Literarishe bleter · 1932-11-18 · 47 (18.11.1932) · p. Seite 756

ליסערארישנז ברעסינוו ג\דז. ד* 61**1 זײט 756 די ײדישע שול אויף דער אינטערנאציאנאלער אויםשטעלונג \ז"\\גגע\ \\פג\ רער >1\יגזמ\סיפל\\ג 9\\ זײעזא אי\ \יצפ 291 יזלי — 2\ א\ע\גזגז 932 \\, \יײמעפ\ריב\ אידגז דאו\ג־ד\ג 9\\ דפר ציגנזא ר. גיגטסי (א צעדערין) — אעבעדיסע לערז־כמטנידן. איר <וענד ז״ אז פונסט איזוי איז םיין קלאס און איך ביז נאיהאעך םיז אט דער רערנענטערוננ צװ״צן צװײ בעליזער. טזפרי (א *־*זנצױזיעער לעדעד) — שײז אנועדיזענוננ. אז אר״ :ינזדוע א־ז אינטערעםאנסע אויס׳עםעליו׳נ;. איד זחד זײן;יציקלעך צו יזא־עספאנדירן נ״ט א ״דיערער ׳שוא א־ז פו־לז א״ו־ עםפע־אנטא אדעי ב־אנצויז־יב. ברר. לאעאגזב (צערערין) — איך װעא זײן;א־קאעך זיך איבע- צ־ש־״בן פ־ס א ״ד־ערער שו5 אין פויאן. ד״ר װפגטעאל (טשעכאםאאװאםײ) — א־ך באװונדער ר־ אויםע־־ :עוױ־נאעבע אנשסדענטננען פון ד־ ײד־שע שואז א־ז פויאז באר דער;־•ער דעדצ־ז:; א־ן;־יםס פון ד־ אאמע:נמזאעזכע א־דעאאן. פראפ. פ. לא\אבר\\\ (פ־אני״־־יך) — א בארשייתארט־ימ ארבעט, װאם;עפיט איז באטראבט דעם ק־;דס א־נד־װידזאאיטעט און האט פאד ז־ך א ז־כערן צ־א. יאלאב גרירבפרג (וד־׳־עהטא.־ פוז גז־סאשואז ב״ דער קואטור־ א&ט־יאו;: פון דעד יצמאט;ױ־־ארק) — אז ע׳־נסטע באט־אכטונג םוז ר־ ארבעטז טוז פ־דן צום או־ספ־ר, אז די פױאישע נ־אכט װאאט;עדארפט?י־ט־צן א״דעד ־כטעדן דע־ ארנאנ־זאצ־ע פון ײד־שע ־כוא;. א ״ד קאן קואטיװ־רן זיין טוטע־־יכפ־אך און דאך בא־יכן א ב־טער ב־יי־נער פון פו־אן. ב. ריסיגװבגורג(רעדאסטאר פון פעידא;. ןא&ט״אונג איז ״װיקיננ־ פ־עס״) — א־־ף ־עדן שריט איבערצ״נז מע־ זיך דא, אז די דאזייןע ארבעמ א־ז באי־׳ױכט מ־טז;״סט פון א־דעאאיזם איז אומא״נ;־ :וצ־ק־־ט. דאם דארף ־ערנפאאס אנע־יזענט װערןי פראב. דר. ראופ עלרװזװירפר — ד־ ©האקט־־כע דערצ־וננ פונם ״־:ד, די זעאבםטשטענדיסײט — איז מיר ז״ער;עפעאן. ר״ר גז. באראגעס (ד־־עקסאר פון דער עםנטאעכעד פאאקם־שוא 173 — ב־־קא־ז, נ־ו־־אדק) — א־ך האב א־־פמערקזאם שטודירט ר־ א־ביעט;. א־ך האב נעפ־גען קינדער־אי־בעטז פון העבםטן וערצױננם־ װעדט. באזונרע־ באװונרעי־ א־ך דעים דידאיזטײשז מאטעד׳יא־' פ־:ם ׳כפ־א׳כן־א־מיד איז דעם מעטאר, ותאכעי פארװא׳נדאט די אעדערס אי־בעט א־ז א סט־טואידוננ פון ח־ עי׳עמענטארע אויסדרוק־פעייץימז פו:ם ק־נד. פזיל עזגזרב (אדענװזןאד־שוא — א־ײעד פון די אגנעזעענםמע מ־טנא־דע־ פוכם קאננרעס) — מײן פדו־ א־ן איך האבן באיזוסט די א־־סיכסעאונ; מיטז;׳.־עםטן אינטעדעס און באװונדערמ דעם מוט־קן און דעדפאאנ־־־כן עקזיסטזמץ־קאמף פ־ן ד־ ״ד־שע אערע־ אין קינדער א־ז פויאן. ד״ר בפאסיגזזגזר (פדאפעםאר ם־ז פעדאנאניק און פס־באאאניע) - א־ך האב מ־ט נרױס א״נטעדעם באטראכט ד־ פרובמז םון דע־ ז־־ער אעבעדיקעד צוזאמענארבעט פון ''ע־ע־ און תאמ־ד־ם. (זליזאבבסי ראסיסיגז\ (רעדאקטאר פון ״דאם װערדנדע צ״ט־ אאטער״, א״נער פון די אננעזעענםנמ אנטײאנעמער א־יז יזאננרעם) — א־ך דאנק האודציק פאו־ דעם פאדנענינז, װאס ׳האט מיד פא־שאסם דאה אנקוקז ד־ װע־נטואע ארבעמ, פא־ װעאכער איך װעא או־ך א־ן דעױ צוקונפט האיבן איינטעדעס. איך װ־נטש צױיטער מוט, אויסדױער א־ן דעדפאא;. פראפ. ד״ר זז. בגזעגזר (נעװ. פר״ס־שעד ב־אדוננום־מינ־םטעד, .־ו־צ־רפאדזיצער פון האננרעם) — כ׳האב ר־ אויםשטעאוכנ באיזוקט מיטן נ־עםטז א־נטערעס, און דאנק פא>־ דע־ או־סנעצ־יבנמער פ־רינ:. דעם ק־נד — דאס בעםמע! סיגזזזגזזגזסי — ד• ארבעטן שון חי ק־נדער זענען ז־יער אי־נטערע־ ־אנט, א־ז דע־ אונטעי־־׳בטפ־מעטאד סאז ױיז א ב״׳טפ־א פא־ אנדעדע 4ענדעי. אלברגזכפ ררנזר־(ארביטעיזט דיפא. אינזש. אײטער םון פ־אפ. שויי שט־ט־;ארט) — די אויםשטעאונג נעפיגט מ״ז נ־עסטן א־נטערעם. ט־יא א־בעטן נעהעדן צו די ב־נסטע פ־ן מא־.;,־עם. א־ך װאאט;עװען דאנהבא־, װעז יב׳װאאט עעהענט באק־מעז;עװ״טע מאטע־יאא) פא־ שיתע פובאיהאציעם. 5 זז. נזןאוזיזג — זײער אינטערעםאנט זענען די אויסנעשטעאטע א־ב־נטן, דע־ ע־קד דער אאבאם פון הי־מק־׳הנג־ש און :אציאנא•4־-;ינש־בטע. רי פלטזז־פזע עזטלביגז (ע. אאברעד, א. װאליסענם, ה. װאן םע־־ מא־ם־ינ־) — ד־ פאעמ־שע סעהצ־ע האם מ־ם יעבהאפט־ א־נםינרעם באזובט ד־ א־־םשטינא־ננ און א־ז נעװעז נינ־־דט פון ד־ כ־ו־םע אנ־ שטרעננוננעז, װענן ודנאכע ד־ דאז־הע או־םשטעאוננ זאנט עדות. רװזפנװזפי א־ך בין אנטצ־המ פון דער א־בעט םיז דע־ פױא־ש־ײד־שע־ םעהצ־־נ און פון א־ד־נ ד־נבעדיהע מעמאדן. זזעלעזפ מכרוזירפרי ו— ם׳־אט מ־ך טיף נער־רמ ד־ נ־ויסהיימ פ־ן רער אױכנינשטעאמע־ א־ייגט. ינס :עמט מ־ך דודך א באװוכדעדוננ פא־ דע־;־ו־םינ־ שט־עבוננ צ־ יאפ־־ױננ און קואמ־־. פ. גאנזפא (פ־־ינ־ פון פאך־שו4 א־ז נ־צע) — א־ך ב־ן ז־יער ײ־צ־ג־פא־ז. פ־ן רינ־ א־נםינ־נואצ־אנאאינ־ א־נע פא־ פ־־־עו־ דעדצ־וננ) - מ״נע ר־נ־־נינד״ננען ײענן ״ד־שן פו־אן — אעבן דא או־ף. ד־ או־םשטעיוננ יאשטעט־קט ד־ דינ־צ־־אוננעז ורנגן ד־ דאז־קע שואן פון מ״ן אמאײהער ש״ע־־ז — פר4. ־ענע אבערדאם. פדז־ זזאזזנזר מ־־ז כאנ״סטעדוננ פא־ ד״נר א־נט־נא־ניננץ א־;;יו־בן, װאס ז־ננען ד• :שמה פין ד־נר יױ־ישער שוא־ארבעט אין פו־אן. א. דפלירזר (נ־מנאזתדפ־אפ א־ן האע־מאנד) — א־ך יין אעב־ ־אפט פאדאשטזד״נם״־ט מ־ט רעד מעטאד־שע־ סעםטינ־ א אויםע— :עװ־־גא־נ—א־דינא4־םם־יכע־ אדבעט פון ד־ ױננע ״ד־שע ש־־יד־ א־ז פו־אן. \ז. גאנזיגליא — ױיע־ פא־א־נטעתנם־־ם האבן מיך ד־ א־בינב פון די ױננע ״ד־שע ש־אער א־ן פ־־אן. א־ך װינט׳ט דע־מיטיהוננ צ־ װ־־םיני־דיקע.־ א־דעאא־םמ־שעד ארבעט. ב. גאנזפא 1פ־־ע ־פ־ן פאך־ש־4 א־ז ג־צע) ״- איך בין זײעד פאראינטע־עםידט מ־ט ד־ א־בעטן פון דע־ ״ד־שער שוא א־ן פויאן. כ׳ב־ן גאיהאע־ צ־ קואנםטאט־־; ד־ רע־פאאנן פון דע־ ק־:דע.—דני׳יסט־ פא־װאאט־ננ א־ן ק־נדע־־אנט״א א־נם 4עין פון דעד שיא. גײא 1נ־מ:איזיע־ד-עקטאר) — א־ך י־ן נאיקאעך צו ׳דערהענען א־ן דער או־םע־נעוױ־נא׳נכע-־ אנשטרענגוננ־טענרענצז, װעאכע זענעז מי־ 4־י, און װעאבע איך וױנטש דערפאאנ. \ז. אגל 1א־נספעקטאד איז ייאדוננס־מינ־סטעדױם) — זײע־ פא־א־נט־נ־־נס־׳־ט מ־ט דעי ןךאז־קעי־ דאפ4םער ארבעמ: צו אײנהאלטן דאם א־יננטימאעבע, װאם א־ז פארן פאאק דאס ט״עי־םטע, אין צ־ בו־ען ד־ צוקשפט א־ן אײ־ יכענםטע־ פארם. םיאלכוזרסו — איך ביז שטאי־ק פאדבאפט. באז־בנדיס ד־ א״ם־ שטעאוננ פון ד־ ״ד־שע שיאן א־ז פויאן. עם װא*ט נעותז;עװונטשז, אז :עװיס־נ מעטאד;, װאם ותי־ז באנוצם א־ז ד־ דאז־קע ש־אן, זא4ן ז— יא־שפ־״טז א־יע־ דע־ ותיים. ג. ה. \\אללא\ 1פ־אפ. פון פא־־זעי־ טא־באן) — א— װ־נמש א צ־קונפט פון ׳פא־שי־ימ א־ז א־־פב4־. װע׳בע עם פאי־ד־נע׳ ד־ סואט־־־ אנשמ־עננ־ננעז פון ד־ ״ד־שע שו4ז א־ז פ־־אן. ג. \\א\ הנזװעלריל 1בעא;־ע) ־- ם־־ז 4עבהאפטע אנערהענוננ פא־ ד־ א״טנעשט׳ד׳טע ארבעסן אין ד• בעםטע דע־פאיינ־וױנטשן יא־ דע־ יײ־ישער ב״יריננ איז פויאז. י. פאלזזארנז 1אע־ע־ין אין י־־ס4, פעדאי;. םעכ־עטאי־ז פין דע־ ם. פ. ע. ס. איז ב־יםא) --- זית־ יא׳־א־נידנ־עם—ט מ־ט די אי־בעט־ פון די מאדע־נע ײדישע שוי׳ז איז פײאן. אי־ װא4ט זי־ :עװינמש־ צ־ םאםז א טײש מימ חינדעי־־אי־בעטן איז צישנ־ננעז פיז אית־ע שי4ז *י־ז פיז ד־ ב־יסעאעי ה־נדע־ א לנזרנזריר פר\ פארױ — זײע־ א־נטע־עטאנט א־ז ד־ קא^עיטױרנ דעדצױננ א־ן מ־טארבעט מ־ט ד־ ע4טעו־ז. א־י ײינטש א נ־טע צ־- קונפט דע־ דאז־הע־ שוא פון ינייע־ דע־צ־וננ. פ. בברלזנור — טדאץ די שית־־קײמז, װ־פ4 4־בע און א־ב־נ־דננ־נבנקײט! ד• ארבעםז ות־ז :עפ־־ט ױת־ אינטע־עטאנט. ד־ או־םשטעא*;; א־ז ז־־ע־ א־מפאנירנד. ןזיפזסי לגװבאר) — ודי דאזי־קע אױסשטעאו:; באװ־יזמ אאע מ־נ־י־ת — :עװאנטה־־ם, זעאבםטשמעגדיק־־ס, ענטוז־אזם, װאם א־ז אזוי טיפיש פאר; ײדישז באראקטערי