Literarishe bleter · 1932-12-09 · 50 (9.12.1932) · p. Seite 800

ליםטראריעיע בלססיצר וץ\ז. 50 91*14 יטטאט;דאדיצק־־בע װעדט אױפנעפאדערט צו באצאלן שפ־טאי־ נעאט פאד איד בידנעד, ידעם ״רײבז פעטער״. מ׳װיא דעם ״מיליא־;עד״ אדעםט־רז, אבעד דאז זאנמ זיץ װאדט דעד;עװעזענעד פא־טיער: ״— אויב איד װעט א־ם ארעסטירז, װעט מען אײך, הער יעטאט־ פ־עזידענט און העד פאאיצײ־פדעפעקט, אויך מוזן אדעסטירן, אאם רי־עקט־באטײאיקטע א־ז ד■ אאע אפערעס, פון װעאכע איד האט;ענאס;. װער האט;עבו־ט ד■ פאבד־קן, װעד?... װער?״.״ — און די פ״ערוננ קומט פאר מיטן נאנצז פאראד. װי א־ז א הפיסה, מ׳ראזט א־ם נישט או־ף דע־ איבטיקעד שײז, װ״א מ׳האט מודא, אז עד זאא;ייעט אויםזאנן דעם גאנצן סוד... דעד נע־אננא פין דעם פארשאנמאזשידט; מענטיט, ד• טדאנישע סצענע פון זײן װעאן אנטאויפן און דאם באפן אים, דידט און באײבט א־ן זיבדון. זייע־ אינטע־עסאנט איז דעד פינאא. די שטאט נדאדיצקידכע באשיייםט אװעקצושטעאן אין ־אטהויז דעם בױםט פון נאפט־ מאננאט, איס צײבן פון אנע־קענונג פא־ ז־ינע א״סטוננען, אבעד ק־־ױ פא־ דע־ פײעדאעבעד אנטהיאוננ באקומט דע־ ׳ג־טאט־פדעזי־ דענט א בדױו פון טשיקאנעד מונ־צ־פאאן יבפ־טאא, א־ן װעאבן די פלענוכש פײ דער צענטראלער פארװאלטונג פוד ײװא וװײניעררױזער ראריבנו פ\\ רי \יצ\\גע\ פ\\ רטר צנװסיראלטר סארװאלסיװג אי\ װארטס.; ײד־יג־ע;עאערטע. — אין פאדיז א־ז צוגעצוינן צו דער אדבעט ד• דא־טיקע פעדעדאציע, װאם פארייניקט א 75 טויז. נפשות פון מזרח־ ײדן (ד• פ־אנצויז־ש־ײד״סע יקאנס־םטאדיע םארײניקט באויז א 20 טויז. נפיס־ת). עם זענען באזוכט נעװאדן דודך א. טשעדיקאװעד אין ענ־נים פון ״װא א דײ שטעט און אענדער. יעקב אעשצינםקי דעדצײאט אויספיריעך װענן דעד ארבעט פון דער עקאנאמייעער םעקצ־ע בײם ײװא. ןפאענעד זענען געװען נאר;דויםע, אבעד, אײדעד, :ישט אאױ אאזט זיך דעאאיזידן צואיבן געאט־ מאננא. ם׳איז אדויםנענעבן נעװאדן דעד צװײטער באנד שד־פטן, פון װענן דע־ אדבעט פון דע־ היםטא־־יסער סעקצ־ע פונם ײװא;יט איבע־ א. טשעדיקאװעד: ד־ םעקציע האט אדנאיניזי־ט דעם ױביאײ פ־ן ש. דובנאװ. אדו־בנעפידט א;דויםע פ־אפאנאנדע פאד דעד ײד־ש־ער;עש־יבטש־פא־שונ;. פאדא־נטע־עסידט ב־ײטע קרײזן;עש״בטס־ש—יבער מיט ײדישע־ ה־םטא־־אנ־אפ־ע. אײננעאדדנמ אן איו־םש־טעאוננ פין נעש־בטיעכע מאטע־יאאן א־ן פאר־ז, בעת דעד אקציע פא־ ײװא אין פדאנקד־יך. אננעהו־בן צו פידן א היםטאדישע ביבא־אנ־אפיע ײענן אאױ, ײאס װערט נעש־יבן א־ן פא־ש־־דענע שפדאבן װענן י־דן. ־עניםט־י־ט ד• װ־בטיקםטע דע־שינענע װעדק די מעסיט פ\\ דער צעגנוראל 9אר\\אלסי\\ג 9\\ ײ\\א םיזיצן (פון רעכטם): *• ה״לפערין׳ ׳. גווזערסאן, א. —עריקאװער׳ ד״ר צ• ־דאיאד׳ ״עקב דעזוצינםקי׳ ז• רײזען׳ י■ קלעצקין׳ י- יאיוװנסקי. םיידם״ען (*ו,ן יעבנום): י• בארניםםיין׳ נ• מ״זיל׳ ש• װינסער׳ ז• קאלסאנאוויטש׳ א. זיינפעלד׳ י• :רצערניבאװ, ט• שור׳ ׳. פעינשט״ן׳ רינגעלבלוס׳ ד״ד ע׳ רינ־ געלבלום• ז80£8סז-אנ*ו-()זסז;;^ו־ - װעאכן עם זענען פאדבאיבן א 15 אויםנעזעצטע דרוק־בוינן פאד דעם דדיטן באנד. ם׳זענען געזאסאט םטאט־םט־שע מאטעיד־אאן װענן דעד עקאנאמ־שעד אאנע פון ״דן אין פארש״דענע אענדעד, װאם װאאטן;עקאעקט אויף צענדאיקעד בענדער. באו־ז א יקאײנער טייא םון ד■ מאטעדיאאן קאן מען אויםנוצן, — פון ז־י װערן אפטמאר גענעבן אין די ״ײװא־באעטעד״. די םעקציע האט פארנענומען אן אויםפאר־ שיננ פון ײדישע שטעטיעך. עס זענען אנגעקומען א דײ ענמפעדן, װאם ײייזן, אז אזא מין אויםפאדשונכ ײאאט נענעבן א נענוי ביאד פונם ײדישן שטיעטא אין פויאן. אבעד, א״דעד, האט םען די ארבעט דע־װײא נעמוזט אפשטעאן, וױיא עם פעאן דעדצו םיטאען. צו דעד סעקצ־ע װענדט מען ז־ך אפט פון פאדש־ידענע זײטן;אך םאטעריאאן װענן דעד עקאנאמ־שער אאינע פון ײדן. איויב עם װעט נישט קוםען קי־ן היאף, װעט מען מוזן איקװידידן דעם סעקדעטאר־אט פון דעד סעקציע. אין;אמען פון דער פעדאנאנ־שעד םעקציע ניט אפיא באר־כט < נ־. שוד. עס איז צונע־־ײט א באנד פעדאנאגישע שריםטן (רעד. - װען ״דן. אנעזאמיט א ־י־בע ׳קא״עקציע היסטאדיש־ע דאקומענטן פון פא־שײדענע פע־זאנע; אדן אינםטימוצ־עס. אנעהויבן צו זאמאען היסטא־יש־ע בירדע־.;עפ־אנט, אויט דעם פא־שיאנ פון ש. דובנאװ, א ה־סטא־יש־ע ב־עסטאמאיע א־ן 4 בענדע־, אויסנעאדבעט א;ע־;ו־עם פאאן, אבע־ דע־װײא, צואיב מאיננא אין נעיט־מיטאען, אפנע־ שטערט. צונעגדײט דעם צװ״טן באנד ״ה־םטא־־שע שריפטן״ מ־ט אן או־םעדנעװיינרעך ־ייבן מאטעד־אא (א. טשיע.—קאװע־ ־עבנט או־ס דעם א־נהאיט פון ד־ אאע א־ט־קרע;, װאס א;דויםעד נדיר איז שו־ן זא־ט־ק צ־ם דדוק). א. טשע־־קאװע־ ג־ט או־ך א־בעד װענן דער ארבעט פון דעם ײװא־ב־ו־א פא־ או־סאאנד, מ־ט װעאכן עד האט אננעפידט. אבעד אט דאס ב־ו־א, צוא־ב דעם עקאנאמ־שן קר־ז־ים, האט מען דערװ־יי;עמוזט פא־מאבן. פאד דעיד צ־־ט האט דאם ב־ודא אננעפיירט מ־ט א נ־ו־סעד פ־אפאנאנדע־אדבעט א־בעד די פארשײדענע שטעט און יענדע־ פון אײ־אפע, א׳־ו־סנעדופן פא־א־נטערעס־דוננ פאר דעד ״ד־שעד װ־םנשאפט א־ן ד־ װײטסטע קד־יזן פון ײדישע און נ־שט־