Literarishe bleter · 1932-10-07 · 41 (7.10.1932) · p. Seite 666

ליסיטראריפיס בלססיסר 1\ס■. \4 (־440) זײס 666 ק;עבט פו;פ קעבן, ד• ״איבעריקע״. ־י װירקקעכקײט;״טמעחט און װארפט די אדױס װ• אלטװאר;, װי צעטריפרמע *טמאמעכ, און אפט;ייען ז״ אװעק א־ן מא;אםט־ר. אזערבע זע;ען כױסר• (.״אױ(5 די מראטװעם״),;־ק־טא (״דאם;עיעעפמ פון ד• ארטאטא;אװב״) א. א;ד. ד• באראקטערדאזילײמ און ד• איבעריק״ט דערפ-ן אפט צו נ׳;װו־ ־לערײ. ד• דאז־קע מוװרעדײ;ענוט ױך אבער;•׳םט פון בייזן װיל;,;י׳עט פון דענואנ״םן ע;א־זם,;אר פון זײער באראקטע־לאזיקײט. ׳אזעלבע זע;ע;: •עװפ־י (״דאם יעבן פון אן א-בע-קן נזע;נדכן־),;•־ קאבאװא (״דאם?עבן פון קי־ם םאכיױן״). אבער;״םט ד• טרױנזער און ס־״םטע־,;•עט ד• איבעריקע און באראקטערראזע טענטיםן זענען ד• הו־פט־וזעזד;, ד• .־ױפט־פערםא־;אזיםן פון דער םאצ־אלער;רופע, װאכ א־ז דורך :ארקין;עקוסען צום אױםררוק. א־ן דער פאצ־אלער װירקלעבק״ט פון ד• :•דעריקע •ט־בטן פון דעם קלײנב־רגערטום א־ז עוין דײף;עװארן דער אויםװענ :••=ט;אר א־ן טרױמערײ און א־ן קנעכט־׳טעד א־בער־ק״ט,;אר אױך דער פראטעםט, דער אױםװע; צום קאניף, צו דער רעאלער נע־;•־ו;; פון רע־ או;טער־-קו:; א•; :אמען פון רעאלע ציל;. אױױ אט דעם ־סוד טרעט בײ;ארק־ן ארױפ דער באראקטער־םט״עעד פא־ א-ם ט־פ פו:ם מע;ט•;•;, װעלבער לײקגט דאפ;עבעבד־קע לעב;, װאם פ־אטעםט־רט און פ־־ב־רט צו;עפ־נען אן אויםװע; א*נם לעבן :ופא. א•; דע־ עװאלוצ־ע פון;ארק־פ •טאפן;•יען א־ינ־קע ט־פן בון ארלאװן (״דאם פארפאלק ארלאװ״), ד• אנדערע פון :•קאלא• פאװלאוױט־םן (״אומעט״). צו ד• ע-צטיג;עהעדן פאמא :א־ד״עװ, א־ליא לוניעװ (״דדיי״). צו דע־ צװ״טער קאטענאר־ע — מאטוױי קאדםעמ־אק־ן (״דאכ לעבן פון מאטוױי קאדעעמ־אק•!״), פ-אטר א.־־ טאמאנאװ (״דאם;ע־םעפמ פון ד• א־טאמאנאװם״), קל־ם םאמג־ן. די זענען;״םט צופר־דן מ־טן לעבן, אבער די באמײל־קן דך א•; דעם, אונטעדװא־פנדיק ד־ זײן;א:;. די,זענען םקעפט־קע־, די לעבן דעם, אונטערװארפנד־ק דך זײן;א:ג. ז״ זענען םקעפט־קעד, זיי װעדן •םטענדיק צעפדעםן פון ד• םתירות צװ״צן ז״ע־ פאי־אורטײלן דאים לעבן און דע־ פולער :״םט־דבערק״ט א•; דך, אין זײעדע צילן, א־ן דיעד וױלן.;״צוט;עקוקט דערויף, װאם די באט״ל־קן דך א-;ם לעבן, זע;ען די ז״ט־קע צױצױע־ פון דעם. פון די קומען :אבדעם אדױם •כמארקע און דבע־ע בורזיטואס און רעװאלױצ־אנע־ע פרא־ ־•גטא—עד, װעלםע צע׳צסעדן דאם בורז׳םוא לעבן. מאיאק־ן (״פאמא;א־דײעװ״), ו. .:־אװקא (״ק-ם םאמג־ן״), אלעקםײ און מ־־אן א־טאמאנאװ (״דאפ;ע־םעפט פון ד• א־טאמאנאװם״);עהע־; צו דער עד־צנדער קאטענא-ע. (םוף קומט) _ _ _פון רום״צ: ר■ ר._ מאקסיפמ גארקיס ביכער צו זײער א ביליקל פרײז ילעטעד״ די ״ליטערארי״עע : ױלדן 5.40;•רדן 9.50 - # לח 4.50 ױלדז 12.— ױלד; 4.20 נ־לח 12.— ױלדן 3.— ױלדן 6 — ױלדן 2.40 נ״לדן 6.50 - כירד; 3.50 ׳ביילדן 9.50 •1* -־ 60;דא•: ׳■;דער - דעפ און א;ד.- אלע 6 ביכער צוזאמעז קאסטן אנשטאט 55.50 נאר -,*2 גילדן פאײא נאך ג גילדן. — ד• ביכער װעדן גלײך אדױםגעיםיקט! — וױלט א־ר באקומען ד• ב•בער צו דעם ביליקן פ—יז, ׳םרײבט ■•ך אױם! אדרעם: .8 .1מ 10 682110^1 ,3'4וא82-!41ז\\ ,**•61)16(1 26יי.!־11ד|110״1,, אדרעס פאר נעלט: פ. ק. א. 639. רעאי־ע וױרקלעבק״ט צו דער אידעאליזירטיער,;ענאדטע־ וױ־קלעב־ ק״ט. א־ן ד• ראדקע;עיצטא^מן א־ז דאם ב״קומען ד• וױרקלעבקײט;עגעבן אױפן *םיד פון דע־ א־רעא-זאצ-ע פין ק־אפט, ׳צטאלצק״ט און פ—ה״ט. דאם באפ—ען דך פ־ן אוגטע־ן ־אך פ־ן — םאצ־אלע באר־גױנגען װע־ט דיע־;־״בט דורך ד■ אבםט־אקט־יצטא־קע, •צטאל־ צע, פ —ע מע:מ־-־ז ־ םאקא־ז, א•; קע;;זא׳ו ר• •ציאױױעז, ר• :״צט פ־״יע, און װעלבע;א־ז :א־נ״צט ד• פ־״ק״ט, ר• יצװאבע, ד• דער־ ױדע-קטע. אט אדע־בע זעבע; א•; ז״ױע װע־ק יא־קא־זאבא־ רא;קא, דע־ פא־ק, מאלװא, װא־ענקא אלעםאװא, ק־זרא קאם־אק, ק־װאידא א. א;ד., ז״ װערן קע-״ױע״צטעלט — •צ־אגױעז ד• פעט־ױקאװם. פא־קאנאװכ, ט״באז פאװיאוױידצעכ. ר• דאדקע •צא־פע קע:ױצטע־•;; פא־י־־ט אבע־ א־ן;א־ק־כ װ״טע־ד־קע •צאפ-;;ם־יעטאפז א־ר אבםטראקטק״ט. ז״ױע;עיצטאלט; באקומען ה״ט א*ן פל״׳צ. דאם ,הו־פט־א־ט פא־ױעמעז א־צט — אק״ ־אװע־ י״ט (אקו־אװ א פאוױאט״צטעטי װעלבעם;ארק• האט ױע־ •צילדע־ט, א ט־פ״צ ־ום״צ פ־אוױױצ״על יצטעסל) מיט ד• איע פא— •צױױע;, פארנרעבטע,;ודױע, אױפױעב־אבטע,;רו״ע. (פון רעם ױעמט דך דאם װא־ט ״אקו־אװיצנדצ״ױע״ - א באצ״בענו;; פו; דע־ :וד־ ױע־ פא־ג־עבטע־ פ־אוױנצ־ער״צק״ט, דע־ אקו־אװע־ לעבגם-צט״- ױע־ ד. ־). און :אבדעם —ז ז״ן ייעצט ײע־ק ״קל־ם םאמױן״ א,־••;־ ױע־עבנט א־ז;ארק• ד־ע־ע־ק-צט פאי־נומע; מ־ט; ׳צ־ידע־ז ד• פא־־ ״צ״—א־ט-קע קאטע;א—עם ױע״עטאיטז פון דע־ קל״נב—ױעריעבער א־נטעליױעױו. רע־ ה״פט־ט־פ א־ז דע־ מענט״צ, װאם א־ז א־ױם־;עיםלאבן ױעװא־ז פ־ן ז״ן קאל״ע, דער אומבאפ—דקטער א דא;ק דע־ דע־;—קױ״קע־ װ—קייעבק״ט, אבע־ ע־ א־ז ױיצט בבח ד צו בא־ קעמםז מ־ט דע־ ה-לו־ פון ד• מ־טיעז פזן רע־ װ—קלעבק״ט ,נופא. פון דאױען ױעמט דך ד•;״צט פארענטפע־טע םת־רות, ד• אומבא־ פ־־דיקטק״ט, ד• ט־אױעד״ע פון דעם דאדקז מענטיצן,. ד• םאצ-אלע באד-:;ו:;עז, א־ן װעלבע עם ליעבן;א־ק־ם העלדן זעױגז ױ׳צט־קע. דאם א־ז אבאלעבעפלד־ק לעבן, װאפ א־ז ביז א־בער ד• ב־עױעןס פול םיט אומעט, מ־ט װאבעד־קער א־ױערטקײט. ״אומעט־ק״ — א־ז א״נם פון דיע־ע םאמע באל־בטםטע באצ״בענונױען פון לעב;. עם א־ז דא־טז :״צטא ק״ן פעםטע־, באיצטענד־קעי באדן, — ״צטענדיק האיט דאם א־ן א״ן א־בע־װארפן דעם מענט״צ;, און דאם צוױננמ יעבן, דך ׳•צלאנן און ק״לן פאד דעם. - אט דאם א-ז ד• פארמול פון דער דא־ א• א־ם דך האלטן פע ~*י, דזזה פאמא :א־דע״עװ צװ״צן מענט״צן א•; ״דע־ מענט״צ א־ז א ח־ה דקע־ ײ—קלעבק״מ. א־ן;ארק־ם •צאפן ט־עפן מ־ר דך אפט מ־ט קעם ט־ו• װעיבעד פא־בײט ד• וױרקלעבע באג־עױעצטק״ט פ־נם לעבן מ־מ ד<ם לאקנד־ק;, אײנוױנגדיקן ט־ױם. רע־ טרו־ם ײע;ן דעם אומױעװ״נלעבן, דאם א״נה־לן ד• ױעװ״נלעבע טא:טע;לעבע מעגמיצן און פא־העלטע־ :״צז א•; א וװנדע־״צ״ױעם, אבע־ א־לוזא—צ; :לאױז פון ױענארטן. ־אם פא־ט״״צז דיעם ױעבעב—ק; אמה מ־ט ױעיצפיע;םטיע־) 3^-2- ״צק־ ־אם איץ דעױע; פא״צ״דעױע װא״אנטז פו:ם קאנפל־קט צװ״צן דע־ •צט־עבו:; צום •צ״ױעם לעבן מ־ט דעם פא־קױעבטעטז, :״צט״קן יעב;. דאכ לעבז אבע־ א-ז באלד;וב־ אט דעם ט־ױם, מאבט פון א־ם א ת־ און דעמאםקי־ט א־ם אױפז קאטעגא.—צםט; אופ;. דער ט־ױם א־ז אבע־ :ױטװענד־ק —- דאם טענהן •צטענד־ק;ארק־ם חעלד;, אבע־ ע־ א־ז;״צט ױע;ו;;ד או; ױט;״צט ק״ז אױכ־ װע;, — דאכ באוױיזט •צטענד־ק דאכ;רויזאמע יעב;, א־״נ־״םנד־ק דך מיט ז״ן;־אד—ױקיע־ וױ־קלעבק״מ. דאם פא־ט״יצן דאם ױיצט״ ־ע, ױעבעבר-קע יעבן מ־ט; ט־וים װע;; א בעםע־ יעבן א־ז א •צק־, װאם פא־רעקט, פא־״צמהקט ראכ יעב;, דאכ א־ז — אײגנ־םאפט פו; ׳ציאבע-קע, פ•; מענט־צז, װעיבע דאם יעב; ־אט דע־ד-קט. אט אדעיבע דעױע;: טע-עזא (״באיעם״), •אקאװ (״ד׳—"), א—נא (״א־מעט״), טא־ם־״עװ (״דע־צ״לו;: װיע;; :״צט־קע־״ז״ט־קע־ י־בע״), פאמא װא־אכק•; (״דער ־אמאנט־ק״), אט אזא א־ז דע־ ט—ם װע;; דע־ קע:•;•; מא״א (״צוױיצן מענט־צ;־) א. א;ד. צװ״צן אט — ט—מע־ זעױעז אבע־ א״ך פא־אן אזעיבע, װאם פ״עד־קן רעם וױנדע״צ״ױעם ״צק־. ד״ער פ־עד־ק;, װאכ א־ז אױכן צו ט־״כטז ד• מענטיצי;, ב־ע;;ט אבער צו;אך־זרעםע־ע ע־נױם או; װערט דו־ך דעם ל׳עבן צע״צטע־ט עד ח־מה. אט אדעלבע דעױען לוקא (״אױפ; אפ;רו:מ"), פ־אטאםאװ (״ד• קװדע־ פון דע־ זון״), דע־ מחבודד א. א;ד.; ז״ע־ע בעםטע •צט־עבונױעז און ז״ע־ פ״עד־קז באפוצ; און פא־פ״נע־; דאם לעבן, אבער קײן אױםװע; ױט דאם :״םט. ד• צװײטע קאמע;אר־ע ט־פן — דאם דענען ד• בא־אקטעדלאדע