Literarishe bleter · 1933-01-06 · 2 (6.1.1933) · p. Seite 26

ריסיוװ־ארינגווז ברנןסיסר ו\סי. .7 (53*.) ז״ט 26 צייטארטיקצ, אז איך האב אין נייין אפ׳טןןצוננ פון ח׳ קװיטסןזם ״טראקטאר־צעך״ (״רויטע װעאט״ ןנומ. 3—4) באיעולדיסט סװיטסאי א־ן באיקאטירן די הע5דן פונם פ־נםיאר, א־ך האב פאדנסיבן דעט א־־נ־גאצ פון םיין ארט־קי מיט דעם געדרוקטן טעקםט אין דע־ ״רו־טער װעצט״ און םעםטנעשטעצט, אז אין מ־ין ארטיס5 איז נעװען;עשדיבן ״באנסראטירז״ און נ־׳עט ״באיקאטירן*... ״איז דא שו5דיק דער בחור הזעצער אדער עמעצער אנדעח*? איך בעט נאײך די רעדאקצ־ע ״רויטע װעאט״ או־םסאערן דעם דאזיסן טונסעאן ענין...״ אבער נאך ״טונסעצער״ זעט אוים צו זיין דער ״ענין־ םיט א. אםטראװערם בוך, װאם איז, צאזט זיך אוים, א דודכויםיסער ,.דרוס־ פעצער׳/ כאט׳ע דאס בוך איז דער׳עינען אין פארצאנ ״עםעם״, װו מ. צ־טװאסאװ איז הויפטירעדאסטאר. ״אף ״רויערד״ צ. אםטראװעדם — דערצייצט אונז מ. צ־טװאסאװ אויף נאנצע 18 נאר הו־כע פאדװאק־שפאלטן פון ״עמעס״ — איז ראם צװייטע בוך, װאם דעד פאראאנ ״עמעם״ האט ארו־םנענעבן פ־ן דע־ ־רושה, װאם ער האט באקומען ביי דער נעװעזענער ייד־ םעקציע פונם ציקװידירטן צענטדפארצאנ. נאי, װ־ ם׳וריזט אוים, האט ד־ אנפי־־וננ פון דער געװעזענער צענט־פאריאנ״נוע־ ײדםעקציע א. אסטדאװע.־׳ם װערק געהאי׳טן פאר א נאר ג־ו־םע דערנרייבוננ, וױיצ זי האט עם דערװארבן;אך א־ן רוס־׳שן מאנוסק־־פט, פון װעלבן מען האט עם עקםט־ע א־בערנעזעצט. דערטאפט, הייסט עס, א טייערע מציאה״... ״צאזט זיך או־ם, — טענהט וױיטע־ א. ציטװאסאװ, — אז ״אויף רויערד״ איז א מ־עביצי׳נו־באאעבאט־׳ט װעדק ם־ט א נאצ־אנא־ 6־םט־ש־באצעגופישיער אריענטאצ־ע״. (יע ״עםעם״ פון 27־טן ױני). און נאנדעם, װי צ־טװאקאװ דעמאםק־רט אסט־אװערם ב,יך, קומט ער צום אויםפיר, אזז — ״נישט נעצוינט אזוי פ־י׳ אויפמערקזאמק־יט אפנעבן אזא װערק? ניין, עם האט יא ונעצױנט. ם׳א־ז דאך א װערק, װאם מען האט דאם עקםטרע באשטעצט א־בערצ־זעצן פונם ־ים־שן מאניםקד־פט. ם׳א־ז דאך א װערס, װאס א־ז נעװידמ׳עט אזא בצוט־ק־צאפצדיסער טעמע, װי דער ע־׳ננטעד באישעװ־םט־שע־ פריצ־ננ, ם׳א־ז דאך דאם ־אר 1932, ם׳איז באז־נדערם נאך ב׳ םטאא־נס בדיװ א־ן דער רעראקציע ״פראאעט. רעװאצוציע״, דא־ף מען מ־ט באזונדע־ װאב־ זאמקייט זיך באציען צו יעדן מין א־דעאצאנ־שער קאנט־אבאנדעי און ז־ אויפן םאםע אנטש״דנםטן אופן דעמאםקי־י״... פרענט זיך, װו איז געװען ד־ ״באזונדערע װאכזאמקייט״ פון דעם זעצבן מ. ציטװאקאװ (װאם א־ז, װ־ באקאנט, רער הו־פט־־עדאס־ טאר םון דעם זעאבן ״עםעס״־פא־צאג) פר־ער אבים/ װען אסטדא־ װערם ״קאנט־אבאנדע״ איז נאך נעװען א־ן דער פארם פון אן אומשעדלעבן םאנוםקריפט? דגכװכיז טררקאװ אי\ דפר ראלע פװװורסטינז אי\ אסיפ ריזואװסי פינװזב ״פאגזױ א\\ פארראסי״ נאבצעס־ק״ט פון דער דרוקעריי זענען דא א ריי םעצע־ן, וועלבע פאר־ קר־פלען דעם נעראנק או,־ קאנען פאל־ט־ש פאצש פארט־יטשט װערן. ״ב׳װעצ ש־־ן ני־ננט -עדן װענן דעם — צייענען ם־ר װ־יטע־ — אז צוליב דע־ שקעבטער באצ־וננ צו רער ארבעט האט מען אפ־צ־ ,,פארגע<ז\ פוסינוט רפוז רא\זפ\ פ\\ אװסיאר״. נאבדעם ב־עננט דער או־טאד א רש־םה םון דרוקפעצערן, װע־כע קאנען װ־־קצעך ״פא״־ט־ש פאצש פאדטייטיטט װערן״ (א.שטאט ״פארשרפהטע ט־־ט״ — פארגזאפעסיפ ט־־ט, אנשטאט ״פארי־םן רעם שװא־צן נארגל״ — פארבייגז\ דעם שװא־צן גארנצ א. א. װ.) אז מען קען ״פארנעסן צול־ב נאבצעםיסייט״ ארו־פשטע־ן או־פן ר־וק דעפ נאמעז פונם מחב־, אדעד פארב־יטן דעם;אמען פונם אמתן מהב־ מ־ט א נאמען פ־ן א צװייטן (א פאצשן) — א־ז א־ן דע־ ־־דישע־ ב־בע־־פדאדוקצ־ע פון םאװעט־־וסצאנד או־ך נ־׳טט ק־ין צופעא־קע־ ״ד־והפעאער״. אט דע־צייאט א־נז ב. :אדעא (א־ן ״שטעדן״ ם־ן 17־טן בעפט.ז פאאננדיקן ״קור־אז״: ״דע־ פא״טטארבענער פ־אאאאג מרדב־ װיינגער האט געארבעט ־ארנאאנ; או־פן ־יד־־טן ־טפ־אך־אטאאס. אאע האבן געװובט װענן רעם. וױ א־בעראיטט דא־ף מען אבער זוערן, װען עס דערשיינט ד׳ע־ ׳*#.־*ך־אנדאס, א־ן א״ף רער ה־אע און שער־באאט איז אנגענעבן דע־ אװטאר... א״זע־ װיאענק־ן... אמת, דא־טן א־ז אייך דא זי־ן (װ־אענקינם) ארבעט: אר־־נפ־ר, פאמוארט א. ד. נא״ אבע־... װאם ה־יםט א. ײ־אענס־ן אאם אײטא־? וױ אזוי דעראאזט מען עם? ״ -- טענהט כ. נאדעא. און אט האט א״ר;אך איינעם אן ענאעכן ״סיר־אז״. דע־ פא־אנטװארטאעבער רעדאקטא־ |פון דער ייד־׳עעד סעקצ־ע ביים ״נאצמ־נדפאראאנ״ — א. קאםעניבט־־ן יב־י־בט (אין ״שטערן״ פון 2־טן ־ואי) סאאננדיקן ״ברױו א־ן דעדאקציע״: ״איך בין געװען איבע־אשט, װען א־ך האב פא־צ־ם דע־זען או־פן פאדע,־ בי׳אט פון כ׳ עא־ע ׳עעבטדאנם ״פאראקערטע גיעז׳צעב״ (ער׳עטע־ בוך) אן אויפשר־פט: ״פא־אנטװארטאעכער רעדאקטא־ מ. קאמענשט־ין״. איך האב דאם דאז־קע בוך נאך נ־׳ג־ט א־בערנע־ אייענט און איך װיים דעדיבער נ־׳ג־ט ז״ן א־נהאאט. עס סען זײן, אז ער שטייט א־יף דער נויטיקער א־דעאאאני׳טער און ק־נםטאערי׳צע־ הייך, אבער א־ך מוז פ־אטעםט־רן קענן דער ק־עװעד פ־איע פ־ן נאצמ־נדפאיאאנ פאר א־ר דע־אויבן ז־ך אװעק׳בטעאן מיין הת־מה אויף א מאנוסקר־פט. וואם א־ך האב סיינמאא אין די או־נן נ־שט נעזען און במ־אא נישט נעקענט נעבן מיין הסבם צו דרוקן א־ם״. צ־ דעם זעי״בן ״נאצמ־נד״הפאראאנ פון אוקראינע האט אויי טענות א. װעוױארקע, װעאכער קאאנט זיך, אז מ־ט א־בער אנדע־- האו׳בן ־אר צו־־ק האט ע־ אפנענעבן דעם פא־4אנ א זאמאוננ אר־ ט־קאען, װאם זענען נעשריבן;עװארן אין משך פון 6 ־אר ב״ פא־- ״דידענע;עאעננהייטן אויף פאדשײדענע טעמעם. אזא מ־ן בוך, מיינט װעװיארקע, קאן, פאר׳ג־טייט זיך, נישט א־וים אן א פא־װארט םונם מחבר (אין אי״נקאאננ מיט סטאא־נם ב־־װ) און אן אן אװטאר־קארערט־ר, װי ס׳א־ז טאקע נעײען אכתחיאה א&נע־עדט מ־טן פאראאנ, אבע־ דאס בוך איז פאוצים דער׳טינען א־ א פא־װא־ט א־ן אן אן אװטא־־קארעסטוד. דאם נעמאעכע ראט אויך פאסידט מ־ט דער .זאמא־ננ פ־ן יה— שע־ פ־אאעטאר־שעד איטע־אטור אין ד־ קאפיטאא־םט־־ג־ע אענחר״ (אין שאטן פ־ן תאױת״), װאס א. װעװ־ארקע האט דעהאט צונ־־פ־ נע׳טמ׳עאט. או־ך ראט דאז־סע ביך א־ז ״ארו־םנעװאדפן געװארן או־פן מא־ק מ־ט דע־ אומנע־־כטק־־ט פון אן ע־ד־צ־ט׳י־נ־ג׳״. ״די דאז־קע צװ־י פאאן זענען נ־שט די א־ינצ־קע —■ יצטע ט פעםט א. װעײיאדקע. — אין אונזערע ■נור״בער־קר־יזן קאן מען הערן;ענונ אנעקדאטן און;עני׳; ב״זע טענות פון דעם ז־ױ׳־ן באיאסטע־״ (זע ״שטע־ן״ פון 1־טן נאװעמבע,־). א־ינע־ אזא אנעקאדט־׳עעד קור־אז האט אעצטנס פאם־רט מ־טן א־טעראט־ר־קר־ט־קער א. ,־. צוױינ, װאס האט ע־שט א־ן א ראאב ־אר א־ום ז־ך נעהאט נעכאפט, אז אין זיינעם אן ארמ־קא זוענן קװ־טקאן האט ז־ך אריינגעכאפט א מיאוםע־ ד־וקםעאעד, צואיב װעלכן ער האט נעבאפט א ט־אוםן פםק א־ן ״פראא־ט״, װ״א אויך רי רע־ דאקצ־ע פון ״נראא־ט.. האט דעם דרוקפעאער נ־שט נעהאט באמערקט. ״א־ך ב־ן ה״נט. באסומענד־ק דעם נומ. 5—6 פון ״פראא־פ״- ׳ען־ייבט א. ד. צװיינ אין זיין בד־װ צו דער דעדאסציע ״שטערןו (בון 14ט; :אװעטבעד) א־בעראשט נעװארן, איבערלייענענד־ס אינם