Literarishe bleter · 1932-10-21 · 43 (21.10.1932) · p. Seite 687

זײט 7*6 ויסיננרארינניננ בונוסינװ־ ו\\ז. 43 דאך איב, אז כיעז ״ט״סאלעט״ א־ם... דו וױ*סט ד<ןך, ער צענ־םט ױך רעטארט, װאלשט א•; דעד בדייט... א,, א־, א• — בראזט ז• ױך א, און טאנט :אך ישמחהן, װ• עד װאססט אין דעד ירי״ט, — אז עד קען;ארנ״טט אפזא־־ז — א־; וױ ישסענד־ק יזעז זי ױך ק-ז טאי :••צט א־יגהארטן סון צו זאנז, װען יעם הומט אײס, א־ר איי נ־קן װ״ז א־יע־ ״.זטחהם "־יך הארױ. עם קא־ט־טעט ױ אוז ם׳ר־גמ א•־ א־-ף דער •טפ־ץ צו::: — װאס װארםטו :עטון, װען דו ניזט א :ױידר?... — פע! פע! — האהט איד ינפהה •ש:ער א־נע־, און םאר־ הדוטט ד• :או, כר־יך עס װארט ױך דא א־ום;עפ־רמ א •:•״עכטעד ־•ח. און צום םוף;־ט;א־ פ־־טעט א טאנ־ו־צו צו פינ־ען, ױיעד :אענמ צי■ זיין פ:־ם. ױ װעדט א־צט פי־צים דיעד הייטיש טיט אים,;••כטא ד• קאיטק־יט פון א נאיענאסטע װ• שטענד־ק: — וױיפ׳ך;••צט, װאס נ׳דעד... ױ טאסט עס נױט אזא מ־;ע,;4••ך פ*:־ע װארט יאדאדפן צו א־ר צו;־ין א,•; א-ר;עיבן א הנ־פ א־ן נעיןי פאד דעד חכמה: — •א, •א, נ־זט;עדעכט, כױין יץ:ד... שטחה פאד־ײכע־ט א פאפ־דאם, און פא־הוסט ױך, און רא האט פד־כיעמ א;עדעכטע טענה צו א-ם: — א;אנצן טא;, װאיט זד־ :א־ נעצכיאקעמ, װ• א פ־צר ק־נד... א;א:צן טא: ט־טן קײטען א־ן מויר... שטחה האט שײן טאקע פארנעםן, אז צוי־נן קד-ױם, האט עד זיך א װא־ט;ענענן, אז טע־, װ• דדיי פאפ־דאםן א טא; װעט עי :••שט או־םדײכעדן, דעדנאך צוױי, איינעם, ניז ע־ װעט אש;א;צן דאה ־ײכעדן אװעקװאדפן...;א־ א-צט;עדענרט ער;ישט דאס, און ע־ ־ופט ױך אן: — ־ װאם האנ׳ך דען טע־, וױ דאס שט־קעלע פאפ-דאסר.. כ׳עם דען?.. עי־ זאנט דאם דע־פא•־, דאם וױינ זאי דחטנות יאקזטען אויף א־נ און אים אײפהע־ן מ־טיכע;. עד האט רינ א :־•;נן קאפ און ע־ האט פ־ינט, אז טען דעדט א-נעד א־ם... דעד םוף א*ז, אז עו־ ותרט ױיעד א־ן כעפ. ע־ װע׳־ט שטיענד־ק א•; כעס דודך;ארנישט, װען טען דיכט ױך צום וױנצ־קהטן דעדײף. דאם;א:צע ינרומ קוממ אים דע־ טארט אין פײפ אדיין. און ט־ט ניידע פײםטן;עטט ער חאטערן א־ן טיש: — דדך־א־ץ פאד שטחהן!.. ע־ו װעט זען, װאם שטחה וועט;אך נאוױיזן!.. דע־וריי האנ א־ך צו זא;ן, א־ן קיינעד האט א־־ נעד ט־ד קיין ד־עה;•שט!.. עד הײנט ױך;•ך אײף א־ן דיו־נט אן •עטאדק־א״ענוינענער־ הייט, כײט זיין;א::, װאם זעט אײם, עד נייט און פארט, — אריט־;יין אה־ן און צוד־ק א־בע־ דעד קדאם. שטחה א־ז;אך דעדוױיר שטחה!.. שטחה א־ז;־שט או;־ טעד:ע:א:;ען!.. עד װאדנט צו ט־ט א פ־ננער און װעגױט ױך צום וױינ ט־ט נדײם נאדײעד א־ן קוי, װ• ױ װאיט אפנעטין;אד ד• :־עסטע :אד־שק־־ט: - אװדא•?.. אװדא•?!.. אז חו אריין טאכםט ט־ך ״אזײ״ א־ן זײע־ע אײנן, קען א־ך שו־ן שײן אײםזען! -- עד וױיזט דעדכ•• אן ט־ט א שטדעק־אוים ד• הא;ט אײםן משדת א־ן אײפן אײ־ דעם א שײן פײם קען א־ך נײ זײ שוין האנן! דאם װײנ זעט א־צט, אז ױ א־ז טאקע ד־־כנעפא־ן, אז עד א־ז טיט דעם;ע־עכט און ױ ׳:ײט װאם ײנעד אװעק צ־ם פענצטע־, כאפן אניםר פ־־שע רוםט. פ־נם או־םדענן זיך א־ז א־- ה־־ס;ע־ װא־ן, און ױ פאכעט ױך ט־ט נײדע הענט א־ײף, װ• ט־ט״א פאכעד: — כ׳נ־ן ק־א;ק — זא;ט זי כױט א ױיעד;עבעכד-קעד און װײנענד־קעד •אושדיקע־ שט־ם — כ׳םיל װי ם׳נאגצע נרוט קוטט ט•־ א־ן פ;־ם א־ײ;, כ׳פ־י װ• עם היײבט ט־ד אן צו :ײן םון ׳ד• םטאפעם אן נ־ז א-ן קאפ א־ײן, נ־ז ציו ד• האד־װאדצרען,... כױט אזא כוח... ױ וױי נשעת־טעשה א;כאפן שטחהן פא־ א האי:ט, און א־נע־נײן א.ײך טיט זײן הא:ט פ־ן א־רע ם־ס ניז ארײף,;א־ יײכט, םון דעדװײטגם, עם זאר א־ד חרילה;■שט אנדידן, עם קען קען איד :אך ורי טון, און וױיזן איים, װ• דאה נרוט ״יכטאדטט, וױ אין א װאקדעד־יײטו;;", זאי עיר אויך םירן, אז עד ניײנט א־ד;•שט!.. א כיע־כה, װאס שמחה יכאפט נאצײנצס צו ד• היע:ט, װי םון — מײן שווערם ארבעט... ם׳איז שײן ױכער נעװען א קו;ה, און קײנעיד איז :••צט נעװען... •ער וױ״סט, אז ם׳איז אזא געװויכהײט ב״ם שװעד,;ישט צור־קצויײנן ד• סחורה אײף אן אדט, :אד א;־ צװואדפן אויף א קופע. פר־טעט האט טאקע אן אײנ־קע ט?מה צו א־ם: — אװדא• — זא;ט ױ — הוגדערט ״טשדת־ם״ װערן דיד אײך :•שט סטארט׳טען!.. האסט;אך א קיײנעם ״•עדםװאר״, דו?!..;א־ שטחה האט פײ:מ אז ד• טש־ת־ם זאלן שטײז רײד־ק, און דער א־ידעם אװדא• און אבדא•;•שט. שמחה האט רינ, אז טען פאדעט ױך;אך א-פ, װ•;אך א נאיענאם. עד טוז עם ם־ל!■ — װו דען?.. פ־נ־ע;ייט •עדן;אככײטא; אײנקאםק־ן נײ ד• קוײם א־ן;אס;עיט. א-בעד רער נאנצע־ צ״ט, װאם פ־:יע איז א־ן;אם, פל־ט דעד שווער םון אײן וויכקי;עװעינ צום א;דעדן, װ• א :•שט־קוטעד, אין קען ױך ארץ ק״ן ארמ;•שט;עם־נען. ער װיר שײן וױםן, וױםר ריעד אײדעם װעט בשמנען :ערט, כד• דאם צוצודעכעײען צום מח־ חשביון. װאס ער האט שײן ה״נט אײף צ־ענדי־קעד א־םײפ נעדד״ט און נעצײרט, און זען, צי ס׳איז דעװען א ״;וטע־״ טא; צ• א ״•עיעכט־ע־״. און טאקיע נאיד, װ• פ-;־ע א־ז;אר א״נעד ד• שװעי א־ז שמחה צו א־ם צו ט־ט אזא אי־טפעט און הײ־־אײפנע׳ה־־בעדע חענט, װ־ ער װארט ױך;עװארפן אײף א־ם שראנן, און דאפ נענקי װאם עד א־ז דערײף נ־ז א־צט נעזעםן, האט ױך טעטדעהוינן או:־ טער ױין א־בע־מרנוש, א;;עהײנן טא:צן...;אך נײ דעד ט־־ מ־ז פ־:־ע זאנן, וױפל דערט עד האט... — חא?!.. כ׳העד;•שט... וױפר?.. טוט דער ״עורעד א ױפ ט־טאטאי, וױ א הײםן ט״;ק טײ, נײנט ױך אײן צו פ־;־ען און שטערט אונטעד דאס א״ע־ עד שטופמ עם מימ צורי אײסדע״עטדעקטע פשידע־ אדײף יאײף א-ם. ער האמ ױך פאדדעשטעיט, אז פ־:״ע האט דעיט דענדע״ט און דורכדעם דע.~ העדט עד :•שט. ע־ טוטשעט :אכאטאי;אדן וױדעד אטאר, טאטע־ האט עד טאקע שרעבט דע־הע־ט. און װען ע־ ױצט ש״ן נײ דע־ ״קאםע״, װאם •שמײט, װ• א;דײסעד, קאםטן א־ן עק דעװערנ, דעד־ טא;ט עד ױך אי־ו פד־ש און ע־ קען ױך;אך איץ;•שט שענקען. עד באםארמ פינ־ען: — ניזט א טכ־ן אײף טוכורעדדעדן?..,קײן;דאשן :•שט;ע־ דענן?.. פינ־ע ניט א שאקי ט־טן קאפ. עד ״עט־מט צו דעם ״עזועד. אנעד ״ע;עפ אי-ז עם;־שט;ע;ו;, און עד א־ז וײע־;ײודע״ק צ• וױםן: י— האט עד :אך;עקע;ט אײםהײנן ד״עם קאפ, און ד־ד קוקן א־ן ד• אײ;ן ארײן, דע־ ם:װור?.. פ־;״ע װיר עפעס ע;טםע־;. :א־ דעד ״עװעד ופדענט ״עוין װײ־ טעד. פס־ע וױ־םט, אז ו־ע־ שװעד װעמ א-פ שײן;•שט אפראזן. ע־ קען אזײ נ־ענן און טוטשען א :א;צן אװ;ט.;אד דא קוטט צו נ״ט־עט. ױ קומט צו ט״טיענד־ק מ־טן וױיז־פעדע־;רײך אײף שמחהן: כ׳האנ ד״ד;׳•שט;עזא;ט?! — און מער זאנט ױ דערוױיי;ישט. ז־ נאהארט עם אויף ״עפעטעד, װ• טען נאהארט אטאי א טייערן ב־םן. נײ א— פראמט דאס פדם, ײ• בײ א ױ;; טײדי ױ .־ײצט ױך אזוי, װ• אײן ק־;ד מיטן א;דעד;. ד• בריײדע אוינן ױעד;ען טיא נדויה און;ײען א־נע־ פש־ט פון דעם נייק, װאס האט א- דעטדאפן. צ• רעדן און פא־צװואדםן האט ױ א ם־ און פאדצו־ װאדםן האט ױ ר־ב. ױ קען א־צט טאידע דעדוו״יזן א־ן טאדען;ע־ .־עכטיקײט נײ שמחהן, אז טוכורעדנע־ן האט טען דשט נעטאי־ט נאר;ן א;־אשן ״אפן״... — אן אנזעצעד... —<אך דעדצו א־ן אז- א—א צײט, א־ן אז—א—א קד־ױם- צ־ט זי אײס א־׳בו־שדע דעם ״אזא״ װי ױ װאלמ מ־מ דעפ אײם־ צ-ען דעװארט דעדוריזן, ײ• שדעקרעך נדויס דעד ק־יז־ם א-ז, װ• ױ װאיט דעדט־ט קעװאיט אויסצ״ען דעם קד־זיס אלײן,;דעס־עד און ק/:;עד, װי עד א־ז, א־ם טאכן ,איון און אים אװעקריױן םא־ זײ־;—ע אײנז, וױיזן איכ א־ן ױין אוטענדרעכקײט — און פױצ־פ װענדט זי ױך צו פ־דען, װ• צו אן אײד׳העם: — און ר—ײ—ײן שװע־ — שטו־ײכט וי אונטער דעם ״דײן״, װ• שטחה װארט;א־;עװען פ־ניעם שוועד, און נױט א•־ ױך אי;;א;צן;ישט א־״עהעי־ט,;יש־ט;עװען אײ טא; — האט