Literarishe bleter · 1933-01-20 · 4 (20.1.1933) · p. Seite 57

לױוינװ-או־יפוז ג<(ן<ן<ז\• גץסי■ ♦ זייס 57 אהארשט איבערגעל־יײענט איר חיצשות, סוסן אויף אים רערשראסן, וױ<ד, און גלעטן ד<1ם סיגר און זאנן דערבײ: ״נו, וױין נישט, ם׳איז גא־־נישמ!- דער םאטער איז ניכטערערהײט נעװען א שטיצער און רויסער טענטש. ער האט סײנמאא סײן נראב װא־ט נישט געזאנט, און טע.־סטנמיל נעשװינן. און װי נאר ער האט זיי אנגעשיכודט, האט טען םון אים נ־שט נעסאנט אויםהאצטן. ם־אדאד דערצילט, אז װען דער םאטער איז נעװען שיכור, םצענט ער ויך טשעפען צו יעדן אײ־ נעם, װאם ער האט באנעננט אין נאם. ער באנעננט א מענטש, םיין נעסל״דט, ג״ט ע־ צו צו אים, הויבט אן רעדן פרײנטאעך. יענע־ טוט זיך א העםאעבן נויג און טיט א שמײנל פרענט ער אים: ״װאם האט א־ר געװאאמ?־ דערויף טוט דער םאטער מ־טאטאיצ א פא־ אפ: ״איך װל װיםן, םארװאם האט איר אזעאכע חזירישע או־נן?־ אדער: ״װי איז אײך סײן בזױן נישט צו האבן אזא פאססירנע טארדע!- אז דער פאטער האט זיך או־סנעניכטערט, םצענט ער דערנאך ־ינן א ט־ויעריסער און טרינסען אן א שיער סאלטן סװאם מימ א״ז. ר־ ארעמע מ־טעד מ־ט אירע עטאעבע סינדער םאענט זיך ארויס־ שלאנן םון די כחות, בדי צו שפײזן די םאמליע. זי האט נעארבעט ד• שװע׳־םטע א־בעטן, די סינדער פאענן בצײבן א־ן דער עננער, ארע־ מעד, םינםטערער שטוב אאײן. םיאדאר איז נעװען דער עלטערער, ער האט עס נעדארפט האבן די אויםזיכט אויף זײנע סרענערע ברודער און שװעסטער. ערשט שפעמ אין אװנט פלעגט די טוטער סוטען אה״ם, א ם־דע, םארהארעװעטע מיט די םארדינטע פא־ נראשן. נישט נדיננער זענען נעװען זײנע ױננט־יארן. די ארעמע, אומ־ נאיסאעכע עאטערן װיאן טאכן םון זײעד סינד א טענטש. זײ האבן נישט סײן מעגאעכסײט צו נעבן אים ס״ן נאדמאאע דערצױנג. נ״ט ער אריבער, דער ױננער פיאדאר, םון אײן שוא אין דער צװײמער, םון אײן בעא־מאאכה צום אנדערן, און אין ערנעץ סאן ער דיך נישט אײנאעבן. ער אערנט אפ אין א שוא א פאר חדשים, און מען טרײבט אים םון דארט פאר עפעס ארוים. נימ םען אים אפ צו א שוםטער. און נאך נאד א ױננ סינד, ארבעט ער בײ די שװערםטע באד־נמננען, טוט אאע שװערםטע ארבעטן, כאפט סאעפ םונם בײזן באאעבאם. אנט־ אויםט ער אהײם, װו ער באפט םון םאטער א פסס. סוממ ער אן צו א טאסער אויף דער אער, דא ניט מען אים שאעפן שװערע ברעטער, םאאט ער םון רי םים. ער װערט שװער סראנס אויף םסאראאט־ן, ער צוזאמען םימ זײן ברודערא און שװעסטערא, פירט טען זײ אפ אין א שפיטאא, און רארטן שטארבט םריער זײן ברודערא, דערנאד זײן שותםטערא, און ער באײבט איבער אאײן בײ זײנע אוסגאיסאעכע עאטערן. דער פאטער טראנט אפ אא״ן די ״טרומנעס־ אויםן בית־ עואם. — דעם ױננן םיאדאר ציט צו זיננען. ער האט א שײנע סינדער־ שטימע, א םאפראן, דערשאאגט ער זיך צו דעם ס־רכע־כאר און הויבט אן אין כאר צו זינגען. ער באסוםט א רובא, דערנאך צװײ א חודש. ער האנדאט אײן אויםן מארס א ביאיסן םידא, און הײבט אן צו ססריפען אויף אים. עס העאםט אים אביםא דער דירינענט פון כא־. דער םאטער װערט אאץ מער ארײננעצוינן אין שיכרות. ער װערט דעיםאר באזײט־סט פון זײן אסט, און אין רער ארעמע־ שאאיאפין־ םאמיאיע װערט נאך ערנער. אזוי װי אין סאזאן האבן זײ טעד סיין ארבעט נישט, םארן זײ אריבער אין א צװײטער שטאט, אבעי דארט איז דער נורא צו זײ נאך הארבער. דער ױננער שאאיאפין װארםט זיך אויף פארשײדענע זײטן, ער נעטט זיך צו םאדשײדענע מאאכות, נאר אן דערםאאנ. םיאדאר זינגט דערװײא אין סאויםטער, נ־יט אויױ אװױת, אויף חתוגות, און אזוי ציט זיך ז״ער גרוי אעבן א־ן הוננער און אין נויט. דער םאטער איז אין כעם אויף דעם ױננן װן, ,־ואם ער םארדרײט זיך דעם סאפ מיט זינגען, מיט פידא. ״גײ װער א סטיױזש, — שרײט ער צו אים. — אותס מיט דעם םידא! הער א.ײף צו כסריפען, אנישט, נאפפט• ט־ט אים א־ן סאפ ארײן!־ — שרייט ער צו אים אין אויםרענוננ־צושטאנד. צו 15 יאר װערט אן םיאדאר זײן ױננא־שטימע. ער מוז אוים־ הערן צו ז־ננען. סר־נט ער ארבעט אאם אן איבערשרײבער אין א נעריכט־פאאאטע. אבער דא טרעםט אן אומנאיס, ער נעםט ארבעט אהיים צום איבערשרייבן, פאראירט ער א פעסא נעריכטם־פאפירן, װא־פמ טען אים ארויס. סוטט אים או־ם ארומצושאעםן ז־ך א באר־ װעםער, אן אםנעריםענער, אן סײן שום אויםזיכמ אויף ארבעט. — דאם בור, װאם כ׳דהאב פיאראר פיאלי\)ו*י.\ — ״ביזוםזזר פ\\ װיי\ ל(ןב\•־ ןאיץ רונויט.). זײנע ערינערוננען האט פיאדאר שאאיאפין, דער באריטטע־ ־.־םישער זיננער, מיט עטאעכע יאר צוריס םארעםנטאעכט אין א רו־ ס־שן זשורנאא, און דער רוס־שער סאװעטישער פאראאנ אין אענינ־;־אד האט זײ אפנעדרוסט אין א באזונרערן בוך. ארום אט דעם בוך איז, אגב, אנמשמאנען צװישן רעם ארטיסט און דעד םאותטי־ שעד רענירונג א סכםוך. םיאדאר שאאיאפין האט נעמאנט האנאראר פאי ז״ן ב\ך, און די םאװעטישע רענירוננ האאט, אז װיבאאד שא־ א־אפין איז אװעס םון רוםאאנד און איז א שונא םון דער איצטיסער ארדענוננ, איז זײן אײננטום סאנםיססידט און אזוי אויך דאם רעכט אויף זײן ותרס אין ראטנםארבאנר. םיאראר שאאיאפין שטאמט םון דער זעאבער סביבה װי ז״ן אטאאיסער פרײנט מאסםים נארסי. װי נארסי, אזוי האט אויך שא־ ־־אפין אין זײן סינרהײט און ױננט זיך אננעזען פיא טוראדיסע :יאדער אין זײן פאמיאיע און אין די ארעטע נאסן, װו ער איז אוים־ :עצוינן נעװארן. :עבוירן איז שאאיאפין אין א דארף אמעטיעװא, ארום דער ■נ־טאט קאזאן, אין אן ארעם הינטערגעםא. זײן פאמער איז נעײען אן ארעםעד דינער, א שרײבערא אין א ״זעמםקי־־אנשטאאט אין סאזאן. :עאעבט שטענדיס אין נויט און רחקות, האט דער פאטער דערצו :עשיכורט. דעם 20־טן םון יעדן חודש, װען ער האט באקומען זײן :עהאאט, װאס האט סוים נעסאעקט אויף צו אעבן ארעם, איז ער נישט :עקומען אהײם, נאר נענומען שיכורן און אפטמאא אזוי םארשיכורמ ז־ין :אנצן סאפיטאא. אפטמאא — דערצילט ם־אדאר — םאעגט דער פאטער נישט סומען סײן צוױי טעג נאכאנאנד. רי מוטער האט נע־ ראט נרויסע יםורים. ערשט אויםן דריטן טאג האט דער םאמער זיך נאװיזן א שיכורער. די מוטער באנעננט אים מיט טענות און פאר־ ־װרםן: ״װאם װעאן םיר איצט טון? ײו ױעאן מיר נעמען אויםן עםן?־ ם־ענט זיך רער פאטער זידאען מיט די ערנסטע װערטער און שרײען: .נ־יט צו אאדי רוחות! איר זענט מיר אאע נםאם נעװארן! איך װיא או־ך אמאא א הואיע מון!־ ער םאענט אםט שאאנן די מוטער, שאאנן ז־ שמארק, אומברחטנותדיס. נישט איינםאא האט ער זי נעשאא:;, ביז ז־ איז םארבאיבן אן באוײסטז״ן, און רער קאײנער םיאדאר םאענט צײנען, אז די מאמע איז שוין נעשטארבן. זי איז נעאענן אויטן סאסטן אין צעריםענע סאײדער, אן פאװעגוננ, טיט םאדמאכטע אוינן. און ותן דאס סינד האט נעמאכט נעװאאטן, םאענט זי זיך אויםכאפן םון