Literarishe bleter · 1933-01-20 · 4 (20.1.1933) · p. Seite 55

ויסיגוךאריפזנו בלגסיגו\־ ו\סי. * (י455.) זײט 55?;זןניז ל ס $ נ $ װ א מ א פ י ם ל פ ו ז ״סאפ־נוי״ לגויוסזד ר<\א\א\\ — אײגגור 9\\ די סיאופוס9\לםסיפ .(זאװבסויפוע גנזרײבפר. גוובחרז אי\ וזאנזעוװו איץ 899\. \ײ\ מאסיטר א 9\יטר 9\\ (זאד\\גו\מ?טר ג\בטר\יט, 9\\ א \זט?. רטר ראנוטר—א \י\יטריפ\(\ר 9אווסי, .א\ א\יסיןורידא?סו, — א וגנ\\ר\אליגזגז. — גטטגריןסי אי\ 8\9\ רי גי\ז\א\יט אי!\ גזאוזוװט. ואר רטר רגוגזאבי׳ליראביגו 9\\ רטר רגזסיטר ארגזי', גנולטבסי איץ ארכאנגטלמ?, \\\ זײ\ מאסיטר >זי\ נאך אי\ 909\ 9ארנג\ױסי גמ\\אר\ ר\רג רטר צאריטזטר רטגיר\\ג. — ײי\ טרפווז װערה בארטפגנילטכמ אי\ 922ו. ײרסז דא\ ארױגזגטגטב\ א רײ ביבטר — דערצײלז\גט\ א\\ ראוזאונור \ײ\ ראגוא\ ״בארגזגטי״ \925\.) \זאסי גטוזאסי א גר\יו\\ רטרבאלג. גנזבטסיטר וט\ט\ גטג\ודט\ ,,\\אר״ \ג\בג א\\ לטגיסינגז רזאסי אר\יגזגטר\9\ גרזיזז 9אראי\סיטרטגזיר\וג זײ\ \ײ װטר? ״נזאסיי־, — א ט\ילרטר\\ג, \\י נזיװטרסי א\י\> רטגז טײך נזאסי איןו סױ\>־ר\נזלא\ר גטבריסי א 9א9יר־9אבריל. — ״נזאגז איז ואר־װאנז דטרט\י\ט\ אי\ א ײדמנזטר איבטרוטצ\\נ 9\\ דטנז דיכסיטר ט. 9י\י\בטרג וטיטװ). םישט צװישן ד• זקנים; נישט לויט :אטם :נאד םיןעגמ מען װערן א זקן, נאר לויט באשמימונג. בעת דעם גרויםן םקיט־חורבן איז שוין;עװען נאר אײן זקן — דער אנפיסיקעד יעזוםעזוײקע. אמאל, אמאל, אין םעלעט־פ צייטן, האבן דא א סך עלן־חױת א־ומנעבלאנקעט, און נעדדײט האבן זיך דא בעדן,;אד אין אנהויב יאדהונדערט, א־ן א הוננער־יאר האבן זיך אהעד א לאז געטון איבער־ ײאנדעדער, און א סך האבן זיך באזעצט אויף ד־ ערדן, װאם םון אײביק־אן האבן די םקיט־םירעד זײ נעדעבנט פא־ אײנענע. אזוי איז אויפגעקוטען מאקאריכע אויפן סאט, ד• פדײע יבאנאכע אויף דער שושע, אילױשענסקא אויף דער גאלאמ־אנקע, און אויף דער ביטשע— ־אפסקי סאגאםט. תחילת האט מען געדולדעט דעם פויערם ארײנ־ ־ײםן װך: ט׳האט נערעכנט טאקע אויף זײעדע פלײצעם אויםבויען דעם שם פונם מאנאםטיר, אבער דער פויעד האט זיך נערוקט אין א גרויםער צאל, הוננעריק און פדוכפעדיק װי א הײשעריק. די ש&ע־ טערדיקע פידעד, אװענידם תלםידים, האבן שוין מלחמה נעהאלטן מיט די פויערים, און דער פאטער םעדנײ, א שט״גער, האט זיך טיט זײ געלאדן אין םענאט איבער דער פלײץ־לאנקע. ער האט זיך נע־ קליבן בויען אויף איר א םערד־זאװאד,;אר נעשטארבן איז ער אין דעד נובערנאטע־שער־קאנצעליאריע, װו ע־ האט זיך משתדל געװען פאדװערן דעם םיש־םאנג אין םאט; אומםאלנדיק, שוין טויטערהײט, האט ער א כאפ נעטון דעם קאנצעליאדיסט ב״ם טשוב און האט זיך מיט אים, מיטן קאנצעליאריםט, א װאלנער נעטון אויםן דיל. דער־ מיט האט זיך בײם םקיט אננעהויבן דער אונטעדנאננ םון דער אימ־ פעדיע. פארן םקיט .האט עם באטײט, אן גוזםא, דאם זעלבע, װאם דעד אונטעדנאננ םון דער פלאנעט. אין דעם זעלבן יאד, אפנעבונטע־ װעט אביסל, האבן די פויערים שטיל נעאקערט די מאנאסטירישע ערד, די פיש םלענן זײ םירן םארקויםן אין שטעטל אדײן: װינטער־ צײט םלענן זײ װי םריער ש&אנען איבערן אײז אין םקיט ארײן הערן דאם מאנאכן־געזאננ. רער םקיט האט זיך אומנעקערט צו זײן אםאלי־ קעד ארעמקײט. .״שטײען װעלדער םינסטערע פון דר׳ערד ביזן הימל, און אויף דער ערד הערשט שצאף. עס שלאםט אלץ, װאם איז םסוגל צו אט דעם זיםן חלש׳ות, און אםילו די םריליננ־װאםעדן רינען םוילעד אונ־ טערן אײז, באװאשנריק דאם סקיטישע בערנל. א&געזוננען די טיט־ נאכט־תםילה, שלאםן נאטם פויערים, און צװישן זײ רער ישיש ױװענאלי, װאם נײט קײנמאל נישט ארויס םון זײן קעליע; פעאםי־ לאקט, װאם איז שטענדיק םארשמאלצן, װי אלע זואלטן ז־יעדע הענט אפנעװישמ אין אים; קםענאפאנט, דער אנטלאפענער םון אםאן; אנאפיט, װאס זײן נוטםדײנטשאםט צו נאד דער װעלט טוט ק״נעם קײן שאדן נ־שט אן און ברענגט קײנעם קײן נוץ נ־שט; אזא, װאם עם באטײט םינםטעדניש, װײל ער איז בלינד, רער :עשטופלטער פילאםײ, װאם איז ענלעך אויף א באלאנער־טודעם; אוםטין, זואם טדאנט שטענריק שטויב און דראפלען אויםן שטערן, צײכנם םון תפילה טון; אין פילוטי, קוקי, פוםטי און נאך עטלעבע אנדערע, װאס װעלן שפעטער דערםאנט װערן. אין א װינקלדיקעד, אויסנעקדוםטע־ קעל־ע שלאםט אויף הוילע ברעטער דעד הארציקעד קאסע־הייטער ײאםיאן. אונטעד א דעכעלע פון גראזן, אויף זועלכע ס׳זענען אננע־ צײכנט די גראז־נעםען, שלאפט עד אלײן, דעד שומד םון רי דרײםיק טאנאםטירישע רובלען; עד שלאפט, און ביטערע טרוימען זוענן זײן אלטן שלאף; ער שלאםט, און די קאץ לעקט אים דעם פליך. שטייען װעלדער םינסטערע םון דר׳ערד ביזן הימל, און אין הימל איז נאכט. פאדבאדנן פון מעטנשישן אוינ, לינט אין היטל א בעכער; ס׳קריכט דער בעבעד צום הימל־זוים, ניםן זיך אוים אויף רער דודשטיקער ערד שלאף, רו און שטילקײט. ד־ װעלט שלאפט, און קײנער אויף דעד װעלט װײםט נישט װעגן די שװארצע פויערים, װאם האבן זיך םאדטײעט אין לאננע, באדר׳ערדיקע שמיבער. געװען אמאל א צײט, םיט םאלאװײ־קלינגערײ פלעגט דער װאלד באגענענען די װילדע םדי־ לינג־אנפליען, נאר אלט איז נעװארן דאם בלעטע־דיקע •יוננװאדנ, בײנעקו־ םען האט דער קדעםטיקער נאדל־בוים, און אנדערע חלומות האבן נענוםען נעבטיקן אין די שפיצן, װאם זענען שװארץ םון חכמה. אין יענער נרין־ױננט־צײט זענען אויף אט דעם א־ט זיך צונויפנעקומען דער הײליקער מעלעטי, װאם איז שפעטער נעשטארבן, זיך םאר־ •:זטעכנדיק אין א שלאננ, און ספירידאן, װאם עם באטײט ״ק״לע־ כיקער קויש־. דעד מײדלשער אוםשולד פון דעם דאז־קן אדט האט צונעצויגן די פליטים םון נאר דער װעלט. װי ריטשקעלעך צו א לויטערער אזיעדע זענען צו זײ נערונען כלערלײ מענטשן, װאם האבן אויך נישט נעםונען מימ װאס צו טרײםטן זיך אויף אונזעד װונדערלעכער ערד. צונויםגעלאםן זענען זיך די ריטשקעלעך אינײנעם, און אזיסנעבילדעט האט זיך א שטי־ לער, אננעברונזטער טײך; זײנע אנהויבן האבן זיך םארלוירן ערגעץ אין די מענטשישע יארעלעך און מיט דעד לעםצוננ איז עד צוגעםאלן צום ברײטן בלויען כום, װאס םימ אים האט פון אײביק־אן נע־ שטילט זײן רורשט דער קדםונישער םענטש. ם׳האט נעלעבט ארעם, ם׳האט געלעבט האלב־תוננעריק, ם׳האט נעיאנט םםאלע, פאדקויפט האניק, — ס׳איז א בזױן םאר א מאנאך נישט צו פארנעמען זיך מיט האניק, — זןןן א םך יארן האבן נישט קײן אוריאדגיקעם, נישט קײן באהאםאלצעם נישט נעשטערט דער םאנאםטידישער התבודדות, מיט נאכטישע נעשפענםטער, םיט אנװענ, מיט ניםטיקן זוטפ־אטעם האט גאט זײן נעםט. און דעדנאך האבן זיך װענן די מאנאכן דערװוסט די סוחרים, ם׳איז נעקומען צוםארן א לעב טון ביחידות םיט דעד אומרײנער נשםה און פאר ידער קורצעד אכםניה געשענקט דעם סקיט א זאק מימ ברויט, אדער אן א־נםטרוםענט א סטאליעדשן, אדער א םערדל א פארבעװאטע, — װיןל נישט מלתמה האלטן װעט דאך דער םאנאך אויםן פערדל, — אדער ציץ־נשאר, װאס האט זיך םארװאלנעדט אויםן םקלאד. אײנער א םוחר, בארולין האט ער נעהײםן, ם׳האט אים טאקע דא באנראבן, — האט זיך צעב״טלט־ און נעשענקט א קופערנע קלאפבדעט פון זיבעצן פוד — אין דעד דאזיקער קלאפ־ בדעט קלאפט טען, װען מען דארף םעלדן ױם־טוב אדער אפדו־שעדז. נישט קײן נדויםע םוחרים זענען אהער נענאן — קײן װעלט־שם האט דער םקיט נישמ באקוםען. דאן האט אװעניד, װאם האט שטארק נעזאדנט םאד דער װידטשאםט, א״נעםירט הײליקע זקנים אין םקיט, און די זקנים זענען טאקע ביכולת נעװען צו םאנאנדערקניפן די געטיינע פויערישע קניפן. אבער דעדנאך האט זיך ח־ויב ארײננע־ רנוא\יר רוזא\או\