Literarishe bleter · 1932-08-19 · 34 (19.8.1932) · p. Seite 540

מ^עזראריגיט ברטםיגוו נמז. *3 331*,) *2*1 װ• א־ן װי װאלטן ארײגמוהן זינ־הע טעכ, — אװי דעט אױם *גנעק, װען ב־י א־ם אין קאפ באיצט אײױ א געדאניז. א־גנאגצן קראר איז דער;עדאנס ג־ישט געוהען. ראך, כדט עט־עבע ־א־ טפעטער ־האט פענעס ג#*ך אאץ נעהאט אזוא נעש״צ, װ־ דארט א־ן יאך, אעבן יוגגא, האמ ז־ך א־ם אנג׳עהויבן צו דאכטן: — ע־ פענעק, ק־עטע־ט ע־נע־ז אויף א הייך — דאס נאגצע יעבן א,־־ף ד־ע׳־ װע־ט װעט עד דאדט רענ־זען מ־טאםאי םון בײדע עקן, אט אזו־, װ־ יע־ האט דע־זען די טחא־לניע פון בײדע עקן: דעם פאטע־ — פון א־ין עק, דאט ־ונינל — טון צװייטן עק... ₪₪₪₪₪₪₪₪₪₪^^ דאם ױגנל דא א־ן לאך ב־ים דד־ײטל.ופ א־ז דעד טיפםטע־ װארצי פון דעד נאנצעד נו־אלנ־ע... דע־ טאטע עק א־דעד: — .אהא!... דע־ פאטע־ דא־ט א־גדע־ה־ים אין בעט... מיט ד־ ־צונע־צאאםענע א־־נן, מ־ט ד־ צעיטאסלטע א־פן, װאס חזרן ד־ נכ׳־א בדבות — דעד פאט־ע־ א־ז דעד אגהי־ב פון ד־עד גוהאלניע, און דאם ־ונגי מ־טן פ־נסטעדן או־נ א־ז דעד ם־ף, אדער פאדסעדט: דיע־ פאט׳עד איז ׳אי־ן עק, דאם *וננא — דע־ צװ־יטעד עק... פענעקם אונטע־יעט א־פא באאזט ז־ך אן, אאזט ז־ך אדאפ, װע־ט צװ־י מאי;דאב, באאאעך, בכדעט;עיטװאאןן ז־ינע או־נן — ג פ נ י יע ש ל י ם מיט א ײדישעד טע^טער־טדופע איבעד ױגאסלאװיע ב־י דע־ קר־םטאעבעד באפעאקיעדונג איו־ף אזוי פיא, איז ב־י ד־ יעצט־ע פאדטטעאוננען האבן מיד נע־אט א־ן טעאטע־ ,/30—40 קר־םטן. ד־ ־ידן האבן ע־מ־ט ־עטאאצ־רט: ״א־ד זעט, אויך מיר פא־מאנן קואטו.־, אויך מ— פארמאנן א טעאטעד!" אין אאנעמ־ין יעבז יא־ש ייי ''רן מ־ט די קר־םטן ז־יזע־ גוט. ק־־ן אינט־טעמ־ט־זם פיאט םיען דאדט נ־־מט. דער ייד פ־אט זיך װי ב״ ז־ך א-ן דע־ה־־ם. ׳מען פיאט ךא נישט דעם ס־יז־ם װי א־ן אנדעדע אענ׳־־ע־. מען מאבט באגקעטן, מען האאט ינז־יגע ודעדעס. מ־ען ורע־ט א־בע־אא באיטאנסען מ־ט סדענץ א.ון באוטען. ־עדע פא־ג־מעאוננ פלעכט א־ו־ט־־םן יב־י אאעמ־ען נרו־ם ענכ־ז־אזם. א־ן זאגדעב איז עם נעװען סער וױ אוםעטום, וױיא ד־ 8 טו־זנט דא־ט־קע יה־ן דעידן 1איאע ד־יטש, יװ־ אויך ד־ מײנססנ־ ט־־־ פון ד־ ק־־םטן. ד־ מוטע-טפ־׳אך א־ז!(ראאפיט, אבער דאך, א׳ז ״ען פא־״יט־יט ד־יט־ט, קאן מען זיצן א־ן טעאטעד און זען א ייד־יצע פא־טטעאונ;. דאם א־נטע־עםאנטםטע א־ז;עװען דאם :עזענענמן ז־ך ם־ט זאיד׳עב. װען כ״־ זעינעז געקומיען אד־פן זואסזאא, זענעין מיר נעזוען א־בע־אשימ ט־אץ דעם, װאם מ־־ זעגען אװעסנעפאדז ביינאכט, דאכ װך פא־יאמיט אן עואם, אװי װי צו אן אויספארסוױוטעג פא־׳צוטעאונ;. אין ד־ העגט בלומען און ס־עגץ. מיט איין װאדט— עס א־ז גשװע; ־ום־טוב אין שטאט. אפיאו די באין־באאסטע זעגען א־־ך :עװען מדא שמתה. װי האבן אבתחיאה גישט נעװוםט, װאם קומט דא פא־, האט מען די נעזאגט — מיט יטטאאץ: ״דאם איז בא־אטאװס ט־ופע!״ האט מען פאר א־גז ־עיתרװירט א װאנאן. און װען ד־ באן האט באו־אחפט אפג״ן, האבן סיר באומערהט, ׳װי ד־ פנ־מער זעגען טרו־עדיס נעזוארן. מיט די װערטער: הידד! או־פװ־דע־זיען, מיד װארטן אויף א־יך! און טיט וריסע ט־כאעך האבן ז״ אוגז ־אגא״ט. ע׳־נע־ א־ז נעװען א־ן ד־ ־טטעט, װו ד־ ײדן דעדן מייגסטג־ טייא נ־־םט ס״ן דײטש, צום ב״״גפיא א־ן רנורגראר, ד־ הו־פט־׳שטאט פון ־ונאד׳אאון־ע. די ־ידן זענען;ועקומעז א־ן טעאטער נאד דער־ פא־, וױ־א עם איז פא־ װי געװען א :ייעם. און װייא זיי האבן געאײעגט ד־ זאנ־עבער פ־עםע. װיייהיאבן אבעד בסעט נארג־שמ פא־שטאגע;. א־ן א־־נע־ א יש׳טאט (דאם א־ז ינעװען א־ן :אװ־םאד),;אך א פאד־ג־ט־עא־:־.,;״ט צו ׳׳־־ צו א־״גע־ א הער, אנטפואריסט זיך, און פרע־ט מ־ך, פאדװאם כױד דעידן איזא שאעבטן דײטש. האב א־ך א־ם;עענטפעדט, אז דאם א׳־ז נישט ס״ן ד־יטש, ראם א־ז ״ד־־ע! ח־דושט ע־ ז־ך: װאם א־ז דאם שאד א שפדאך? ער ה׳אט װענן אזא ש׳פ־אך ק־־נמאי 'נ־שט :עהעדט. א־ך מוז צונעבן, אז ע־ אא־ין א־ז א ײד. און אדעאכע פאאן :ענען כעװען א ס־. פ־א יי׳דן װײםן נ״טט אז װי תנען ײדן. א־ן בעאנו׳אר איז נאך דעד־צוװ־יסער פאדשמעאוא ינע׳װעז סאד אוגז א באגקעט. עם א־ז נעװען ז־תר אן איגטערעםאגטע געזעא־ ׳:־אפט. איך ראב ױך דארט באקענט מ־ט אײכעם א הער. םיר ז׳ענען צוזאמען נעדעםן ב׳״ם ט־ש אין;ע־עדט. עד האט געזאנט, איז פ־עיםעה פון דעם ״ד־שן אעבן, נ־שט ק־ין איבערזעצוננע׳;, זױיי ע־ װאאט;עװען;אך ימער צופריד;, יותן מיר װאאטן;׳עשפיאט אױב ב״ זיי א־ן אאנר איז גישטא סיין ייד־־ש לעבן, װיל ער ראם א־בעד־ א־ך װיא דא יעדריקן א געבן כייינע יזע פיט רי ורענן אזניז־עױ * םרופע דער באראטאװ טטעמ פין איבעד די * ב׳נלויב, ױגאסראוױע. אעזעד פיון אז פאד רי אעטער״ ב די ״רים. ותט א־נטערעשאנמ ז״ן ־צו אייענען, װאם א ייד־שע טיגאטער־ט־ופע האט דא א־בע־נעאעפם א־ן די וױ־טע, םרעסדע שטעט פון א׳זא ם־ן װײ־ נ־ק־באקאגט אאגד װ־ ־וגאסיאוױע. וױ א״ך איז שוין באקאנט, ־אט פ. בא־ ראטאװ;אד ז־יגע דער־ פאינר־יבע נאם׳ט־״פ־אן געגיא טזריסו א־ן װין, זיך נעלאזט מ־ט ז״ן אגםאמבי אויף א מורגע איבער ױנא־ םיאוױע. ד־ ט־ופע, װאם האט זיך באט־יא־קט אין אט דער מעאטעד־״עסספעריצ־ע״, א־ז באשטאנען פון םאאנגדיקע ארטיםטן: פאוי בא־אטאװ,;ענ־א שא־ט, מ. ש־נא.־־;, א. םאױוקאוױטש, ק. מ־־זעים, ב. פיעקאא, ז. שאפ־ענקא, מ. ׳^אטמאן, ה. טונ־ס. ד• ע־־עטע *עטאט א־ן ױנאםאאוו־ע א־ז נעװען זאנ־עב, וװ מ־- האבן אגנעהו־בן א־נזיער טורנע דעם 18־טן מאי. באשיאם־ א־ז נעװען צ־ נעבן דארט;א־ 4 פא־ש־טעאוננען; אבער אז מ— האבן אפנעשפ־יט ד־ ע־־טטע פא־יטטעאו;־. דעם ״פאטע־״, האבן מ־ר;לייך דע־זען, אז נאך ד־ 4 פא־שטעאוגנען װעט מ־ען אונז אזו־ נ־ך נ־יג־ט אװעק־אזן פון דא־ט, און אזוי איז טאקע גשװען, אנשטאט 4, האבן מ־־ גענעבן 11 פא־טטעאוגנען. ד־ דארט־קע ״דן ־יאבן עמאעבע ־א־ ק״ן ״ר־שע מ־ופע נ־שט נעזען, און דעדצו ־יעדן ז־י :־שט ק״ן ־יר־ש. ם׳ראט ז־ך ב־י ז־י רערװעקט דאם ״פ־נמעאעי ־ד״, װען ז־יזענע;;עקומען א־ן טעאטער. חאן האבן ז״ נעזאנט: מ־ד, ד־ '־וגאסאאװ־שע ־ידן, דא־פן שטא־אצ־רן דער־ מ־ט, ײאם צו אוגז א־ז א־אפנעס־מען אזא טרופע א.־ן;ענעבן ד־ נעאעגג־׳־־ט צו יהע־ן א ־יד־ש װא~נב װאם יעם איז פאר אונז אדעמען אדוי דעאטן. די 11 פא־שטעאוגגען װעאן ב־י ז״ בא־יבן א־ן גטדעבעג־ש א יאגגע, אאגנע צ־יט, ביז 'װאנעז עם ותט ווירע.־ א־־ן אראפקומען א ־ירישע וסאנרע־־טך־פע, וועאבע װעט וױדער רערװעקן ביי ז״ די י־בשאפט צו זיך אאס ־יד, צום ־יד־שן װארט, און צו דע־ ־ידישער קואטור. די פר״נמשאפט, װאס זיי האין ארו־סנעװ־זן אוגז אאעמען, א־ז פשוט שװער צו באשר־יבן. דעס טעאטער האבן באזוכט א סרו־םע ט״א פון דע־ אינטעאינענץ, און אויך די בר־יטע ייד־שע מאסן. די פארשטעאונניגן האבן ארויסנעדושן אן איג׳טערעם אויך