Literarishe bleter · 1932-08-19 · 34 (19.8.1932) · p. Seite 539

זײס 539 זײן אזא ׳עטראאנריה־נוסע, >*ון די •זטרעדע —נישטאזא פינסטער־ יירומע. רעדװײצ דרײט טען זיך. פענעס *זרױאדפט רעם האפ ארונטעד, די אויגן — צום באאסן. דעד באצקן ט־יםט דןז און דןזרט שיט געדיכטע זייעד הײסע ט־אסנם — חוץ דעם, װאס זײ שטיניזען — אז זײ טרעםן יזין פ;ים, טוט אזש א ברי. םון דער אדוטייזער שװעריגר לוםט, םוגם אומאויםהעדצעכן דדײען זיך הײבט אן צו מלגיען אויםן ׳חאץרצ;. א טײד םון פעטעסם יעמועם מיטן יױנגצ פיענעס — צום אום־,אינישן ױכנל: — װעד האט דיר נעהײסן, זאצסט דןז שרײבן די םערד?' דאם ױכפא — כדט טויזנטעד תצאות אין ביצינדן אײנא, ם־ט טויזנטער גוטחא־ציסע װינטשעװאניעם אין זעעװריסן אײנל: — םע האט םיר נעהײםן... טײן טאנרג האט שיר געהײםן. פענעס: — דײן טאטע?... שטיא. *ננועס: — װו איז ער —דײן טאטע? דאס ױנגא: — אין רי יטטאאן ארבעט ער, בײ די אסםן. פעכעס: — מע צאלט דיר דערסאר? דאם ױננא: — םע צאלט םאר מיר מײן טאטן. פענעס: — װער? דאם יונגא: — אין סאכטאד... װיא, דערעש! די םעדד דר״ען זיך. ד־ ׳טט־נסענד־סינ טראפנם ט־יםן טע־ ד־םטער און עםטער, בריען דעם האא־און־נאשן, ראם פגים, די ■העכט. דער האפ םאהדרײט זיך. ם׳הײבט אן צו שװינדלען אין די אוינן. פענעס — צום ױננצ: — סום אב־שא צו דער טיר. דאם ױנגל: — נײן. פענעס: — םאדװאם? ױננל: — מע װעט ־ע־״ען. יםטיא. פענעס זעצט זיך איבער צום ױנגצ אויםן רראננ. פעגעס: — װער װעט שר״ען? דעם יוננלם בײטש װײזט צום באלסן: — דאדט. אין א װײלע אדום דעתהערן זיך טאסע בײזע סלעפ אויבן, או־םן באלסן. דאם ױנינל הײבט אן ניבעד צו טרײבן ד• םערד. זײן ־וננ יזל־נגעגדיה הוליכל צעזיננט זיך װ־׳דער, װי בײם אנואנן א םרײ־ רעכע בשגרה דער גאנצער װעלט־. — נא, ררעש!... — װיא, האשטאן! — נא! — װיא! — װיא! — נא! דיי פעחד לו־םן נאםע־היײט יגיכער און גיכער, גיסן מיד־ בארכלענדיס. םונם ישװינדל אין האפ און ז.ין די אוינן הײבן אן ז־ך צו פלאנטערן ד־ נעדאנסען. פענעקן איז םאדנע — עפעם נאר אנדערש, וױ ז־ין נאנץ לעבן ביז הײנטיסן < — דעד חלום איז נעװוען םריער, ידער אמת הײבט זיך אט אן, > ער אמת איז איצטער, ס/איז בידעאר װיבט־ס... םע װעט זיך ניגרענסען אײביס... דעם ױנגלם אויםנערונען או־נ, זעט ע־ .־וערט מינםטע־ע־ און םינ־ םטערער— ם׳ארא ברחמ או־נ!... עם דאכט זיךנ ריסיגװאריטגו ברגסיסיר ו\ך. 34 ו33*1 טראנט זיך א הארבערריח, א נ־סערײ פון מיד׳כארבלעגד־סע םעדד, א ט־יפער״ םון סאם־טעס, דורכנעםלאכטן מיט זײער א ױיננ סול, ײןזס ׳תאלט כסחר אין א״ן;יאסען און װיאסען: — נא, דערעש!... — װיא, ־סאשטאן! — גא! — װיא! — װיא! — גא! און דאם אײנענע צוריס: — נא! — װיא! — װיא! — נא! — וױא, סאשטאן! — נא, דעדעש!... םשוט א וײגדער: — א ױנג סולכל זאל סליכנען אװי םרײלעך, װי עס ^ואלט טיט א־רי װערטער אגנעזאנט דער װעלט די נרעסטע בשורה! װען אין לאך זאל זײן נאך צען טאל םיכסטערעד, װי ס׳א־ז, װאלט אויך ראן םעכעס גלײך יבײם ארײנסוימען דערסענט די אי־ נעװיעיסםטע מאשינעריע — א פשוטע שאש־נעדיע, װי אין עק שטאט בײ איצ־ דעם ס־ופטשאטניס אין וזינטעדהויז, נאד אביםל א נדעסערע: — טמש א בזױן פאר דער נוראלכיע... א גדאבער םלופ דרײט זיך אינםיטן לאך. אין סלופ, װי צוױי צענומעגע העגט, שטעסן צײײ נדאבע דרעגינער. אין יעדן דראכנ זעגען א־יננעשפאנמ צו צײײ םערד, דרײען זיך ראד־ארום מימ פארבוגדעגע או־׳נן. די פעדד — פ־טני־נאם םונם שוועדן שלעפן ב״ם חריתן ז־ך. םוכם באלקן הערן נ־שט אויח צו מריםן אויױ ז״ אן א ש־עד ישטינהענד־קע טראפנם. מיט זייעד דרײען זיך מישן ד־ פערד םל־םיסײט עדנעץ יאו־בן א־ן א נרויםער ביט — דאם ס־לט מען ד בראהע, אײדער ױ ריגט אוועק צו ד־ אסםן־שטאלן. ד־ פע׳דד שלעפן, א בײטש טליאםסעט. אויה א־יכעם פון די דיעגניע־ ז־צט באריװעס אן ארעם נע־ ־אטעט אוסדא־ניש ױננל — אין פענעסם עלטער, דרײט זיך דאד־ ארום מיט א בײטש א־ן האנט. דאם רעבטע אײנל בײם ױננל — א־נגאנצן א-־־ם־דערונען, בלינד, ־שװארץ, ם־נםטע־, ײי די נאםט. דאם ליגסע או־נ בײם ױנגל — העל־זעענריס, לעבעד־ס,;ישט קײן אייב נאר א נליק — א גאנצע יותלמ םול מיט םרײר. בײ פוענעסם אי־ײנסומען האט דאס אויםנעהערט אגצוזאנן טיט ״נא דערעש!" א בשודה דעד װעלט. דאסירעבטע אײנל איז בײ דעם נעװאדן םינ־ סטע־ער, װ־ פ־נןסטער, דאס לינסע זעעווזד־ס א־ינל האט זיך הזד צעלויכטן, א סוק נענעבן או־ף פעגעסן זײער נײנעריס, װי ם־ט א פדאנע: — וױ װעסטו זיך םירן: װי א *־ײננצ צי װי א שוגאה?... עט!... פענעק װעט זיך דערײײל ם־רן אזוי, ײי פענעס דארף אין אזא פאל זיך םידן, יעלעהײ סײן אוקדאיג־ש ױנגל װאלט דא נאדנישט;עװען — צ־ם אלעם ע־שטן םארנליוסט זיך א־ם זײעיר שמארק זיך ארויםבאפן אויםן צװ־יטן ׳*־־יען דדאננ, בלײבן זיצן אויף א־ם דײטנדיק און זיך א קאפל דרײעןי ראד־ארום. פענעק, באטש <ר א־ז שוין אלמ יצװעלף מיט א האלבן יאד, האלט עד פ־גדעסמװימן כאך אלץ, אז דעדװאססעגע מעכמשן זענען דייר צײטנײײז די נ־עסטע ןאדאנים אין רער װעלט — דעדוואססענע מײנען, אז םארן א־ז נוט נאר דאן, װען טע וױל ערנעץ־װוהין אג־ קוטען, אגן פענעס ם־לט, אז םארן איז נוט אםילו, ױען םע פארט איונעױנעץ נישט — דער עיס־ איז: — םארן״• אזוי האט ער טאסע געטון. אפגעדרײט זיך א כיאל םוםצן ארוםראון־אדיום, האט ער אסארשט איביעראנײם ז־ך נוט אײנגעסוסט איגם ױננל, וואס דרײט דך או־םן צוױ־טן דראננ, און נישט ז*זוי אינם ױנגל אלײן, װ• אין יעגיעסם צװײ פא.־ש־ירענע אוינדװעלטן— א בלינדע װעלט, א םינסטערע, א בריונזע און א העלע װעלט, א קלונע, א שסראלכדיידנומע. פענעסכ;עםיל: װי עסיװאלט זײער נײטיס געװען זײ אויסזװמישן, די צזוײ ותלטן — זאל איײגע נישמ