Literarishe bleter · 1932-09-16 · 38 (16.9.1932) · p. Seite 607

זייש 607 •./ ליװברארױיון גרסלזסו ו\ני. 38 (ידב/.) 0 שלאנן? און םארװ?וס? רערםאר, וואס איר האי5ט אים אױס, דעם פוםט־און־פאסניק? גאעזי.• נו, סארנ מעגער שצאנן די וױיבער? זאצ זיך טיר דאבטן, כ׳האב אזא מאן. נישט יעד״ערער קען ד?>ר אױסקצײבן דאם בעסטע. װי זאגט א־ד, אין םטאד קויפט מען דאם נישט, און צו ארדעד מאכט םען דאם א-ויך נישט, ם׳א נעםבעצ. אבעד ט־עױ, אבעד פעצ. וזיי\ טראבצ איז, װאם ב׳האב יא א מאן, און נישט קײן מאן. די צרות םון א סארהײדאטן צעבן, םון א שצעכט געט,־אפן יעבן, האב א'ר פאענטי, םיט א װערר, א׳ון דאם שטיקעיוע נחת, װאס ם׳האמ אמאצ — נישט א מדאםן. אז מ׳איז םארה״דאט, ם׳האט א מאן, האט טען א הײם, אײנענע םיר װיגשעלער. מ׳האט סיט װעםען צו טײאן לייד און םרײד. און אפיצו פ׳דארױ נײן אין יצאם נאר דעד חתונה, איז אייר קײן מאצער נישט. היינמ איז נישט אמאצ. נד!ענט• מיידצעך נײן אין שאפ :אך דעד חתונה. ם׳אדבעס ביז א צײט, ביז מ׳קומט צו א שט׳תצ תכצית. ארבעט םען אפ דעם טא;, האט מען װו צו קומען, צו װבוויבו צו קומען. א מאן, אםיצו דער ערנסטער, שצאנט׳אך נ־שט תמ־ד. מ׳האט׳אך םון א־ם אמאה א £,ײיע מ־נוט אויך. באט אײך, װאס װײם איך סון א צעבן? א נאנצן טאנ צ־נעשמידט צו דעד מאשין, װי אן אײביקער קא־ טאדזשניק צ• דעד טאטשקע. טאנ אײן, טאנ אוים. יא־ א״ן, יאר אוים. אפנעא־בעט דעפ טאנ, צו װעמען האב א־ך צו קומען? צו זיך א־ן דומקע, צו ד• הויצע םיר װענט װי דער קאטאדזשנ־ק: םון טאטשקע — א׳ן םר־זאן. האב אםיצו :ייעט םא־ װעמען א װארט אויםצודעדן. װען נישט איר, םרס. װיניק, װאצט א־ך, דאכט םיר, שוין צאנג משונע נעװארן בײ מיר אין רוטקע. און אםשד בין איך טאקע משונע? א קצארע טוט שור נישט דאם, װאם איך סו... ןינװױ ןוװסי.) לאנד־בומערן,ליטערארישע בלעטער״ - דער ארגעבטיבער נומער די צאגד־גוטערן ,׳ציטערארישע בצעטער״, װי עס איז געװען צו דערװארטן, זענען אויםנענומען אומעסים מיט גרוים ערפאצג. דורך די נוסערן באקומען מיר א נענויע םארשטעצוננ װענן רי סוצסחר־אויפמוען און דערנרייכוננען, װי אויך סון די קוצטור־ םראבצעטען םון די ײדישע םאםן אין יעדן צאגר. עם נרייט זיך צום דרוק דער ארגענטינע־נומער, אט איז צערך דער אינהאצט םונם נוטעד: 1) מרדכי אצפערםאן — א קאפיטצ נישט פאערםנטצעכע זפרונות; 2) מ. ד. ניסער — א דור ײדישע שרײבער אין ארנעגט־נען 3) ר״ר ח. גאצו-און נאך צוױי דורות; 4) ױםױ סענדעצםאן — ײדן אין דער אצנעמײנער ארנענטינעד ציטעראטור און קוצטור; 5) ייזעב באסיאטאוװגי — דאס ײד־שע טעאטער־װעזן אין אדנענ־ טינע; 6) ד״ר י. עאװזװםעי — דאס ײדישע שוצװעזן אין ארנעג־ טינע; 7) י. װ<װר<זרװא\ — דאס שוצ־װעזן אין די קאצאניעס; 8) ר״ר ר. ופויסױיצעי — ײדישע סאצער און סוזיקער אין דרום־ אמע—קע; 9)ו. ןריװטוװאר — ראם קאצאניע־װעזן אין איצטיקי מאסענט; 10) א. ר. טוװהײװ — ד• ײדישע נעזעצשאסטצעכקייט אין ארנענטינע; 11) \רװ\ רײ\<ו\ — אײנדרוקן םון א נאסט אויף א ו<ײצ. נאטיצן: א רשיסה סון די ערשמע פעריאדישע אויםנאבן, א .־שיסה םון ד• איצטיקע פעריאדישע אויםנאבן; ביבציאנראם־שע פארצײכע׳נונג םון אצע ײדישע ביכעד, װאם האבן דערשײנט אין ארנענטיגע, ביצז־ער. _ עאאװ. ריכסר־ראגנור ״םורװ־בור״, װארפי<\ װיכטיקיםאר־לערעד און סולו י■ התחלה חלה שני צערנבוך םון העברעיש םאר ײדישע שוצן פרײז 2.80 זצ. בוכהענרצער און ביבציאטעקן — נרויסער ראבאט. הויפט-םארקויף: .6533 .1 28., 8X0ו1^ו©1פ^1 ,פש-פ32־ז8ז\\ ,ו(ס 1111-811 ציטער הערט זיך: ״אצ ת—סתר פניך סט—ני בױם צ—ר צי הס—<ז אצי אדנך בי<ם א—קרא מ—הר—ענ—ני..." רבורוז.• נײ שוין <ײ, װעסט נאך םארנעםן די בריצאגסענע דרשה דײג׳כ גאװי.• איר םארט אויפן בית־עוצם, םר. װיניק? ױאל.■ יא, װאםי? גאװױ אםש־ װאצט איר מיך אויך םיטנענוםען? ױאל.• אײוך? מיט מיר? װאם פ׳א-ר דארטן זען? גאװױ גישט צו זען. טאקע צו בצײבן. נעםינען םאר סיר עפעם א נוטן קבר, םיט שײנע בצוסען ארום, װ< מ׳זאצ קענען ־ינן ר<יק, אן טראבצ! אן זארנ, נישט דאדפן ארבעטן, נישט דארםן צאצן קײן רענס, האבן אן אײביקע צאזש• פאר זיך אצײן, אן קײנעם. דבורװ.• װםו, צו םײנע שונאיסס קעפ. װאם ס׳איר זיך צע־ ־עדט? א נאגצן םריסארגן האצטן אין אײן רעדן םון סויט. צום נוטן זאצם נאר אויםנײן, רבונו־שצ־עוצם. ױאל (א װײצע םארסראכס. כאפט זיך): כ׳מוז נײן. װעצ :ודבײ. דבורה: נודבײ. זע, שפעטיק זיך נישט. כ׳װעצ הײנט מאכן פריער םאפער. דער טאטע םאםט. גאװי.• נודבײ סר. װיניק. האצט א נוטע דרשה און מאכט נ־שט װי״נענדיק דעם עוצם. סעגטשן װײגען גענונ. ױאל ןקענן םראנט־צימער): טר בײ שװער. פזװאי (סון םראגס־צימעך): נ״ געזונס (״אגוש כח—ציר —םױ..."). . נאװי (נײט צו צום סיגק, נעסט זיך אײטואשן): און איר, סחם. װיניק, וזאס סאקע אזוי םורא צו הערן רע׳דן םון סײט¥ דבורה.• שוין װײטער? הערט אויױ, כ׳בעט אײך. נישט נע־ פוגען םון עפעם אגדערש צו רעדן. גאװי.• אז ס׳צעבן איז אזוי פאסקודנע, נאך ערנער װי דעד טויט. רבורה.• רארםן זיך שסארקן, זיך נעטען אין די הענט. גאװי.• זיך שטארקן? הערט איר, אט ראם איזס דאך טאקע. שוין גישסא סער קײן כוחות זיך צו שטארקן. (צאזט זיך אראפ אויף א שטוצ) אוי, סױם. וױניק, כ׳קען שוין טער גישט אויסהאצטן, כ׳קען גישט. (צעכציפעט זיך). דבורה (נײט צו צו איר, נצעט זי איבערן קאם): נו, הערט אויף, נאסי, הערט אויף, כ׳בעט אייוך. גאװי (באהאצט בײ איר דעם קאפ): כ׳קען גישט... כ׳קען נישט... רבורה.• ער איז די גאכט װידער נעװען? נאװי (שאקצט םיסן קאפ): •א. רבורה.■ װאס קוסט ער נאך, דער טשומד, צו אצרי שװארץ •אר? גאװי.• קיסמ זוינן טײן בצוס. זוינס זיך אן װי א פיאװקע און;ײט אורעק. נאנצע םינםאונצװאגציק דאצער הײנט בײ מיר אוים־;עריםן. דבורה.• װאס ניט איר אים? סכות װאצט איך אים געגעבן, דעם באסער. גאװי.■ כ׳ניב אים שוין נישט. ער נעסנז אצײן, מיט נעװאצט. א,,־ זעט? (םארשא-צט דעם ארבצ) ברױן און בצוי סאכט ער םיר. קנײפט ביז בצוס. רבורה.• א פאהיבעצ אויף אים, דעם שארצאטאן. שצאנן נאר. כ׳װאצט אים :עכעבן א שצאנן, אײננעשצאנן זאצ עד װערן. גאװי.• נצזיבט טיר, סדס. װיגיק, אז דאם באדעדט םיך שוין כ־שט. אײ דאנ׳ט קער. זאצ עד שצאגן, קנייפן, ט׳סען פון דעם נישט שטארבן. (סיט א שסײבצ) און א״ד וױיסט, אז אםאצ איז א קניפ, א נוטעד קניפ, אזא, װאם דערנ״ס ביזן הארצן, גאנץ נעשטאק... א :,יטעד יציפ אױ אצעםאצ :עשסאקער װי א שצעכסער קוש... איר קוסט סיך א;, סרס װיגיק? כ׳רעד נארישקײטן, הא? זואס זױיסט איר פון הײנמיקע טענטשן מיט זײערע צעדריימע נשמות?... איר זײנט׳אך אדא װױצע, אזא הארציקע, אזא פשוטע. מיר דאכט, אז מ׳װאצט קענען ארײנקוקן בײ אױך אין דער נשטה, מיט א שפינעצע אזא, װאצט מען פעזען א שטיס זײדנם, א שטיק װײם חופה־ז״דנם, אן אײן קנ״טשעצע, אן אײן פעצבעצע. (סוציעט זיך צו דבורהן). רבורה.• אבער, נעזונט זאצמ א־ר זיין, װאם דעדט איר?