Literarishe bleter · 1933-01-13 · 3 (13.1.1933) · p. Seite 43

■■■■■^■■■^■■■■^ו■^■■■■■ 43 םעמזר אראלף וזזזז, >* בזןרימטער םידל־װירטו$ז. יעדן יאר נים ער סאנצערטן אין א־םאליען, א־ן דײטשצאנד, אין עננצאנד, אין ־עדע ארויםטדעטוננ זיײנע א־ז א מוזיקאצי׳עע;ע׳עעענײם. אויןי דעם פריאיננ וזאט פראפעהא־ יכרעץ באסוכיען אן אננאז׳עעמענט אויןי א טורנע איבערן כיזרח, און ער װעט א־ויטטרעטן מ־ט האנצע־טן אין עניפסן, פארעסט־נע, סידיען און אנדע־ע אר־ענטאא־טע יענדע־. דער ק־נסט־ רעד א־ז א־־ך א פראפ־עםאר פון פ־דר־יטפיצן אין דע־ רעטר־ענד־־טע־ כירובוז־קאנםערװאטאדיע, און דעד צעז־־אריקע־ ־ובר פון זײן ם־זייוא־ ר־יטער טעב״קי־ט איז דא ינ־־טט ־אננ נעפײע־צ;״1וא-ן א,, .־נ״ טיט נרויס פאראד. דער קאנצערט פון ״איצף״ מ־טן אנטיי1 פ־ן ד• ד־־י ק־נסטרע־ .־ועט זײן א נרו־סע אוננזערנעמיננ, און .ד• מוז־קארייטע ר־נע װארט מ־ט א־מנעדירד אויױ דעם 19־טן ־אנואר. וז. ראװוזוי ליזזוזראריזוװז בדזזזזנזר ז\וז. 3 14541 ■■■■■■^■1■■■ :עװארן אין דער ״תויכ׳םוצ םאר טוזיה״, איז נענאננען םיט ריזיקע טרים םארוי׳ם, און באצד נאכן ענדיהן דעם שמוד־ום, א־ז זי אכנא־ ״טירם נעװארן אצס פריטאדאנע םון דער קעניגםבערנער א&עדע, װו האט נעארבעט עטצעכע יאר צײט און נעװען רער ציבציננ ס־ן עואם. נ־ײכצײט־ה פצענט זי אויך נעבן קאנצערטן אין םאריטײדענע דײט׳טע יטטעט, און אומעטום האט דער פובריקום איר אײפנענומען ם־ט נרוים באנײםטערוננ. די פהעםע האט איר נעװידמעט נרויס אויפמערקזאמ־ קײט, און אצע <>־יטיהער זאנן איר צ,י א נרויסע צוהונפט. איצט האט פדצ׳ מאצק באקוטען אן אננאזיטעמענט אדויסצוטרעטן אין אמעדיקע, אינניכן װעט זי םארן אהין. םארן א&פאר איז זי נעקומען הײן רינע זיך כעזענענען ם־ט אירע קדובים, און דעדװײצ א־ז ז־ יטוין אדו״ס־.ע־ נ-אטן א־ן דער נאצ־אנאצעד אפערע א־ן רעד דאלע פון ״טראװ־אטא״ *ין האט דא;עהאט א קאנצערט, װא׳ם איז דו־כנענאנגען מיט אן א־מנעהו־ערן דערפאצנ. דע־ ד־יטער אנטײצנעמער פון דעם קאנצעדט םון ״אצױ״. *־א־ ״שודאנדאמ״ איז א פ ע ד ע ט ע א ט ע ר ז־אםזזרזז אי\ ררײ אןזז\ פ\\ םזזזזזזיזי, אזיפגוזפירזז אי\ װארזזיזזװזזז־ גר\יזז\ סיזזאזזזזז־! אדז־ס אזערכע;עװאצטיקע ׳עאצ־עפעקטן, װאס מאכן אן אומנעהויערן א״נדרוק. ד־ א־־פ־רוננ א־ן נרו־םן טעאטער א־ז צונענ־־יט נעװארן מ־ט דער ג־עםטעד פ־עטעט. מ־ר האבן ׳טו•; צאננ נ־־טט נעזען אזא תע־■ צעכע או־םיטטאטוננ. ארקעםמע־ םאצ־סט;, כאר אין דעקא־אצ־ע האבן ז־ך פא־־יניקט א־ן א־ין האדמאנ־ען צוזאמענהצאננ׳ און א־נ־ אײנעם נעיצאפן א ם־מפאנ־ע פון ציכט, קאאננ א־ן פא־ב. פ־' הזיצױױעץ אקט ד• פ־־נצעם־ן ט־־אנדאט ז־ א־ו אפ־צו נעװען א־ן ע־יטטן אקט אב־םא יטװאכער, אבער װאם־ור־טער האט ז־ ז־ך דעדװא־עמט און;עזוננען מ־ט פיצ דראמאט־יטן א־־םד־וק. וױנ־ דערבאד האט;עיםפיאט פ־' פעדיטיעקאװסקא ־ דאס א־ז א הער־ רעבע זיננע־ין מ־טן פיא ד־אמאט־שן טאצענט. ה׳;אצעמב־אײםק־ האט זײן שװע־ע ראאע אצם טאטע־ געיכפ־אט מ־ט פ־א פא־יצטענ־ דענ־ש און א־ינ־קע רעטיט־טאט־װן און א־דעה נעזוננען מ־ט א םך נעיטמאק. זײער נוט א־נם או־סדרוק איז נעװען אי־נער פ־ן ד־ ד־־י מיניםטא־ן, ה׳ ווראנא. םפעצ־עא דאדף באמאנט װערן זײן נ־־ם און מאםקע. די העזשי האט;עהאט ני׳טט קי־ן קאײנע אויפנאבע צו קאנםטרו־ א־רן אזא מעכטיקן םפעקטאקא, אבע־ עם איז א־ר פוא׳טטענד־ק נעאוננען. ד־ םוזיקאא־קזע אײטוננ, װאם איז געװען אין רי הענט פון אזא;ענ־טן ד־ד־נע־״ט װ־ מאזורק־עװיט׳ט׳ האט באהעד׳טט דעם גאנצן מ־זיקאא־׳טן אפא־אט און צונעהאאפן צו דעם נרויםן דערפאאנ פ־ן דעד אפע־ע ״טוראנדאט״. וזעגזזג 5א\ צד די ײדישע שדײבעח 1א ברױ\ אי\ \־<\רא5צי<\\ אין צוזאמענהאננ דערמ־ט, װאם עם גר״ט זיך אהויםצוגעבן א בוך ארט־קאען א.־ן אפהאנדאונגען א־בער ה. ד. נאםבערנ, ײערן;עבעטן אאע די, װעאכע האבן פארעפנטאעכט אדבעטן ײענן נאמבע־גן — חן ביי זײן אעבן, הן נאך זײן טו־ט — ארײנצו׳ט־־קן ביזן 1־טן םעבדואד 1933 רעם געהער־קן מאטעריאא, אדער אכא הפחות אג־ װייזן;ענוי די קװעאן, װו די באטרעםנדע אדבעטן זענען געדדוקט געװא־ן. נא״כצייטיק װערן געבעטן די דעדאקציעס פון ײדי׳טע טאג־ באעטע־, װאבנבאעטער און פעריאדישע או־םנאבעם, װו ם׳איז אינם פאדנאננענעם חוד׳ט פאירעפנטאעכט געװארן אדט־ק׳ען א־ן צ־זאמענ־ האנג מ־ט דעד 5־טער יאדצ־יט ם־ן ה. ד. נאמבערנ, ארײנצוש־קן ד־ געהעדיקע :ימערן, כדי ארײנצונעמען די אדטיקאען א־נם נאמבערנ־ בוד װאם עס גדײט זיך ארויםצונעבן. אדדעם: .7 .10 13 211£פ1מפו61 ,1ד\\£1823^\ ,(61111111111^1 .1 פוטיט־ני, א־ינעד פון די נדעםטע א־טאאיעני־ ׳טע קאמפאז־טארן, האט תמיד גע׳טטרעבט צו דעפארם־דן דעם אאט־ א־טאאיענ־שן אפערן־ םטיא. יט־ו־ן אין זײנע ער׳ט־טע אפע־עם: ״אא באהעם״ און ״טאםקא״ פ־אט זיך א דדאננ צום מאדערניזם. דעם הויך־ פונקט פון װער־ום דער־ נרײכט עד אבער אין זײן אומשטערבאעך װערק ״מאדאם בעטער־ פאײ״. דאם א־ז א״נע פון רי ׳טענסטע אפערעם אין דעד סוז־ק־איטערא־ טור. דאם דאזיקע װערק װאנרערט ארום איבעד דעד;אנצעד װעאט און װערט נאך עד ־ הױם אויםנענומען מיט בא־ נ־־סמעדונ;. םון ״בעטעדפאײ״ הויבט ז־ך אן א נײ׳ע יעפאכע אין דעם ארט יטאפן פון דעם נרויםן טײסטער. עם אאקט א־ם דער טזרח מ־ט .״נע העדאעכע פארביקע מאטיװן — און עד בדעננט דער ערשטער (אז־םער וח4־די אין ״אאידא״) באװוסמז־ינ־ק דעם מזרחייטן סט־א א־ן רער אפערע. פארשטײט ז־ך׳ אז שוין פאר אים האבן אײנ־קע קאמ־?אזיטאדן נעפדװוט אויםצונוצן אדיענטאאישע מאמױון — אבעד עם איז זײ נאר טײאװײז נעאוננען. פ \סי ט\ י 1 י דעד ״שעדעװד״ פון פוטשינים שאפוננ, װאס איז שוין װײט אװעק אפ־או פון װאננעדם מוזיק־דדאםע, איז ״טודאנדאט״. דא קומט צ־ם פארשטײן דעד גאנצער עקזאטישער אריענט. דאס אדקעםטער א־ז באהאנדאט ם־ט אזא װירטואזיטעט, װי אין קײן עום פון די ־עצטע אפעדן־שאפוננען. די םאדערנישק״ט דעדנרײכט די העכםטע מר־גה. עם איז א םינטעז פון די אעצטע שאפ ננען: מיכאדנםקי, ־עב־סי, רימםק־־קאד׳םאקאװ — פוטשיני. דורך אנװענדוננ פון די מאדערנסטע קאאננ־פארכן־מישוננען דעדנרייכט דעד טייםטער אזעאבע ־־־כע שאט־דוננען און נױאנםן׳ װאם מיד האכן אין קײן שום אנ־ ־ע־ע־ אפערע נ־שט נעהעדט. פוטשיני האט, וױיזט אוים, גרינטאעך שטודירט אויםעד די כי־ נעז־שע און יאפאנישע מוזיק, או־ך די אײננטימאעכע מאננאאישע כע־קום־ע־טעכניק. דורך םישוננ פון םארש״דענע פערקוםיעם: םאד־ ׳ט־ידענע פו־קן, טאצן, האאץ־קאאננ, מענמא־קאאננ — באקומט ע־