Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 8 (1932)
- Issue
- 42 (14.10.1932)
- Date
- 1932-10-14
- Page
- Seite 666 (sequence 6)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 71% known words query
- IRI
…/4795427-8804733-8804785--07976-4803011- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
לױזנװ־אריבזצ 71(\סי(\\־ 2* זיים 666 אט פארבינדט ניען שוין ■די אוינן אירע ישווארץ, פעת א וועאט זעט־דורך ד־ זעונג פון איד הארץ. ,,$, :ישט חויב ד״ן האה! א, האהט דו קאט, א, האלט! האב איך :אך דאם שטרא5יקסטע;ישט אויםנעשט־איט, :ייטט נעבוירן טראנ איך;אך אין טיפן טראכט װונדער איבעד װוונדער, טויזנט און איין;אכט! ״א,;ישט טויט נייט םיר דעם בירדער־אוצר מיין! זאא :ישט שטארבן דאס, װאם ז.אא אוכרטטערביועך זיין! זאא רורך דודות אויפניין פארן פאאק םיין שטים, פארן אננםט־באטר־בטן, פארן פיאינדים! ״לעבן װיל איך, אעבן אין פאנטאזיע־שפיר, רעננבויגן־פא־ביק, פאאטען פוצ און פיל, לויכטן ציב צו איע װיםםע װא:דע,־׳עד פון א װע־ט פון צייבע־ פון אן אנדערער!״ װיינט אין הארץ םיר דאס ניעװיין פון שאהאראזאד, צי פון הייםן חושך ע־נעץ אין בא׳נדאד, צ• ארום מיין בעט, אין קראנקען װינטער־וױנט פארן פאטום עצנט, פארן פאטום בלינד. בצאנקט אין האנט פון קאט די האק פאר א־ר נעשארפט, װען זי װאדפט די װונרער װעאטךװ״ט און װארפט, מאט פון שאפינג־פרייד, פון א־מת מות מאט: ״ראטעװע, א, האר פיין, ראטעװע פון קאט! ״יא, דו פרינץ פון נלוויבן! הע־שט;ישט או־בן דען דער, װאם דעט דאך אלץ און װעדט דאך נישט;עזען, װאם ער האט אן זייצז הימרען אויפנעש־טערט — ניב כר־;אך א װייא צו זען ז־יז ה־נל־װערט! ״בשוף א־ך ד־־ או־ם דעם ראמפ פון אר־עד־ד־ן, װענט פון איאבאםטע־, דעבער פון ,־ווב־ן, שטערן־פערא פ־אםט פון מ־םטער־עזע־ מאבט — ש־ענק מי־ :אך א;אבט, א, שע;ק מ־ר :אך א :אםט!״ װ־ינט א־ן הא־ץ מ־־ דאם נעװ־ין פ־ן שאהא־אזאד פון ד־ שמעקעד־קע םערער פון באנדאד, װ־ ז־ פיאטערט מאט, פא־ א־ר פאט־ם, מאט: ״ראטעװע, א, האר מ־ין, ־אטעװע פון קאט!" אט צעשיפ־ייט מען שו־ן פא־ א־ר דעם טו־ט־ד־װאן. בעת מ־ט טויזנט ר־עבנם שראנט א־ד פראם־פאגטאן; # ר? ע ד פ ד ו ך ןא זןאפיסיר וזיי\ בוג ״גזיעט ןןװרבר־־ארך■.) װ־־ט קומט זי צו מ־ר ארו־ס. א־ך דע מיין טאטן, שו־ן אב־סיצ אן אייננעבו־נענער, א־ן שװערע שט־ול ט־׳עט יער שווער דעם װעג פון מיא א־ן שטעט־ א־יין: — ער פא־ז־יט זיין יזאירנ או־ף דעם װענ פון מ־י א־ן ש־טעטר אר־ין. א־ך זע או־ך ד־ צארטע, ש־מאר־פנימד־קע, שמאר־פיצייצ־קע מאמע, אוייך ש־־ן נעערטערט א.ין א־יננעשרומפן פאר דער צייט; ז־, מ־ט איר האםט־קן ט־אגצ אי־רט ז־ אויך :אך עפעס א־ן שמעטר א־יין. ז־ איז מ־ט ־אוש פול צול־ב א־רע נאך נאר *ננע ק־נרער, װאם האבן ז־ אי׳־ין נעאאזן צװ־שן די בא־ארנטע בו־מער ארום מ־ל. און פונדעםטװענן, פונקט װי צור־ק צום ים התאטוד און צו ד־ פוםק־ם קאן א־ך שו־ן צור־ק ונישט װ־דען־קעדן מ־טן נאנצן הארצן, אזו־ קאן א־ך מ־־ן ה־ים, ר־פעם מיא, נ׳־שט ©ארװארצאען מער ביים ראנד פון אויבטנד־קן םטאװ. כאטש• א נאגנדיקע וב־ענקש־אפמ װעקן ב־י מ־ר ארע װ־נקעאעך, פונװאנען מ־יג״ע ק־נדעוו־י־א)־; און שפעטער, ד• ״ננאשע ־ארן, האבן;עהאמ זייער יניקה. וױימער, וױיטער, ס־י פון ב־ת־מדרש־ און ם־י פון מײן ה״ם רופט א שט־ם. א ױננע שט־ם רופט אוןי■ ראם הא־ץ נ״ט־נאך דע־ וױיט־&ד, באקאנטעד און פארט אומבאקנטער ש־ט־ם. באקאנט — װ״א ד־ ש־ט־ם קומט װידער פון מיין חבר יצחק דעם ירבם, װאם האט, התונה־האבנד־ק, ימ־ך אר״ן איבערנעאאזן אין שטעטי קוזנ־צע; און א־צטעיר רופט ער מיך, א־ך זאא ס־ט א־ם אװעק ק־־ן װ־־נע, װו עט װארט נעװים או־ף או;ז דער נעטרייעד ותנוףיזע־, װאט װעט אונז ארו־פפידן צום ונעגד״טן חדך ה־שר. מ־־ן חפר, יצחק דעם רבט, װאם האט .ז״ן זױונ נעפונען א־ן ש־ג־עטר פובאװאא״ע, א־ן גראדנער נובערני־ע; יזיין זיװג אק נעשטאאט פון אן אשת ח־א—זי האט א־ם נאך דע־ חתוכה אונטעדנענעבן חשק, ע־ זא־ פארן ק״ן װ־אנע ־דע־נען װעאטאעכע ׳איסוד־םי און קומען צו א תבא־ת, —.־ופט מיך אי־צטער דע.־ הבר, א־ך זאא צו א־ם ארר־ם־ קומען או־פן װענ. א־גא־שעם ײעט דעד כח ז״ן װאניקער. א־נ־ א־ינעם מ־ט צוױיענד־קע פעיקייטן, װעט אאץ אנקומען גדינגער. מען װעט;אר א־ן א קו־צער צייט דערנדייבן צו א זעקסטן, צ,ז אן אבטן י י־איט נימנאז־ע. דערנאבדעפ — אונױוערםיטעטנ און דעדנאבדעם... ב־ן איך א־ם, א־ן שפעטן הארבסט, אנטקענננעקוסען. א־נאיינעם ר ■ץ ד, י ו ע נ ײ / / נ י ( ■ א י 3 בא־ד װעט מ־ר װעי־ז אבצן ־א־. באהאװנט א־ן :רעסטן און װ־ב־ ט־קסטן ג״־ ת־מ־ד, פוםק־פ, ב־ן אשנאנצן צ־נענר־־ט צו;עמען יםמ־בה או־ף רבנות. באטש־ א־ך פארש־ט״ :וט ,העברע־ש און צ״ען ש־ו־ן או־ך ־יום־ש־ע ב־בע־, — ב־ן א־ך;אך ארץ א פא־נ־אנדזש־עטע־ א־ן דעם תרמוד־שן וױרדװארר; מ־ט ד־עם ־ע־ון א־ן א װײטן עי־ און פונדעסטװענן, א־ן א־ין טאנ האב ,א־ך דע־ש־פ־רט, װ־ מ־ינע מר־ט דענען אדו־ם פון ארטן ב־ת־מד־׳ע; מ־ינע ט־־ט שיט־־ען ב״ם ראנד פון אן אפענע־ און, דוםט מ־ױ, א־םט־קעד װעאמ. —;־ש־ט אב־פ־ שװן צו אפן א.־ן צו ר־םט־ק? — ־א, אפ;, ב־״ט, װ־ דע־ ב־־יכר*־, אפענער ־ם, װאים .־ופט אמאי דעם פא־נאפטן ב״ ז־־נע ב־עינעם, ע־ זאא ש־פ־־יזן א־ן ז״נע ט־פענ־ש־ן א־״ן. דער :״ע־ ש;,יר, װאם מ־־נע פיבע־ד־קע הענט האבן אננעבאפט און הארםן ׳םטאיהק — ע־ קומיט פון מ״ן מהות ארו־םי און װערט פא׳־פאלן א־ן א יװ־־טער א־ן פר־יער וױ־ט. העברע־שע שי׳ר־ם שד״ב א־ך. ז־יע־ תמצ־ת — װערט און ־יד־ש פארק. ש׳־ר־ם ש־־יפ א־ך א־ן א־ן ז״ — מ״ן בונד מ־טן פר־ר־:;; ליבשאפט צו דע־ ערד, װען ז־ ש־ט״ט־אױף צום רעבן. א־ד אייען ספ־־ חוא א׳ן קד־ט־ק־ר נ־שט ש־טא־ק דעם ת־בן. דעי־־;עדרוקטער םפ־ רופט ב״ מ•־ ארװם דדך־ א־ץ. ם״ ־הודה צ־־ב;א־דאנם קעםטעהונגען און ם־י מ־םה ױםף רע־ בענזאינם ר־־־ק — ב־־דע זענען יב״ מיד ח״א־ק, וױ ד־ ה״ר־קע כפ־־פ, װאם פון ז״ הו־ב א־ך אן אפצוקע־ן מ־־ן פנ־ם. א שפא־ ב־םר װערט־ רעבע ־ד־עות האב א־ך אננעזאמרט, אר־ין;אי־נ־ש־ט פ״אנד־ק, װ־ אזו־ דאס א־ז צו מ־ד נעקומען. איט אייען א־ך טארםטא־ען, טוי־נענ־שװן, א״ען :עקראםאװן, פושק־ן און רע־מאנטאװן. האב ש־ו־ן אפ־או א׳־ן מ״ן פא־מענן ד־ ביכעד פ.־ן פושק־ן און קע־מאנטאװן. אי•;אענט, א־ װ־יט זענען מ־ד ד־ װערטן, װאם א־ך דע־בא־ק דורך,דער רוס־ש־ער א־טע־אג־ר. אמת, דעױװ״א זענען מ־ר ־ענע יװערטן נענטער וװ־ די, װאם קוקן צו מ־־ אי־ו־ם פון פ־ץ ׳םמא־ענםק־נם םפר־ם א־ו־ס. דאיטן, ם״ ר־ נישט־״דן, זע ,א־ך צומאא א־ו־ם מ״ן א״נענע ערד, מ־ין מ־א, ־אנלעם איון בו־מער א־ום ,מ־א, װאם ײעקן ב״ מ־ר נאר אפט אזא בענקענ־ש־ און פ־־נרעםע :אנענ־ש־. ־א, ד־ פ־א קוממ נאנץ איפט אהויס פא־ן דמ־זן: פון :אר דער %. *