Literarishe bleter · 1932-08-05 · 32 (5.8.1932) · p. Seite 506

ליױנזראריפזנו ורנןסיסיג ו\\ז. 32 <י\3^ ״ק זיים 506 םון אים אפנארן. אפע־ פון דזןד שפי5 תאט אייר דאך נע׳טוידערס... זי איז נעחזטאנען א הע6פט אין וס>םער און ם׳וזאט ׳טיט איר פון יזעצט און אומעט געװאיחסז.•. זי האט אוטגעדוצדיק נעווארט, אז די שפיצ און די נארעדיי דאל ז״ך וואם ניבער ענדיםן... זיי א־ז נעשטאנען םון אים אםנעןטייצט מיט אזוי םי׳צ וואסער א־ן בײ איר נאנצער אננעוטטרעניסטידיט ני׳טט נעיןאנט זען, צי איז דאם א יטפיל... צי?... םון צײט צו צײט יהאט זיך מיטן זואסער־נע־ רויש צו א־ר אויער דעדטדאנן א יזךאנג םונם ״בעיצ־באר״, און איר האט זיך נעדאבמ, איצט יזאיננט י&ם אנרערש, וד אסאי, פאינגט מיט מעד אומעט און פארצװײסאונג ווענן איינעם דארטן. וואם איז צו יװײט פון בדענ אװעי). דאס קעםי האט זיך שוין עםעם יװי אן אן אנדער ארבינט פארטו; און נייטט אין שװימען, אין טויזען זיך אײעומאי, א צזוױיט מאא אי־ן א רד־טן מאי או.ן ס׳האט זיך א־ננאנצן פארוטון און בא־ װיזן זיך און אין פאדשװונדן װעדען, און דאס האט זי פון רנע צ,י רנע אאע םעד און טער אננע־יויבן צו באאומרוא״הן. ז• האט נענואכט א ניעװאיאט און םיט איר ד״אבן;אך םיא מענטשז אננעהויבן צו א־אדמען. םון רא און דארטן האבן זיך צעיאגט אין יענעד ריבטונג עטאעכע שיםאעך םיט די :עזער אורויף און א־אם, א.־ן םענטשן מיט וועםאעם יװ־ מיט םא־נא, איון יענער האט זיך מאר דעד צייט אאץ אפטער :עטונייזט איין זעאטענער בא־ װיזן, ביז ער איז א־ננאנצן פאי־שװונדן נעװארן... אין א פאר שעה אדום האמ םען אים ארױםנענוטען פון זוא־ סער א באויען א.־ן א :־עאן, ז״ האט אים נ־׳פט דעריזענט, נאר נע־ װוםט, איז דאם א־ז דיערז׳עאבער• זי האט זיך עפעס װי שואדיק גע־ פ־־ט אין ז״ן טויט אין נעשפ׳דט, אז אויף איײבײז וועט בײ איר באײבן א ־צזװעדער אייגחרוה פון א־רע־ א שואד, אין װאם זי איז נישט יםואדיי)... יעד איז נעאענן אויפן װייםן זאימד איבעדנערעםט מיט א זױיםן אײרעך, און ם׳האיבן אדויסנעשטעיזט די באי־ע פיס אין די װײםע ״מאוו—נ״ך״. ד׳• זון האט נעשײנט, און ד־ער ים האט נעבאאנקט מיט נאאניז פון װאטע־ און א־בטיקײט, און מיענגןשן האבן זיך וױ״טער נעבארן. און דא א.ון דא׳יטן האט אן ״ער״ זיך ג׳עסאעפט אין א ״זי״, און אײנעד האט א צוױיטער נעאערגט שװיטען... זי איז נעשטאנען און סון אוטבאױענאעך שטײן אין וואםער האט עס זי אנגעהויבן צו םיבערן. אונטער די א״ײנן האט זיך א באוײזײט צענאסן און די איפן האכן שוין אויך םאראוירן זײער יואאיד. זי האט געהאט אן אויםהרוס, װי זי וואאט ארײננעפאאן אין א װאםעדדיה־באויער שט־סונג... אײנני&םרעסט און אײנניעדריסט די העינט אויף ד ברוסטן, םיט די פ־ננער אננעהאנגען אויף די נא־ יזעטע, טדוקענע און נעואיאצענע אסםלען, האט זי זײ איזיוי :ע־ האאטן, אנן ם׳א־ז :עװען א װײטיסד־סע פויאסייט אי־אפצונעמען די הענט, ז־ך צעש־ידן מ־ט דער װאדעמע־ או־סנעװארעמטסײט פון די הענט אין ד־ ב־וסטן און פון די ברוסטן אין די העינט... ז־ האט מיט פײנאעבן אומעט געװאדט אויף זײן צור־קישוװי־ מען און צוד־סס־נדנן און האט מ־ט וױ״טיס פון צײט צו צײט אפ־ ינע־יסן א האגט פוין דע־ בדוסט און נעמאכט צו אים מיט דער האנט, א־ם נעדופן צו ז־ך, אי־ף צוריס... עס האט איד ׳פוין עפעס בא:ג נעטון פאר אים, און ױ האט זיך באיצײטן יסוין אנגעהויבן ארומסוקן, צי איםיצער נאך זעט אים, און געװאאט אויםמערסזאם םאבן אויף אײנעם דארט, װאס איז װי״ט אוועס.׳. איזוי ארום נע־ מײנט ז־ך צו םארנר״ננע־ן און יענעם צו םארזייערן דאם ־עבן, װאס נאך װער װעט האבן אן אויג אויף אים... — זעמ װי וױיט דאידטן איעעיר איז אוועס!.. צו א םאן האט זי עם נעזאנט, צו א נעזינסן מיט בערשמ־ אעך האר אויף די אויבז־אסםי׳ען. און אין דעם מאמענט. װען דער האט צו יענעם אהין ױין באײז נעװארפן, האט זי בײ א־ם א פרע־. נעטון, צ־ עד סען שװימען... ׳-- איר קענט שװיםען? — איר ׳װי6ט? װעא איך אײך 6עחנען... זי האט כאמע־יזט, װי ם׳הויבט ז־ך אן םיט יעגעם עפעם צו טרעפן, נאד ם׳תאט זיך איד נעדאבט, אז ם׳דאכט זיך איר״• דאם בארבא א־ן ד־ הענט, האבן עפעס אנדער־ט אין עפ־נם נאי נישט שװימעריש אוננעתו״בן צו א־בעטן. או־פן אדט, װאום פ׳־־ער האבן זיך ׳נע־אםקעװעט ד־ הענט א־ן דע־ י־זג:, האט זי נאר טאוצים אננעהױבן צו באמעדקן, וױ ד־ הענמ אמאא איין האנט, אמא־ א צוױיטער, שט־־נרט פ־ן װאסע־ ארױס מ־ט ידי פיינגער ארויף... און דאם באאבא ביסט ■ז־ך אזוי אפט... א־ר א־ז אײג־ נעפאלן, ׳אז ער װ״א מ־ט איר א ישטאס מאבן, זי אופנארן, און זי האט נישט ניעװאלט פון דער ערשטע־ כאהאנטשאסמ זיך אאזן פ וי ז ה א ל א נ ד ־עיע־ אדגאניזידט םון ידי בעםטע םפעציאאיסטן, מיט רער היצף פון גײםטע דערם־נדוננען. ׳נעפענדיק א־ן באמייאכט אט ידעם סאמף םון טענטש מיט װאסער, נעװינט ידער ׳האצענדעד א םך ״־עםפעסט בײ יעדן, װאם באקענט ז־ך ינענטער פיט דעם ציכטיסן יאנר און די םארעסשנטע םענטשן. האראנד, פו׳נסט װי עננאאנד און סיזאנדינאוװ־ע, יןען װערן באטדאכט ארם א באזע, װו עם יװעדן דערנור־יבט די סװאיים־צ־רטע שפעצ־אריםטן פא־ פא־שײחנעראײ דע״־איעדוננען. רעם נידערצעג־ דעד, פונקט יװי דעם ענוניענידער ארעד סיןאנרינאווער, באגעננט םען א־ן אאע עסן װעיט. אויף אאע װאסעי־ן אוין אענודער א־ז עד װ־ ב־י ז־ך אי׳נדעחהײם. אאע שפראבן םון דער װעאטקוםען אים פונקט אזוי אײנט אן, װי דעם װ>>נרערד־סן ײדן. עד אריעכטידט זיך און פאסט ז־ך צו ׳די צו. דער װעג פון דעם האאענרעד א־ז א שוװערעד, א״־ועינ פון א פענטשן, װאם װאנט און ריזיק־רט״ זײן דעומאאנ א־ז נישט ק־ין צופעאיקער. אאץ א־ז נוט :עפאאנט, םיט אוים־ מעםטוננ און װאנ. ױין רײםאא׳נד א־ז ודער בעםטער ׳בײשפיא, אז ידער צופאיא שפ־אט ׳דא די קאענסטע ראאע. דער קאראםאאער האםן פ־ן ראטער־ דאם, ידי קאנאאן פון אמםטע.הדאם און רער אויסנעקעמפסעד בארן יזגתק?יכסענ׳עטײי/ / ר$םערד$ם א פ ד יי װ איך בין איצט אין האאא׳נד צום צװײטן טאא. פאראיאדן האב איך דא פאדב.־אכט, אױםגעשטערט פיינע ביאדער אין אטםטעירדאם און א־ן האאנ. דעם ׳נאענטסמן אקטאבער שטעא איך אוים םײנע ארבעטן א־ן ־אסעדדאם. א־ך האב דא ביז א־צט נעהא.אםן א םעדיע רעפעראטן: ״ײדן־ק־נםטאער און ײד־שע תונםט״, ״ײדישע פ״־אכאע־ מען א־ן דער םאדערנער קונםט׳/ ״םאצ־אאע טזזמ־יח אין דער מאדעדנער קונסט״. א־ך ב־ן שו־ן דא א שט־ק תושב, אבעד איך בין אאץ נאך ׳נ־שט ז־כעד, צי ד• בראוװע האאענדער נעפעאן מ־ר. אםשר פאר־ קערמ גאײבג־אטיק אבעד קען םען צו ד־י נ־שט זײן. ם׳א־ז נענוג א־בעדצוטרעטן ד• שװעא פ־ן דעם פעדאנט״ען ■אענדא, ם׳א־ז נענונ צו זען זײ אין דער הײם בײ ז־ך, אט ר־ נעאאסענע מענטשן, װאם פאדםאגן אזו• פיא אױםדױער. ס׳איז אבער גארנ־שט אײכט צו זאנן װעד עם פארמאנם דא מער;עדואד — דע־ מענטש, די עחד אדער דאס װאםע,־. ס׳נײט דא אן אן אייב־קע־ קאמף צװישן דעם מענטש־ז, װאם פיאט זיך דא עננ, און דעם װאסע,־, װאם זוערט נעצװוגגען אפצ־־ ט־עטן װאס אמאא וױיטער פ־ן די ם־וכטבא־ע נידעדאענדישע פעאדער. רער קאמף צװ־שן םענטש און .ױאסעד איז רא א סיסטעםאטי־