Literarishe bleter · 1933-01-06 · 2 (6.1.1933) · p. Seite 25

זײט 25 ריסיײחונ־י&יפ-ברפסער נ\װ. 1 ןמ*,) עוס צעניאדיל״ז ױבל פוז ״ליםעדאדישע בלעמעד״ דעם באש״ט פון אזא ארעאן םא־ אונזער •עווערן ק־יטוד־קאטף, און די דאזיתע טיטווילױ דארםן טיר אאע נענ;. טיר, די אונטעדנעע־־בזעע, האפן דע־יבע־ נעפונען באד :וי־ ט־ע צו א־נאניז־׳רן זיך ארס ׳יבר־קאטיםעט צ■ דעם 10־יאריקן רעו״ יש״נען םון ד■ ״איטעדא־יעע בלעטער״, בד• צ.י ־ופן א־ע ם־״נט פ־ן דע־ ײדישע־ ריטעדאט׳ד און קורטי־ אונטעדציעטיצן מאדאר-ב און טאטעריער ד• צ־יטעריפע. ם׳מוז נעטאפן װע־ן א נעוױםער פא;ד, װאס זאר נעבן ד• ״רימע־אדישע ברעטער״ ד• טענרעבק״ט װ״טע־ צו עקזיסטי־ן, ם׳מוזן נעזאםרט װע־ן;״ע אבא;ע:טן אין פא־־נ־עםע־ט װע־ן די צאר פון די נןו־פער. זאר יעדעד פ־י־נט פין דע־ יידי־טער ריםע־אטוד און קורט־ר װערן אר״ן אן אבא;ע;ט פון ד־ ״ר־טעדא־״טע ברעטער״, :אר ע־ ־ערםן יבאפן אבא;ע:טן צװ־־צן ז״;ע פר״;ט און באקאנטע, זארן ארע צוזאטען הערפן ־םאפן דעם פא;ד פא־ דעם װי־טע־דיקן הױפ פון ד• ״ריטעדאדי־בע ברעטע־״, און דאם װעט ז־ין דעד בעםטע־ אופן, װי אזוי צו פאדצ״בע;ען דעם זעלטע;עם סנ־-אד־ק; ױביר״ פון א ייד־־בן ארנאן פאר דעם ערלםטן •ידייעז װארט, ״ד״פע־ ל״ טעראטור, הולםט, טעאטע־ א־ן סו־טו־. יובר־קאטיטעט: י. אפאוזאעװ, א. גלאוץ לעיטועם, ארעקםיאורעך גךאי ואך, נגװזנװו רובנאװ, פרז הירטכייר, ר״ר גז. װייכפרפ, ויגװורנז נזורפאװ, רויאר 'לזנננארוי, א. סילנועריןאװפר, .װ. לאאןייבפרװארדי, ה. רייװיל, עארילל װאלאראוולז?', אברהװ װארלוװװעי, לנל ויגנור, אהר\ דייװריד ד״ר ה. עאװארװןי, ד״ר א. א. ראבא?, אברתװ רײופד ורװ\ רײופך ר״ר ב ננואבאד, װלנװז ננזאליװ, װאריװ לנלװארץ, ארװור ננויװ. אדדעם פון ױב־־קאטיט־עכג טי־עה ש־א^יט, װיינזכ;,־. פא־ז־־אנקע 15. אד־עס פ־ן ד־ ״י־טעראר־־עע ברעטע־": װאריעע, לע׳ענא 10 װ. 8. אויםדדל א־ן דעם צויםנדיקן יאר 1933 ױעדט 10 ־אד זי;ט ם׳עקזיםט־דן - ״?יטע־אדי־טע ביעטעד״ — דאס װאבנביאט פאד ׳יד־׳שעד רי טעראטור, טעאטעד און קונסט, װאס דע־־ג־יינט א־ן װא־־טע אונטעד דער דעדאקציע ם־ן נחםן מיתיי. דאם א־ז א ױם־טוב און א געשעעניש צוזאטען. אויך א־ן;ארטאיע צ״טן װאיט אזא אדיבת ־ם־ם פון אן עדנםטן ״דישן אדנאן װעדט נעװען םאדצייכנט צו װעדן, בם־ט אבעד קען טען;־שט פאדבײגײן די דאז־קע דעדשײ:ו:נ אין א־נזע־ע טע;, װען דע־ עקאנאטישעד און נ״םט־קעד קריזיס וזאט אזו• שװע־ נעטראםן אונזעד ״דישע קויטוד און אננעםאבט אזא חו־בן אין אונזע־ יידישן פא־ראנ־װעזן. אין דער דאז־קעד שװעדעד צ״ט טוזן טיד זיך;אך טע־ אנשטרעננ־עז או־םצוהאיטן אונזע,־ע קויטיד־פאז־צ־עם, און װאם פאד א טענות דער אדע־ יענער קאן האבן צו ד־ ״ליסעדאדישע בי׳עטעד״, זענען זײ דאך פון אונזעדע װיבטיקסםע מיטור־ אינםט־טוציעם. ד־ ״ציטע־א־־שע ביעטעד״ רוםן זיך אפ א״ױ איע דערשיי־;וננען פון דעד ייד־שעד ייטעדאטוד און קויט־ד א־ן דעד;אנצע־ װעיט. זײ םאדבינדן די שעפער און טוער םון דעם ״דישן װארט, װאם זענען צעזײט און צעשפדײט אין דער נאנצעד װעימ. ז־י דער־ םומיקן צום פאזיטױון שאפן אין דעד ײדישער םביבה. טיט אײן װאדט: אין דעד הײנט־קע־ צײט פון חודבן און צעשטעדוננ זענען די ״ייטעראד־שע ביעטער״ א קאנססרוקמױוער פאקטאד אין א־נזעד קויטוד־יעב;. אבעד די אוטנעהו־ע־ ש־וױעדע באד־ננוננען, אין װעיכע עס קוטט א־צט או־ם צו טון א־ן צו פידן ײדישע קויטוד־א־בעט, האבן או־ך;עטדאפן די ״ייטעדאךישע ביעטעד״. די צײטשר־םט נו־טיקט ז־ך איצט אין דעד ט־טהייך םון איע די, װאם פאדשטײען אפצושאצן ד. ש ע ר ם $ ] / 3 ע ר? ' } ײדישע דרמו ־ פעלערז מגפה איז ר>זטז פארבאנד ןררועװלגללורד ארװאגראפיננלע או\ רדועפננללגרד װאריװילנ\ע\ ד■ י״ע;ע־,;עבעך, שװ״נן, אבע־ ר־ שדײפעדם (באז־נדע־ם ד־ ד־בטע־ און בע^עט־־סט;, ב״ .װעטען יעדעס װא־ט דארד ז״ן נעװו־נן א־ן;עטאםטן) בונט־עװען זיך. בינטעװעט ז־ך, :עבעך, האראדאקעד •(אין ״אקטיאבער״ פון 3־םל םעפט.) קענן דעם זש־ידנאי ״ױננעד יע:י:ע*ז״, װאס האט אפכעדדוקט •״:עם א פעי־עטאן אין פע־זן װענן דעד רויטעד א־ט״ און דעד הבחוד הזעצעד האמ אי־״ננע־וקט דעם רויטא־ט״עד אגנלזװאװ א נייןלג — א פיװעונ... ״פ־ן םטאיין״דדוקע־״, ד־דעקטאד! א־ך שד־יב ט״ז ברױו צ־ ד־־ אן אויפ;ע־ע;טעד, ם׳ט״ט־ט, או־ם;יםן פון פ־קעס פ־פקעםי ש״ן, ב׳יעבן, צ״ט דעם אדבעטעד צו װ־םן —;אך פ־• א־ן פיפקעפ פ־קעם א־בעדנ־םן: ס׳איז איץ :ישט ד־ 1ק :אך או־ך אונזע־ שיפקע.״ :־ש־ט װױציקע־ א״פנע־ענט א־ז נעװא־ן אויך דעד בע־עם־ד־םט ש. נאד־:עד, װאם האט אננעצ״יט :־שט וױיניקעד פון 60 (זעבצ־ק) ש־טיק ד־וקפעיעדן אויף קאד;ע;ײ;צן ז־יט^עך פין ז־־;ע- א דע־צ־- יו:נ אי;ם מױפקעד זשודנאי ״שטע־ן־,;וט. 4--5• ״אזא;דו־םע צאי נרייזן, — טענהט נאד־נע־, — װאס פא- טיסט־ק;, פא־ײיזיקן ראש נעדדוקםע װאדט, קאן קוטען;א־ פ־ן;אביעס־קײט״ א. א. װ. (זע ״אקט־אבד״ פון ד־טן אי־נוםט). און אין דעם זעיבן ״אקט־אבד־ (פון 20־טן םעפט.) דעיצ״יט א־;ז דע־ דיבטע־ אײז־ק קאהאן, אז — ״די ט־ענ א־ז דערש־־נען טײנם א ביבעיע י־דע־. ציליב דע־ א־ן דעד ײד־שעד רדוק־פראדוקצ־ע פון דאטנפארבאנד בושעװעט ד־ טנפה םון דרוקפעיערן. די דאזיקע םנפה שאנעװעט :יש־ם־ ד• טאנ־^־עםע, ש־אנעװעט;־שט די זשידנאין, אויך :ישט ביכעד און יעדביבע־. איד װעט זעיטן טדעםן א ײדיש־םאװעטישע ,צ־יטו;;, װאם אויף דעד פערמעד ז״ט זאי;ישט ז״ן או־םנעבעםיעדט א װעיבעד;ישט א־ז דדוקפעיעד םון;עכטן, אייערנעבמן און אפטטאי אפייו — םון פאדאבטאנן... פא־יויפ־ק זעט טען נאך;־שט, אז ד• ־יד־ש״םאװעט־שע דע־ יאקציעם אין דדוקעדייען זאין אויםטײין שיאניעד־בדינאדעס אויף צ־ באקעטפן דעם הײשעד־ק פון דדוקפעיעדן, א הײשעריק, װאם צע־ פ־עסט דעם זין און דעם אינהאימ פון דעם נעדרוקטן ײדישן װארמ א־ן ־אטנפאדבאנד. אפטטאי אפיצו באקוממ זיך דער אײנדרוק, אז אין די ײדיש־ סאװעט־שע ,י־עדאקציעס און דרוקעדײען האבן זיך םאדקייבן דרוק־ ט־ױויאנ־ם, װאם טר־יבן בכיװן חוזק םײ םון ד־ שרײבעדס.און ס־י פ־ן די יײענער א-וז אנשטאט דעד ״קיארער ציי־אננעװענטק״ט אוז ־עד קאטוניסט־שעד פדעםע״ באקוטט זיך טאקע א חוזק־טאכערישע .ב־י־אסנעותנטקײם״ קענן דעם נעדדוקטן ײדישן װאדט אין דאסנ־ פאדבאנד. (זע אדט־קי פון טוישע קא־ז אין ״עטעם״ פון 18־טן םעפט.) און אנש־טאט ״דעם אטתן תוך פון לםאציאיער אדדענוננ״ באקומט ז־ך;אד א קאנטררעװאיזציאנערע ״םאציאיע אומארדענוננ״(זע צײט־ א־ט־קי א־ן ״עטעם״ פון 5־טן :אװעטבער).