Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 8 (1932)
- Issue
- 43 (21.10.1932)
- Date
- 1932-10-21
- Page
- Seite 691 (sequence 11)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 67% known words query
- IRI
…/4795427-8804733-8804786--07998-4803032- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
.זײמ 1י6 :־״•ט ניעד וױ אנדערהאאען ■אר, אזן ד• :עװארד־ױע רערנרײבוננען א־ן ד־נם ניבך פ־ן אזא?ירצעד צ״ט זענען אן א:זאג װענן זױי־ טע־ד־קער ־א־״העד אנטוױסר,־::. ד• פיאנע־ן־אידבעט א-ז;עװען א ׳םװע־ע. *צױן דאם אאײן, װאם איז אזא קודצעד צ״ט א״ז צ־עטע:־ ט-ט :עװאי־ן א ׳צפ־רע־־קאאעקמ־װ פון?:אפ־קואסורעאע ע״עטזטן א•; פו; דעפ תא־עתט־װ א-ז או*ם:ע־אטע־ט;עװא־ן אז אפאדאטו פא־ ׳טעפעד״טע־ קו־ט״־־ארפעט, - •ט.ײן דאס ארײן א־ז א;דױטע ליגונוראדיעונז בלװסינור וװז 43 4421.) ■■■■■■ פא־ט־זאנעד ׳עמערן זיך ד■ אנ־עמע צי;ײ;עד אױח דעד זײט פון דער דעװא־וצ־ע. בײדע •'.■=•־; זענען;עטטעיט;עװאדן א•; רעם פראז פו;;•פערעטעם, :יבעד װ• א ד־אטאטײטע פאדיעטע־ו:; און א־ן בײדן דאגו־נ־רט דע־ ערעביע;ט פון טאגױ איז;עזא;;. אױף> אזו• פ־ר א־ז דאם;אך אריו א טעאטעד פון פאדװײרו;;, א טעאטער סון;ע־ רײ׳טעדטעד פאר׳ס״בע־ צ־נײנע־״ביר־ט, אנ״בטאט דעד באנארעד, קגעכט״בעד ״צ־גאנעטיב־נע״.;אר ױע־ צ־;ײ:ע־־םעא>טי1' א־ז ארט עעכיטז אויף קלײז ־ געלט װאם פאר א װע־ק ־זאט באזונדע־ס נעצוען ד• אײפטז^קזאטקײט פון ד• ז־ב—־ט־טנר־דע־. און אזױ אױך ב:־;ע צי א־#ז צ״טר•;, װערבע־ דאט יעצטנם פארעפניזרעבט עטייעבע ד־אפיעס און צװײ פ־ן ז״ זזגבען א״ך אײפנעפ—ט;עװאדן א״ד דעד בי;ע, אבע־ ט■־ װ״םן;״בט, װעיבע פ־.ן ד• ד־אטעיב האט זיובה געװען ד• פדעט־ע. אײך ד• ד־בטע—ן קאד־ע מאיראדאװפק• — ז• האט ארױסנע־ :עבן צװ״ ־•דע־־ב•:•—, ארן ט— װירן וױםן, װאםעי־ם א־ז באז•:־ דע־ב א״ם:עצײב:ט.״ ״א•; דע־־בע־ —< •ב־ײבט װײטעי־ פרו;• — א־ז רײן וװ:דעד :״בט, װאם ד• פא־טײר.•:; פון ד• פדעפי״גם ־אט;״בט א־ײםנע־־פן ר״ז יב״ם ןא־גטע־עם;״ביט צוו״בן יבדײבע־ א-ן :״בט צװ״בן ־ײענע־, איון;״בט :עהאט סײז אפר־א;; אין דעד פ־ע־ םע, װײ־ טען קאן;״בט וױיזן א״ד דעם װעדס, װאם א־ז פ־עמי־ט :עװא־;, און זא׳;ז אט דאם װע־ק האמ זיך אויהנעצײבגמ. און ד•- ר־בע־ דע־װעסמ ז־ך ד• פ־אגע, פא־װאם האבן באקרטען ד• פ־עמ־ •ע;דאד ד• אײם;ע־עב:טע •ב־״בעד און :״במ ק״ן אנדע־ע, װאםי זע:ען א״ך או״ בארא:ט וױ ד־, און װע־בע האבן א״ך אדױםנע־;עבן פײ:ע װע־ק? און טט־־א א־ז דא אן אדט צ• הו״בד זײן: צ• יבמעקט;״ב־ט קײן פאר־ט־ק און פע־זע:־עבע פ;״ת בײ דע־ ח־וקה.. דע־ םך־הב־ א־ז: דע־ :אנצעד ע;־ן פ־ן ד• פ־עכײעם ־אט :״במ;עב־אבט קײן;עװו;יבע:ע רעזו־טאטן און יקײן :״צן פא־ דע־ ־• טע־אטי־..." דעד זע־בעד פ־א;ע פון דע־ פ־עני־עם־פארט״רי;: וױדביעט |זן א־טיק־ דע־ פא־־זע־ ״טא־עזב־אט״. אפיבטעינד־ק ז־ך אױוי דאס ״פ־וצר־:;ע װערט־ען״ ױך פון דע־ װא־יבעווע־ א־טאדאקם״ב־ע־ קקרה, — זא:ט װײטער •ב. ר. ׳בנ״דע־ביאן, דעד מחפד פ־:ם אי— ט*קר, — אז ״ד• פא־טײ־•;; פון דעד פ־עט־ע בײ א זיבוד• פון •ב־־פידב-טעיע־ ן״ם־ טחנק־ •. פז. :ײביאן, ״בדא־ •בטע־ן א. א.) באיבטעט־רט;א־ צ־ם וױפרטן בזאק ר• אומ;עזו;טסײט פון אונזע־ װא־יבעװע־ ־•;דע־אד״בעד אטטאםפע־. אאם בא־בטעט־קו;; פאד דעם דע־ ״נד״םע־ צופד״דנקײט״ ט־טן א־־םװאי פון ד• פדײז־טדעבע־ רען ד״.ען דע־ פאקט, װאם ד• דאזיקע ע״במ־ודאגױקע און אפ•־• :א־ ה־שטא־״בע פאם״,־״■;; א־ן דעם ײד״בן ־עבן (דאט א־ז דא־ ד• ע־יבטע פ־עט־ע פא־ דע־ ײד־בער ר־מע־אט•־) א־ז א״פ:ע:•־ טען;עװא־ן ט־ט פאדב־םענע ־•פן... אגיבטאט ד• דאז־קע;עיבעד־;״ב צ• פאדװאנד־ען א*ן א נדױסן ר־טעי־א־״בן ײם־ט־ב, א־ן אן אײפני־נטעדוננ־דעמאנםט־אצ־ע פא־ דע־ ־•טע־א־״בע־ רעטא-־ױע א־ן װא־יבע, האט ב־ען ד• פ־עט־ע, װע:ן ודערבע־ ט׳האט יבו•;;א־ג־ ־א;;;עט־ײמט און :עפ־אנט, אפנעפט־ט נו־ט עמדמע פעט״ט־ •בידהרעך א־ן ד• וױנל־-בפא־טן פון'ד• טאױצײטיױ״עז..." •א, ניען האט פאדפ״בט בײ או׳נז דעם עױן נ״ס דע־ ־•טע־א־ ט—פהעני־ע, ניען האט עס צעב־טן אױף קיײךועי׳ט! א. ב. פאדערט דעם כרײדעדשרכעכעם קאטאלאג פרן קאאפ. ביכעד־לאבעד ״קדלמ־בדך״ יעדדעס: ,.23 1פ1זוז16גא ,״ך1נ> 1111-811 >1,, ־ב״ן א ניעיב פון א סרײ;ע,־ עב דהוסן ז־ך;א;צע פאבײר־יעז־םקאנדארן ןא.א.װ.), אז ד• דבוהי בײ דעד װא״בעװער קה־ה האמ בא׳בטינוט צר פאדמײרן די ־•טע־אט—־פ־עײ־ע פון דעה װא־״-יע־ װער קהרה ד• ׳בר-פכדבטע־ע־ ־. ט. וױיםענבערנ (פאדן ובעםטן הא־ םאן), קאד־ע ניא־דאץםק• (פאדן ביעסטן בוך ר־דעד) און אה־ן צײטי־; (פא־ דע־ בעסט״ע־ דדאכזע). :אך ידעם זענען פדן נױיר צ• נוײ־ א־בע־נענעבן;עװא־ן פא־נ״־דעױע בוע־ב״ת, אז ידע־ אדן דיע־ פ־ן די פענ״־טע האמ זיך אפ;עזא;ט צ־ ביזקוכיען ד• פדענדע. ב־ז אהעד א־ו;אך קײן אפ״צ״ע־עד קאטוױקאט װע;ן ד־ע־ פרענו״ע;״בט פא־עפ:טיעבט;עװאדן. ד• עיקד־בװנה פין אוא נױן פדעכײע־פא־טײרונג א־ז :א;־ו ק־א־ אױם;עדדיסט;עװארן או־ף א .־ײ זיצוגנען הן א־ן ײד״בן פען־קרוב, א.ין הן א,ײו ד• ױעכ־־ױאנ־ע בא־איט־;:;•; פון ד• דב־,— קאט־ס״ע׳ם. נדען;ײט דא;״בט;עבן •בט-צע םהם;ױט־בארעהפט-קע יט־״בער, כוע:ן זײ האבן גדויסע פא־ה־נבטן פא־ דע־ ײד״בע־ רימע־ .־אמוי, נא־ ב־ען;ײט םדעבײה; האכ וױבט־קםטע װע־ק, װאם איז דעד״ביױען פאר ד• י־עצטיע פ־נױ ־א־. אט דעד בא״ערזם א־ז אײױבט•־ נ״ק אגױעױנ־ען :•עװארן. נ׳ען האט;עהארטן, אז םיטן אנצ״בעױען א װע־ס, װאס האט װבה געײען סדעכײדט צו ורערן,—װעט טען אירו־ם־ רופן פא־א-נטע־־עם•־״•:; ב״ם בירײטן ורײענער־עיורם, כיען װעט דאם װערק רײענען, א־נע־זעצן אײ־ א;דערע •בפ.־אב;, ביען װעט א־ן דער פ־יעםיע ד־סקוטידן װעקן ד־ע־ באיבט-ב•;;, נדען ורעט אהױסדופן ב״ אנדע־ע •בדײבעד ד־עם וד־רן צו •באפן :־עסעדע, וױבט״דע־ע וױע־ק און א. װ. און אט א-ז •בױן א כדע״בה פזן עט־עבע װאבן ז״.ט דע־ בא־ •בט־נװ;; — און •בא •בס־ר. יעפעט ראבן מ־ד א געפ״ר, וױ כזען בײידט א,ײס צו דעדן װע:ן דעם עפנט־עך. עפעט יב׳ענוט ניען זיך פאד דע־ באיבטיכיו:;. עט איז איײך נ״בט;עװען סײן פ״ע־יעבע זיצו;;, אױף װע־בעד ד• פ־עט־עם זארן פא־טײרט ורע־ן. א־ן דעם ,־דעב־ע״בן ״בחדך״, װאט דעדיבײנט אין װאד״״יג ױע־ פיױען טיד א נדעסיעדע;אט״ו, א. ד.;. ״םפ־ א• םופ־" (װערק אדע־ ׳ב״־ײבער), װו עם װע׳־ט •בטא־ק אננעג־־ם; ד•.יז׳בו,־•, ײאם האט יאיבט־טט ד• פרעט״עם. דעױ טחב,־ פון דעד :אט״ו פי־נ• •ב.-ײבט;א;ץ ׳־•נפ־ק: ״וױ עס א־ז א־:ז באקאנט, א*ז בא־בט־נוט;עװאדן א״ײ־ ד־ע־;עטײנזאימע־ ז״צו;; פון ד• פא-בטײע־ פון ר■ פאהינױ־דעױע ־־טע־אטו-־א־נםט־ט־צ״עם, אז םען זאר ד• פהעס״עכ פארטײרן;״בט גראט •ב־ײבע־, נ־ע;ן זײ ז״ן וױ גדו־ם און בא־ ד-נוט,;אר ד־ פ״ענ״ע הא־־ :עױעבן װע־ן ברויו פא־ װע־ק, <ואט זזמען דעד׳בינען א־ן ד• ־עצטיע פינ־ ־א־... ד• טאט״װן וענען;ע־ ײע;: ױ׳בט אדײנראון זיך א־ן פאי-ט״סע־ײ א־ן אין פעדזעינרעבע פױות. און צור־נגט — בד• או־-ט״ע־צ־זבטר״בן דעם צ־ר פון דעד פ־עט״ע -- או־םט״־ן באזונדער דאס באדײטנד-קםטע װעדק, װאט א־ז פ־יעט—ט;עװארן, װעקן א־נטערעם צו אט דעב װעי־ס א. א. ײ.״ דע־ טחב־ פין דעײ :אטיץ פרע;ט בײ דעד דבי•.־״. ״פארװאס האט א- ע׳ובר נעװען א״ף אט דעם בפ־דויבן בא־ברום, װאס איד אל״ן האט אױ.יע;וכדען? און צװײטגם: װאס פאד א װערק פון י. *. וױי־ ל״ענבע־; װע־ס, װאס זענען דער׳ב־נען ר• לעצטע פינף •אר, האט עם באקומען ד■ 3.־עט״ע? װי־באקאנט, האט װײםנבעהג פאהעפנט־ (ארומ רגור באננוגוינזװג פ\\ רי לינזננראנװר נורנװוינומ נװ\ רגור װארפונוװפר סהלװ.) *4- ז פ־ן עט־עבע װאב;, וױ ט— הא:ע ז— דע־וװםט יעבט ד• יעצטע ־א־ן אײױקע װעיק און ט־ר;אדן טא־ע׳צי ור־׳ם;, ־אניק־ידיעה א־ן דע־ ײד״בעד פ־עםע (דא־ט וו• פיאבטעס װענן באעדרײ פא־פארן, .אפע־עם,