Literarishe bleter · 1932-10-07 · 41 (7.10.1932) · p. Seite 672

די<ז8ראריוס(\ בדעסיוזך וץ,ז. ןס*4,> ^^0 דיש 672 1 נ ה דז)זענעע?ד ש א װאםע־ און ׳צט־י־עם, שסורעם און װאסער. און דו וױיםמ :יהמ, צ־ טטירעטט דער ים פון װינט, צ־ דער װינט שסודעםמ םוגם ־צט־דעםד־קז ־ם. עםעס ׳װ־ א־י:ם געװ^־ן, אײן קערפער, װןוס האט ז־,־ צעבושעװעט און ב־ײטער פרײהײט פון ברײטן איון איידיקן םא— :עם. :ײטמ :עשטעדט פון ק־י:עם פון קײ:עם און פון;אר:ישס• פרײ :ױ־ ־צטו־עם און װאםער פון אלע זײטן, אן א מזרח, אן א מערב, אן א צפ־ן און אן א דדום, אין אײן רי:; אאע פיר זײטן :עריבכאט. א־ן ם׳געצט און ם׳גיכט, און ם׳יר־גט, און דו ,וױיםס :־שס פוגװאנעין ראם קומט, פ־נאוגטן צ־ פוגאויבן. צײטגװײז רודכ ז־ך, אז אט אט ־ייםט ז־ך ד־ ־ג־־ױ מ־ט דער :אז און מ־ט ארע א־בע־יקע שפ־צן אין ה־מר ארײז דא ־אגמ זיך און מ־ט א־מפעט א װאםער־װאגט, און אאײן גדין מיט ־ג־וים װי מ־ט װארקן :־נזו־מט, לװפט ז־ אט ד• בװאר־ע מ־ט א־מזעעט און קומט אאץ :ע:טער און :ענטעד צו דעד ־כ־ף און פרױך — א־ן עם דובט זיך, אז ר־ ש־ף איז אױפן אפגדונט א־אפגעפאילן... עטרעבע מענט׳כערעך פון קאפ ביז די פים א־ן הארטער שװאז־צ־ קי־ט געה־רמ, האבן יז־ך אננעדיויבן צו פארען מיט די ׳ג־טו־־ק און מימ ד־ ־כ־פרעך, װאם זענען נעװען אגנעבונדן ,בײ ד־ זױיםע סרופעם, װאם האבן או־םגעזען װי שװאגען־העאזער. עס האמ זיך ג־גדובנד ב־־א־ם אויםגעװאקסן פון דא צװישן ־טטודעם און ים. אז- װי יםװא־צע פ־אװקעם, װאם באװענן זיך שטיא און באינד, נעבוירן און אי־םנעװאקםן אין װאםעיר. אזו־ האבן זײ, אט ד■ מעגטשעאעך, ,געהיאט אין הארמער שװא־צקײט, נעפא־עט אזו־ רויק אי־ן יםט־ק ם־מ א שװארצן נעראנק, װאם נא־ זײ ײ־־םן װאם זיי טוזנן, א־ן שטיא א־ז די צונרײטוננם־ א־בעט ,נעמ־ן נעװארן אין ובאאם פין װי:ט און שטורעם פון זיך א־־ין פא־ט־־בט, און צענדא־קער־ קואזת פון פײפערײען און קװ־סשע־ ־־יען אינטע־ן :עץ פין ,־ענן און װאםער, װאס דער שטורעם־װ־גט האט נעט־אנן א־ן נע־־םן ,פין אינטן ארויף און פון או־בן אדאפ, אין אז־• ז־ך ׳:׳.׳", אן קי^א::, ז־ך;ע&א־עט אין דער הויך, צוױיבז ה־מא און ײאםעי־, או־סנעדר־יט ד־ שװאנען־העאזער מ־ט ד• קעפ א־ן מיט די שיפרעך װאס זענען נעבריבן ־עננען איבערן װאםעד. —.3 | דדאמ. שר. 1 ביבאישע 2.50 דרא׳מען 4.50 7.60 זז ב. םאצ־אלע דראסען 6.30 א שטעמא ר׳ שאפה :ניד ביאדער און הומארעסקן געזאפלטע װערק םדן . שלום אש ► די שיף האט זיך פון מ־נוט צו מ־נוט ארץ שטאדקע־ ונעהו־בן און זיך נעװ־נט. איבעדן קײרעבדיקן װאפע—פעאד האבן זיך בײבער :עבראזן, זיך נע־וידעט און זיך נעטדאנן, און אײ;צײטיק אויף א־ין איט;עשטאנע;, אײ:ם דאם אנדערע זיך נעורקרט און זיך געשפ־רט אין םאפעניש און אין שאאנעניש. און צ־יטנװײז האט זיך נעדוכמ, אז א היז־ק צעאקעהט פעאד האט ז־ך צעשפירט און זיך צעאטעמט מ־מ עדה־שע־ שװעדקײט און באזו־כ׳ט מ־ט ור־םן שו־ם, װ־ װ״ם־נ שט־קי־ע־ ־־:־י, װ־ פאי־באפט פון אײנענעם שפ־א װעידט ארץ אומ־ויקעי און ־ו־ש־קע־. א־ײן באהעו־םט פ־ן זעדבםטרע־שאפט, װערט ד־ ריופט װאם װײטע־;עד־בטעה פא־ט־־בט. און ם׳דוםט ז־ך, אז עפעם א צװײ־ טע־ ־ם, א ־ם פון נע-־ו־ש, װאקםט פ־נדעיראופטן א־בערן װאםער. פון;־ו־ם ־עש װע־ט ד• אופט אלץ טויבע־, א־ן דע־ א־־ע־ װערט פון צײט צו צ״ט אפנענא־ט פין קראננען אזעיםע, װאם אין דע־ וררקאעםקײט הע־ט מען זײ נישמ. עם ,דזאט זיך;עפ־אט דע־ בהאשיתדיקעה תוהו־ובוהו, װ• עס װארט עריצט פא־נעקומען רער ״״קװ המים״... עם;עברט זי־ דעה הא,־־זא;ט װעהט פון מינומ צו מינוט אאץ שמערע־ און אי־ץ :ע:טע•־. צו דעױ שיף קומען זיך צונו־ף װאםע־ און ה־מר. ד• איפט װע־ט שפ־יצ־ק, פון ארע ז־יטן שפדיצט מיט :אם־' קײס, עם :עצט און עם ־•;מ אין עם בראזמ פון איע ז־יטן. ד• יצ־ף יצפיצט ז־ך א־״ף א־ן א־אפ און א־נעװײניק םקייפען ד־ װע:ט מ־ט מאט־װע־ שורנ־ק״ט פ־ן שטא־, אייזן און הארמ, און די מענטשן, װאם האבן זיך א־נעוױינ־ק;עפונינן א־ן ד־ קיאםן, זיננ־נז געלענן און נעדנטן צינװארפן א־ן ש־ט־אקײט און א־ן שװ־ינן מ־ט ט־נמפינ הירפ־אזע בריקן און א־ן שאט;ם פ־ן ט״ט;עה־רט. מענטיצן, װאכ זענ־נן פון פא־־צ״ד־ננ־נ רענה־נ־ :עפא־ן, פון פא־ש״ה־ננ־נ :אציעפ, זענען;עײען;עבונדן מיט א״ן;עדאנק און ימיט א־ין פהד,;־שט צ־;־נפ־נינן ד־נם קב־ אין ד• אפ;־ו;טן פון ים. און אויב;, א״ף דע־ אויבעהשטע־ העק פין שיף, צװי־צן;ע־ װעב פ־ן הראט, שט־־ק א־ן א״זן, צװיש־ן ה■ שיפרעך װאם זע;ען אננעב־נדן מ־ט שט־־ק צ־ ה־־צ־נ־נע ם־־פינם, װאם ז־נ־נן או־ם װ־ שװאנען־הערזעד -- א־ז :־גײ־גן א באא־ פון קורוה, ארץ האט גע־ קוױטשינט און;ינפ־־פט, און שײ־נ־, מ־ט שװארצן ירו־קן אס־נם, האבן;־נםאפ־נט ד־ צײײ שװא־צ־נ א״ם־-־ננ־נפ־ט־נ ק־־מ־נגם... א־־ט־.יגק;ינפיט :עשטאנען און;ינהא־טן א־ן א־־ן ־צ־טן :־נבן ז־ך א־ן װ־יט פון ז־- שװא־־צ־ג;־ײפרעך. און דארטן א־ן;אז פין ד־נ־ ש־ף א־ז נינ־צטא:ען ר־נ־ קאפ־טאן מ־ט ד־נ־ פי־־צ־נ צ־ רע־;אנצע־ רעננ פון ש־ף. ע־ האט פ־ן צ״ט צ• צײט א :-:־נטון אה־ן און צ־ר־ק דאם רער־ מ־ט ד־ ה־ננידיע־ א־ן צװ־שן א״ן דױ״ א־ן ד־נם צוז״טן ־אט ז־ך י זאר צ־־־ק;־נבר־בן א־ן װא־ כעדובט, אז ־נ־ א־ז אן ר־נבן 111 ב. :אציאגנזאע דראט. 6.30 6.60 הימא און ערד ראב רעבן באליכי׳גז״. 4.50 \\ ב. די ױרשים א.?ז 7.50 אנבנדיקע ־נם ײאקםט רע־ שם־־־נם. איץ אפטע־ תויבן ז-ך א״ף בײם 3.50 ט־״ט־אורטײצ 6.60 צוױי װעאטן;א;; אין ב״ ־י זײטן ב־לז :־ד ב־ײטע, מעבטיקע, ־לאגנע װאבעד־ 3.50 חײם אעז־ערער 6.60 ראם בוך פון צער פר־נא א־ן פארנ־םן ד־ צינגד־־קע־ קײרעבד״קע ש־ף־או•;;, ײאם :עפ־־ 5.50 פון א״ן קײאא 6.60 ארץ־ישראא :ען זיך א־נטז,;־ננט־נ־ צום װאםע־, און פ־ן ־ער־נם מאר, װאם ד־ 5.60 פאר עגנמ 5.60 מערי 3 — םעשדזאעך םון חוטש 5.60 דעו־ װע; צו ז־ך טייקער ״־אטז, :ואט בא־;יטט מיט זואטע־ריקע־ ־ירבזיבטיקײט דעם 3,— ריחע איבער ׳עפאג״ע 4.90 א;קא מאזעם א,. ך. ןוע;ט =,. ״״ה> 3.25 דער םזבח 770 מאםקע ננב און די יעיף רריבט ז־ך, וױ;ט זיך אזן יצפירט זיך ארץ *טטאר־ 3.90 ד״ר זיאבער, י׳וסף די ב־שופמאכעדין פון קע־ און פירבא־ער. אין עם דובט זי־ אז זי יעבערט מיט אירע 2.60 קויאן 3.25 קאםטיאיע עפ־צן דעם היביל׳ און מאמענטגוױיז דיכט זיך, אז די *ש־יױ האט זיך 10 — פעזטערבוד; 4,— הידױט ,־זשם אפנעשטיגיט, אז ז• א־ז שמײן :עבר־בן ר־נם אטעם צי באפן און 10.— וואדשע 4,— :יי־נ דערצײאוננען אטעמט אזײ יעװע־ ארײף אין א־אפ. 11 — מאסקײע 9.— די מוטער עס ראט זיך צעװינט אין צע־עפייט דע־ יב מ־ט מאבט פי; £־ייז פון א<צע ביכער צויאמעין 177.20 זל. אין 26 פראכט־בענד 236.70 זצ. אין 26 צוסםחם־בענד 261.70 זצ ,23 1^310^! ,3^3X823^ ,״11:>1ז8<1111)1״ .6533 .0 .£ .? א״ב־קײט א־ן מ־ט :בוהה פ־ן ״־קװ המ־ם״. בער; ר־־בן ז־ך און ט־אנן ז־ך מ־ט דע־ א־־בטהײט פ־ן א;:ינביאזינ:ע א״־עבעד, און יהא אזן דא־טן, פזן אײניקע אין פין פיא שי־אנט עם אפ מ־ט :־־;ע קארירן, און ז*ם ־ובט זיך, אז;רינע, מעמפע ים־א״;ן װאי־פן ז־ך פון װאס־נר אדו־ם פון ־צט־־עם א־ן ױנזה. צענדי־קע־ און ה־נדערטעד :דינע אוי;;, װאס קײקאען זיך אר״ם פון דעם;רויסן װאסעד־י־־ז.