר דאם קקײנװאדנ אװעקנע־עיקט, אקע צװ־־טן ־ו־בע, װ־רדע זאסד־בע־נלעך א־ן דע־ פאטפא ר־נט ז־ך צעיטפרײט ד־ פאםעס־ע ״רא פעירא״, װאס א־ז א;אמען;א־ דעם :רר־ס״דר פעדצ, װאס א־ז;עבעך אומנעקזםען פזן אן אז־מא־ אקצ־דענט א־ן טאג פזן א־ר חופר א־ן ב. אײדעס. א־ר פאטע־ ״דאן יעאן״, א נעעװזענעד קאראנ־סט, םון די;א־ עריטטע א־ן א־נענט־נע, װאס ראמ נאך מ־ט אקסן נעאקעדט, א־ז;עװארן א ־טמאטע־קרעמער א־ן ׳טטאט א,־ן א־ז ד־יך נעװאד;.;אך דעם אומ־;ריפ ראם עד מ־ט פאדדרים א־בעדנעראזט ד־ ־טטאיט אזן א־ז אװעק א־ן קאלאנ״ע. אפירו די דערהדנעסע טאבטער ראט ער אין יטמאט נ־שמ נעװארמ ראזן, האט ז• נעבראבט א־ן קאראנ־ע, ז• דאדט מקבר געװען,;עקו־פט ב״ם םאמע עק פזן דער קאיאנ־ע עטרעבע מ־יר יא;ד, ז־ך פאדבו־עט און פארפראנצט א פאסעס־ע, און ז־ א נאסען;ענעבן ״דא פעדדא״ א.־ז ז־ך דאדט באזעצט מ־טן זר־ב און מ־ט דעם זעקם־יעדיקן כרידעדע. פיט ציבע און כנוד האט זיך דער נאמען פון ײד־׳ען פאסעסאי צעטדאנן א־בער דער פאכזפא. יעדער;אםנחענדרעד, קודעלאפניק און בחסה־טרייבעד, װאס איז :אד געקזמען אין באד־דזגנ כי־טן ״דאן רעאן״, יאמ דעדצײצט װענן א־פ :ם־פ. א־ן דעד ק־ך פין דעד פאסעם־ע ״דא פעררא״ האט ב״טאנ אזן ב־ינאכט א פ־יע־;עברענט, אז־ף רעם פײעד האט ז־ך או־ף א יטפ־ז נעבדאטן א זײטצ דונדפר״׳ט, א קארב, אדער א ־טאף און א־ן א נרו־סן טאפ האט ז־ך ״מ־טע״ נעקאבט. דאן רעאן ־אט םען א :אנדע; נענעבן ״בזען קאדאסאן״ (דאב נוטע האדץ), און די ׳טבנות פון די קצײנע צײמענע ׳טט־ברעך, װאכ ראבן נעהאט צו טוצן קינרער און קײן א״ן טאטן;י־טט, האבן יטו־ן;עוװסמ, אז דרײ מאר א־ן דעד זואך קרינן זײ הירף אין ״יא פעררא״. ם׳נעװען ־טײן צו־צותזקן, װ־ די אפנעדיסענע, קו־ט־קע, ־טזואדצע ק־נדעדרעך מ־ט זײעדע טאדבערעך פרע:; קזמען װעד צז פ־ס אז; װעד דײטנדיק צו צוױי דריי או־ף אײן מז־י־אייזעיע, און ״יאן רעאן״, דעד ׳טײנעד נרויצעבער נוטעיר מענטיט, מיט די װ״בע םא־ מעטענע או־גן, אננעטון אין א זײדענעם גע׳טטד״פטן מאדנן־ראק, פארם־רט מ־ט דעם קציכװא־; א שםועס, טײרט זײ זשמענ־ם קא־אמעריס, װעלכע זײן מעכטעױא ״ר־נא״, די בת־־ח־דה, ראיט אננענרײט אין איר ׳טירץ... אט שמ־יט א קצײן בארװעס :םשר, הארב נאקעט, די קויל־׳טװאדצע ראד ׳טטעקן ארוים װי טיט־ט־נ־כ בײ א חזיד אויפן קרייזש. דאס נםשל ׳טסײט, בר־שם׳געט מיס די שטעבעדיקע אררעדדאיעעצעך אזן לעקט מיטן ־ויטן ציננא דאס;דאבע פאדםלינעטע אזנסעחטסע?יפי. דאן רעאן גיט אים 8 רוף מיט דעד האנט. ׳4־ צויםט צו, שסערט