Literarishe bleter · 1933-01-13 · 3 (13.1.1933) · p. Seite 37

זייט 37 לימעראריעזפ בדפסער נתו. 3 ו4ל*.) ד׳. לײ;?יק / קז)?ז}ד-עדז) װידער געשטאדבן א שכן ■עוטע :אקעטע דייד. די װעלט איז אין וױנטעד שארקראכן; טיך שרעקמ גיעזט מײן אײנענער טויט, — איך האב מורא םאר דעם טויט פון םײן שכן. איך םארנעם ויך םימ אלץ, װאס איר יזען, אםילו מ־ט עוטראכמן גראסען; איך םרענ אט אזוי פיי מײן ■ען — צי װײם זי, םון װאנען םיר שטאםען? צי װ״ס זי, װאם םײנט אין שםיטאיל א שכן, װאם נײט אוים דאנעבן? צי איז נישמ דאם שטארבן, צוםא< א מראט צו א נײערן לעבן? — עם ־אט;ישט קיין ענטםער טײן םען, — םון װאנען נאר זאא זי עס האבן? — רעדװיילע — ביז װאנעז — װאם — װען — פען טראנמ שוין מײן שכן באנראבן. םען טראנט אים אויױ יענעד ז״ט שװעל, און װי :אר אריבעד — םארשװונרן, ם׳איז דא אין ש&יטאד א מונעל םימ דעם טהרה־שטיבצ םארבונדן. צום שטיבצ, דורך שװארצן טונעצ, רורך שמאצע, רורך טיםע זינזאנן, םען םירט אים אוױי רעדצעך שנעצ־שנעצ, נאך שנעצעד װ• איך םרענ םײנע םראנן. דערװיילע — ביז װאנען — װאם — װען — מײן שכן ער איז שוין אין שטיבצ; און איך שרייב נאך אצץ טיט םיין פען, נראם שטיבל — םאראיפצ-םיט איפצ. באניגען. די װעצט איז םארשנייט. די װעצט איז אין װינטער םארקראכן; מיך שרעקט נישט םיין אײגענער טויט, נאר די לײריעע בעט םון מײן שכן. — איז רען םיטאםאצ םארשטײנערט נעװארן אט די םרױ בײ דער טיר? נאר װער אויה רער װעצט דער נאנצעד סען בעםעד װיםן םון א טאםען, װאם צו טון אין דער לעצטער שעה, ערב טויט םון א ײנגן און געזונטן זון, װאם האט נעקענט נאך לעבן צאננע, לאננע יארן? שמײכלען דארך םען — (עם זאל נאר קענען אויםהאלטן ראם םאסע־הארץ די שװערע. שווערסטע משא םונם שמײכל)* אויםבאדן דאם קינד אין שםײכל םון א םאטען, אויםקויםן פיט שטײכל, בלויז אויה קורצע רגעס םון דער נייער, םקריפענד־קער װינ, װאס װארט דאדט אינם הוץ*, עםענען דאם שװערע אייזן־טויער און דורכברעכן א װעג צו שלוכצנדיקן, ק־נדערישן גליק — ,*מאמע?!!!...״ — עס איז דאך אלץ נישט אםת, קינר, א יא? װאלט דען נעקענט דײן טאמע לאכן אט אזוי, װען ס׳זוארט דער תלױן סיטן זיינעד אין דער האנט? קוקםט אוין* םיינע הענמ? זיי ציטערן — זײ צ־טערן דערפאר, װײל כ׳האב א־ן זײ נעמ־אנן אזא שװערן פאק, א ברויט םאר דיר, א שטיקל קעז און פומער, דעם ױם־טוב־אגצונ דיינעם און די נייע שטױול! עם איז דאך אלץ נישט אםת׳ קינד... װאלט זי נעװען א לייבעבע, א צוינ, אדער בלויז א קאץ, װאלט זי םיט נענל און םיט ציין םארטייד־קט אידע קלייגע. :אר זי איז א פו־ערטע, אן ארעמע םון דארו*, נײט זי צו דער לעצמער זעוננ מיט איר זון דורך טירן־א״זן, צװישן פענסטער־ק,־אטן אונטער דער װאך םון פאליצײ־סאלדאטן. 11.1932^.23 ■■■■■■■■ ■■■■■■■■ דד. י. ניננזגונ/? עניננדןןז צװײ בדייװ פוז בעד באדאבאװ בוך ״דער פנקם״ (א פילאלאג. ב־בליאנ. זאםלבוך אונטער דער רע־ דאקצ־ע םון ש. נינער, םאר־אנ ב. קלעצקין), א ביבליאנראםיש־קרי- ט־שע אפהאנדלוננ ״םירהונדערט ־אר ײרישע שפראך־פארשוננ און הונדערט ־אר ײדישער שפראך־קאםױ״. םיין אדבעמ נעמט ארום בעדך 800 (אכטתונרעדט) ביבעד און ארטיקלען, װאם האבן א שײכות םיט רער יידיש־ד״טשישער שפראך, ליטעדאמור און םאלקלאר םאר דעפ םשך םון 1514 ביז 1912 (אויר םאדשײדעניע שפראבן) אין דער אפ־ טײלוננ די געש־כטע םון רער ײדיש־ד־יטש־שע־ 'יי־טעראטור, ליטע־ רארישע און פערזענלעכע כאראקטעריטט־קעם םון באזונדערע ײדיש־ דייטשע שרײבער. די ביבליאגראםיע םון די װערק און אנר. םאטעריאלן צו דער נעש־בטע םון דער ײדיש־דײטשער ליטעראטור, רעכן איך, םאדשט־יט ז־ך, אויך ארײן אײעדע ארבעטן, װעלכע וענען, לויט סיין םײנוננ, רי ב־עסטע םון דעם אלעםען, װאס םיר םארסאנן אויף דעפ נעב ט אויף רוסיש. דאך זענען טיר נישט באקאנט אלע אײערע אד־ בעטן א־ן אט דעס נעב־ט. םון םיין ז־יט װעל א־ך אײך אויםרעכענען םאלננדיקע ארבעטן א־יערע, װעלכע זענען םיר באקאנט. (דא ברעננט ב. באראבאװ א :אנץ צעטל םון צינבערנס ארבעטן און ארטיסלען.) אין ם״ן ארכױו נעםונען זיך צװיי בריװ םון םאדשטארבענעם בער באראבאװ צו מיר. די בריװ זענען געש־־בן אין רוםיש, םון װעל־ בע א־ך םאך אן אפשר־םט*). דאם ארט־קל ״ד־ ייד־שע שפראך״, װעגן װעלכן ס׳רעדט ז־ך א־ן ד־ דאז־קע בריװ, א־ז נעדרוקט אין דער רו־ ס־ש־ײדישער ענקלאפעדיע — באנד או־ס רײן־טעכנישע םיבות א־ז דער ארט־קל געדרוקט ס־ט :עװ־םע קידצוננען. אין צוזאםענהאננ ם־ט בער בא־אכאװם 15־טן יארצײט האלט איך פאר װיכט־ק די בדיזו צו פאדעםנטלעכן. 111ז\^ 13?׳ •8 ^תסן/ספנןמזסס זװס1(ססזס8 .8 ־אנואר 30/17 1913 זײער חשובער ה. צינבערג! (איך האב נישמ דעם כבוד צו וויםז אײער אלן אייעד פאטערם :אמען). איך האב די חוצפה אײך צו באלעסטיקן םיט א נאנץ םעקל בקשות. היינט צוטאנ םארענריק א־ך מ״נע אן ארבעט םאר דעם יאר־ *) די ברױו זענען א־בעינעזעצט ם ט נעװיםע קירצוגנען.—רעד.