Literarishe bleter · 1932-08-26 · 35 (26.8.1932) · p. Seite 557

ױיס 557 ₪₪> לױזטו־או־ױװע בו(\סי(\ד י\ױ. 35_ן4ג*1 ₪₪₪/₪₪₪//₪₪₪₪₪₪₪₪₪₪₪₪₪₪₪ דאם פדד ודאם כ׳האפ אקאדשט איפעדגערײעגם אטעטדיקע־ םאדם, ד־ לואאעקטױױזאציע פזן די קאזאק־שע םטא־ :־צעם. די אקצ־ע פון דעם ־אביאן ־טפ־אט ז־ך אפ א־ן ד־ זעאבע עדטעד, װאם אין ״־טט־ילן דאן״, :א־ א־ן ־א־ ()193, און עם א־ז װי א דמ־עך פון ז״1ד;דו־סע־ עפאפ־יע, װאם ׳ע־אדעדט דאם דא:ע• דא־ױ אױטע־ דע־ ־אט:ב־אבט און א־ר פאא־ט־ק. דע־ מאכיע:ט, דאז־קן דאטאן;ימ א־:ז ־עאאאבאװ א־ן א ט־־םט־ע־וזאפטעד ,בדי־ט־ װאם ־באאאנאװ דאט א־צט;ע:וכיען פאד זיין ־ע־אדעדו:;, א־ז ז״ע־ א ־ב־אדפעד — ד־ קאאעקט־װיזאצ־ע, דאם א;טקו־אקעװען, ײען ״דאם אעבן א־ן;־ענדאט־ט•־ אא; קאט ז־ך;ע־בט־עי״ט או־ף ד־ וז־:־ טעד־טטע פ־ם, װ־ אן א־ינכע־בפא־ט פעדד פא־ א ־טװעדעד ־טטע־ ־ענ־־ט״. דע־ או־טאד א־ז;אייך צו;עט־אטן צו דער בא־פר־יבו;; פ־ן ד־;ע־טעענ־־טן. ־דאאאנאװם פאדע־ער ותאן דאם ב־אא או־ך :־־טט זיין א:־ ט־־יםט ט־ט ז־־ן;יי װעדק. ז־ין טאי׳ענט באװ־יזט ז־ך או־ך דא ט־ט ז־ין פד־עדד־קע־ ק־אםט, און ר־ װא־ פון אעבן, װאם צאפאט א־ן זיין ־ע&־אך און א־ן די ־;־־1דע־וננען פ־ן ר־ ־םט־ינע־־םצעבעם פא־־עטעאן ד־ טעכדעטן פון אי־;־קע העאדן פ־ן דעם דאז־קן דאביאן.;אייך ב־־ם אנהויב טדעפן ט־ד ז־־ ט־ט דעם חבד דאװ־דאװ, א;ע־ װעזענעם טאטדאס, דע־נאך א פאב־־ק־אדבעטער, א פי׳אמ־קע־ ־עװאאוצ־אנער. עד חאוטט װע;ן;־אנד־עזע קאאװ־דטן, ײענן א:ט־ קואאקעװען ד־ םטאניצעט, זיי באפ־־יען פון אובטע' דעם יאך םון דעם פא־יםאאטענעם קאיינב־דנע־י״עבן אייננטום. ט־־ חאבן דא פו־1,־ נאוט־קע אעבנםאופט־קע טענט־בן. דע־ ־א־אן־קאט־סא־ א טע:טנ א פאדז־כטיקער, אאװרידט :ע־צ־קט צװ־״־ן דעם דענטן און ׳־י;קן אפנוינ, און עצחט זיך ני־נט צו אייי׳ן ט־ט ד־ דיזיקע קאאװירטן און ארבעטן או־ח ״דעד באזע פון פארזיכט־קן איײצו־טען ד־ קױ׳אקעם״. דאיװידאײ, ורדע־, בא־עי׳־םט, אז דע־ דאיקאם ״ה־נקט אײטעד אויפן רעכטן פיםא״ און באייבט ביי דאם זייניקע; דעד קואאק טוז תינח ומ־ד ״או־םנע־יםן װעדן מיטן װארצא״. פר־איננ 1930 אעבן א־ן נוטאד;רעט־אט־נ־ ־1׳אנ טענטיםן פון פא־״עיידנאדט״קע־ פאי^־ט״נעי־ פאי־;א;;ע;הייט און םון קעננטע־ זעצטע אנשי־אוננען. זיי האבן ז־ך א־יננעי׳עבט און דאט אעבן האט ז־ך אייננעיעטעאט און נייט ז־ך טיט זיין;א;;. טיט נריויה טייםטעד־ ינאפט טיאדעדט ־־.!אי׳אכאװ ד־ קאזאקן פ־ן דעם דאז־קן בוטא־. דא ט־עפן ט־ד אן אי׳טן דענ־חענעץ, דעם בעא־ניוױ ־אקאװ ''וק־ט״ע אםט־אװנאי. ע־ א־ז א;וטעד נא^עבאם און א פא־בדענטע־ קא:ט־־ ־עװאאוצ־אנעד, עד באהאי׳ט או־ם ביי ז־ך דעם עםאוא פאאאװצעװן און א־ז אם־או א ט־טנא־ד פ־:ם;עה־יטען ״פאדבאנד צו באפד־יען דעם דאן״. דעם עדשטן קי^אפ פ־ן דע־ קאאװ־־ט־זאצ־ע באקוטט;דאד :י־נ־ט ע־ :א־ דע־ בעא־נוח ט־ט קאנםטאנט־נאװ־ט־נ באדאד־ן, א;עװעזענע־ דו־טע־ פאדט־זאן, װאס האט ז־ך באטי4־קט א־ן ב־- ד־אנעם הו־ט־ע־ א־ט־י. דע־;עורעדננע־ דו־טעי־ פאי־׳ט־זאן װ־יזט אי־־־ס א װ־דע־־טמאנד א־ן ע־ װע־ט א־־עםט־־ט. א־ן ז־ין ־אפא־ט װע;ן דעם דאז־קן א־עפט ׳;־־־יבט דאװ־דאװ; ״א־ך ־עיק א־בעד א־ן א־־ע־ ד׳עיות בא־אר־נען, א4ס קא:ט־־עײא־־צ־א;ע־;, טנוזוקד־קן ־!4־עטע־-ט״. צװ־שן זיי נעפ־נט ז־ך אויך דעד א־דעאא־םט, קאנד־אט ט־ידאניקאװ, װע?בע־ אנ־ט־־ט ־טטא־ק פא־ דע־ קא־לװ־־ט־זא־צ־ע— אבעד דע־ יםט־עקן װעדט א־נעד־-ענו־נן, א־ן דעם קאאװ־־ט ק^עפט ז־- עפעם :־״.־ט, אפ־א־ ד־ בהט־ת ־;־ט־יען אפ א־ן נ־יען 6א־בוד. דד־ חב־ דאװידאװ באפט ז־ך, אז ע־ א־ז צ־־װ־־ט פא־^אפן, א־בעי־נע־ נאפט ד־ טאם פון א־נקז אפ;ו־;, ע־ ות־ט :אננ־ב־קעד. װונדעדקעך זע:ען א־ן דעם ־אטאן ד־ םצ־ענעס פ־ן ד־ ז־צ־ננען פ־ן דעם דאדפם־אט, בנאא ד־ טאםן־םצענעס פון דעים :ייעם;ע־ זע־שאפט*ע׳נן אעבן א־ן דא־ח. דאס ־־.־אםן פין דעם קאאװ־־ט, דאם א־ו־םט־־יבן םון ד־ קײיאקעם, ד־ קאאעקט־װ־זאצ־ע פ־ן ד־ עופות (דע־ הו־פט־קאנפי^־קט א־ן דעם ־אטאן), דאם או־ם״עעבטן ר־ בהט־ת, — אט ד־ א*ע קאפ־ט^ען :־בן זייע־ יעבעדיקע אין או־- םע־נעװייני׳עך־אינטעהעסאנטע ב־אדער. דעד ־אטאן איז :עש־־בן א־ן ז־־עד א דד־יםטן טאן, אפנ־ם :אך דעם, װ־ טען האט אננעתו־בן טאד*ען ד־ ״קאפ״טװ־נדאער־שע דעי־פאאנן״, ב;ונע ד־ אינקע אפנו־נן פון דעיר דא־פ־־ם־עד אדט־;־־ םט־אצ־ע. א־:פ ־אטאן :ייט װ־ א רויטער פאדעם דודך ד־ פדאב־ •5עם, ד־ ט־אנ־־עקייט פון דעם :־״.זט קע:ען אפזא;ן ז־ך פון א־י;:־ גזיבאאיד טאראכאװ — ״פאדניאפאיא צטלױא״ ואויפגטװדיבטנטר װאםייװ). פארױ. ט־בא־א ״.־אאאכאװ, דעד ־וננע־ םאװעט־־עע־ ׳ם־־פט׳עטעאעד, האט טיט ז־ין ע־יצטן ־אטאן ״דע־ שט־אעד דאן״ זיך נאייך דער־ װא־בן א;אטען און א־ז;עװא־ן א־ינע־ פון ד־ םאטע;עאייענטםטע טחבד־ם ס־י א־ן ־אטנפא־באנד, םיי א־ן או־םאאנד. (דאם בוך א־ז א־בעדנעזעצט או־ף א 10 ־עפ־אנן!). ״דעד ־נ־ט־דע־ דאן״ א־ז איינם פון ד־ טע־קװ־־ד־קםטע װע־ק, װאם האבן פא־ ד־ אעצטע יאדן דעד־ ־נ־ינט א־;ם דאטנפאדבאנד. דאם א־ז א טאנ־טענטאא ק־נםטי׳עד־•־.־ װע־ק. ני־עט;עא־יאט, עפ־־ט ־ויק און קױםטאעד־־ע א־בעדצייננד־ק ׳ב־לדעדט עד אין די עד״-־טע צװי־ ט־יאן דעם או־ם;ע״.־טא:ע;עם, פעםטן פא־דעװאאוצ־אנע־ן ׳נט־ינעד אעבן פון דע־ קאזאק־״.־׳!־ םטאנ־צע און דאם •״עבן פ־ן ד־ פאדט־ענאעינע קאזאקן. א־־פן ברייט;, בונט־נעטאאםן איױועט געפ־נען ז־ך צענדא־קעד טענטשן, א־טאענעד ט־ט זיינע אינדיװידועאע באזונדעדק״טן. זיי זענען אאע פאדביונרן צודשן זיך רודך קדובע־עע, שננ־־טע, א־בע און צ־מאי פ״נט־־ענע באצױננען. אי:ם צענט־ פון רער עפאפ״ע ״דעד ׳;־מיאער דאן״ ״.־ט״ט ד־ משפחה טעאענאװ — דעד פאטעד פאנטאאיי פדאקאפ־עװ־ט־נ און זיינע זין פעט־א און נדינאר־. :דינא־• איז דעד הויפט־העאד פון רעם ראסאן. דאם א־ז א פ־נוד א טטושטשע, אן אוטבא־שט־טטע, װאס זובט א ברע; אין;עפינט אים;־שט. דאם אי׳יץ זעט ז־ך א־ו־ם פון זיין פעדזענלעבעד או־פירו:: — א־ן זיין חתונה האבן מיט נאטאאיען(די טאנטע־ פון דעם ״דודך אלעטען;עאנפע־טן״ דאדח־;ביר קארשונאװ) און א־ן זיין דאמאן מיט אקם־נ־ען (םטעפאן אםטאכאװם םדוי) און א־ן זיתע פאל־טישע אנשויאוננען(זיין קאטח אט קענן די וױיםע, אט קע;ן די רו־טע). א־ן די עדשמע צװיי מיילן פון דעם ראטאן װערט נעשיאדעדט די אייננעפונדעוועטע באאע־ באטישקייט םון די מעי׳עבאווס און די קא־שונאװם, דע־ רייבע־ םוחד מאכאװ, ד־ אדבעטעד און באטראקעם, ײאם ארבעטן ביי אים אין טיא און צװ־שן וועי׳נע דעד טעבאנ־קער שטאקטאן ם־רט א באי־ שעװ־םטישע אניטאציע. שאאאכאװ באשרײבט דא או־ספירלעך, אין אן איױנאדמ־קעד פאדם, ט־ט א בו־נ־תע.־, פאאקסטיכײיעבעד און זאשטיקע־ שפ־א־ דעם קאט׳פל־צלהטן ־אטאן פין נר־נארי טעי׳עבאװ, ײאס װאדפט אװעק ז״ן װייב און ז״ן היים א־ן;״ט אײעק צוזאטען כײט אקםױ־ען. װי אזו־ זיי װעדן בי־דע באטדאקעם ביי דעם פאן א־םט־ :־צקי. עס ברעבט אויס די װעי״מ־ט^חטה און ט־טאטאא ווע־ט אי׳ץ א־בעדנערד־־ט מ־טן קאפ א־אפ. עס :עממ א םוח צ־ דעם הארטא־ :־שן און שטיאן אעבן ב־ים ״שט־אן דאן״. די :א:צע ױג;מ נייט אײעת א״פן פדאנט און טדעפט ז־ך װ־דער ב־י ד־ פאדשיידענע טי׳חמה־אפע־אציעם. דעד צײייטע־ טייא פון דעי עפאפ״ע איז געיײ־דמעט דעם דאז־קן פעד־אד. ט־־ ט־עפן דא װ־דער;ד־נאדי מעאעכאװן, אים ט־ט זיין באצ־ױ; צו רעד ט״חטה, טיט זיױע זובענ־שן, טיט זיין ז־ך ענדעועד־קע, אבעד :אך אי׳ץ :יש־ט קאאי־ע, מט־שטשע ווע5ט־ באנעטו:;.;ד־נאײ־ באקוטמ אלם או־םצייבענו;; פיר אדוױס, ע־ װע־מ אן אפ־צ־■ אבע־ דאם אאץ באפ־־ד־קט א־ם :־שט. ער קומט א,״ף א־־או־ב אה״ם, א־ן םטאניצע אדיין, עד פיי!ט ז־ך דא ײי א טרעט־ דע־. אקסױא האט א־ם פאראטן. זי ׳'עבט א־צט טיט דעם ױננן פ־־ץ א־םטנ־צק־. ט־ט איר א־ז פאדענד־קט. די ־עװאאוציע האט א־ם;עט־אפן אומ;ער־בט. ער וריסט :־שט, מיט װעטען עד זאא נ״ן. צום אנהו־ב א־ו עד ט־ט ד־ רויטע, דעדנא־ ט־ט די זוייסע. ם־חשא־םוח אנטו־שט עד זיך םיי אין וע, סיי אין *ע:ע. דעד דדיטע־ טייא ״.״4דעדט ד־ קאזאקישע םטאנ־צע און;ד־-;א־■ טעי׳עכאװן אין דעם פעד־אד פון דעם "״רו־טן קאזאקטום״, ד. ה. א־ן פע־־אד, װען דער ב־דנער־קרינ אויםן דאן האט זיך איױ־ :עשטיאט און די קאואק־שע םטאנ־צע האט אננעהו־בן אעבן אויטן :״עם באאשעװיםט־שן שמײנע־. א־צט איז שאאאכאװ נעקומען מיט זײנעם א :״עם דאטאן ״דעד אויפנעריו־בענעד טאס־ה״. א־ן דעם עדשטן טײא פון דעם