Literarishe bleter · 1932-08-05 · 32 (5.8.1932) · p. Seite 505

4 זײם 505 7 ליגווזראריפזצ בלסיםיגו \\סי. 32 ן\143 ד ע ג י ם פא״עבאי־ט ד• י-ענע־י׳צע אפביציע זיינע, און עד איז ס*11יכ*י א״ װאפע־ אױעיפ דאס װאםעד א״ז נייעט געװעז ינענחנ פ>>גט, אז דאם זאיל ליא־ נען אפע־אן די ונאוה, װאס האט מיט אטא5 אזיוי אײםגעםאאפט אין א־ם און ם׳יהאט אים נעיעאעפט און :עצויגן צו א צװײטן עסס־ טרעם אדן זיך געפײניעט םיט אכגע־סטרענגטעד אדבעמ סון ״.זײי־ סען... ניעםיאט אין זיך װ• עס ארבעטן א5ע כחות םון ױנגט און סון אעבן... ראם בא׳וט האט אין אים נעזרנגען דאס געזאנג םון אעבן, װאס יעטרעבט און רײסט ױך אוסבאזװסטזיניק צום טויט... עם האט נעזונגען אין אים דער צער פון ני׳םט־באפרידיקטער תאוה... פון פיא א״&בן אין ז״ך איז דאס אעבן הםקר :עװארן, און עד האט זיך םאד גאדגייםט נעסראסן און ע־ איז אאץ װ״טער און וױיטער נעיטוװסען. ״זי״ אין אים, און ״ער״ אין זיך, בײ,דע און איאץ צוזאסען, איז ער אננעגאםן נעװאדן םוא מיט מוט און יעטאאץ, און מיס מעגטזזאעבע אטביציע צו בא׳װײזן זי׳ך םארן צװײטן מין... א&נעטװומען וױיטעד א ׳עטיק װאסעירד־קן װענ, האט עד װי־ דער אױםגעדרי״ט רעם קאפ איויױ צור״ק או, װירער אויפהויבן א יהאגט, איון גאײך האט זיך אויפנעהויבן איון געענטפעדט א צוױיטע יהאנג^ אכער ז״ איאײן האט ער יםוין נייעט נעוען... א האגט פון א כיעננע מעגטישן, פרעסדע און אוטבאקאנטע, אזיוי םרעמד >*ון ײײט, אז ער האט סוין ני׳שט נעקאנט אונטערהזײדן םון א פרו־ ביז א מאסםביא■ אואע האבן זיך צונוחפנעגאםן אין אײן םין, װי אאע םו׳ן אײן נעיעאעכט... איון ס׳האט זיך א־ם געדאפס, אז דאס נאנצע מעגטינזאעכע טין האט םון זיך א האנט ארויקצעיטטעקט צו אים צו דעם רעיחװײטערטן פון זײ, װאם האט זיך אפנעטײאט םון ברענ און םון סענטסן מיט אזא וױיטער און בורײטער שטיק װאסער. די פרעסדע, וראינם האט זיך דא גיסט אאגג באקענט סיטן פרעמדן און איז סיט אים באקאנט :יעזט נעװען, ד״אט יעגעם נאכ־ :ע׳ספירט. זי האס אים יפוין נאבנעקיקט ס־ט נאכיטפירעניש, װי״א ױ האט נעזען, אז ער איז ׳צזוין צו וױיט אװעק. זי האט פון אים, פון באקאנטן אוםבאקאניטן, נאר א קעפא געזען, װאם האט סוין אויםנעזען יײי א באאכן. און נאר װײא זי האט ׳געװוסט, איז דאם איז א קאפ, האט זי דע־׳פא' :עוױסט, אז דאים א״ז א קאפ איין נײעט קײן באאכן. זי האט צו אים פיא מאא ׳נעיטריגן, און אן א נאמען נערוםן. ער זאא זיך א״יטקערן, זי האט ניטט :עװ־סט דעם נא׳מען םון דעם ״באקאינטן״, דערפאר האט זיך איר נעראבט, הערט עד אירע רוםג־ יריקע נעשר״ען, און דעדפא־ יהאט זי םיא שטאדקעיר נעירוםן און נעשר־נז... כיט א קוא אן ױערטע־ און מיט א קוא מיט װערטער און מיט הענט צו יז״ך א׳זן צום אעבן גערוסן... זי האט זיך נעפיאט שואדיק אין . עם גאנצן עסק״• דוורך איר און צואיב אי־ר א־ז ער איײעק *זוי וױיט, און צוי״־ב איר שואד טװיסט ער אי׳ץ וױיטעד, און דאם באאכן װערט אי^־ו קאענעי און קאענער. עי איז אװעקי פון איר, אט דער םרעסדער, מיט אוא אװעקנײען, װי זי װאאט שוין אאנג׳אאנג מיט אים באקאנט נעװעין. ער אייז א־ד מיט אמאא אזוי נאענט געװארן, אז דאס גאנצע װעזן איירם איז אומרויק פאר אים... פריער האט ער זי מאגנעטיש צוגעציו־׳נן סיס זײן נאענט שטײן געבן איר און איצט האט עד ױ װי םיט א מאגנעט נעהאאמן צונעבונדן ציו זיך מיט זײן װי״טקײט... א :אנעניש האט דאם יהארץ אירם נעפאאנט צו אים דארטן און צו ױין איעזאסקײט... ם׳האט גע׳גאנט דאם האיץ םון דעם געפיא, װאם עד איז דארטן נ־שט אװי זיבער מיטן אעבן װי אאע א־בעריקע װאם נעפונען זיך ידא ביים פרעג ים. דער באא האט ארויםנעװאהםן א שטעסעלע סון אײן ױ״ט, א שטעקעאע םון א צװ״טע־. װי שמעקעאעך האב׳ן אויםנעזען די העסט ױינע םון װײטן.•. יעדע האינס, װאם ער האט אוריויטנענוסען פון װאסער, ׳האט א נאאניז געטון ר־ן איין *טמאא אנטקענן דער װן, װאם ד״אט צעגאסן א ים;״כט איב׳ערן ים פון װאםער. י /;לו ד זןז ז 23 י י ם 3 זיך באקענט און נאכן באקאנט װערן נישם באקאנט נעװען, אזױ װי עס באקענען זיך א ״זי״ םיט אן ״ער״ פון אנדערע נע־ שלע׳כמן און טרעטן ג5י״ך צו בײם ערשסן סאל טרעםן זיך אײנם צו דאם אגדערע םיט ז״ער נאטיר5עכע באדערעענישן. אויף אזא טין אוםן האבן זיי זיך צוזאטענגעטראםן אויםן ברענ ים הא5וב־ נאקעטע איו.ן נאסע צײישן הונדערטער כעגטשן, בי״נ׳יײד סיט זײ אויך הארבעאקעטע און נאסע, װאם האבן באזו־סט טיט פ5ייש דעם ברענ םון ״ם. אין דער ״ליבלעכער״ טעספעהאטוד םון װאםער און צװישן קערופערם הא5ב־:אקעטע און ארײן האלבעאקעט איז רי באקאנט־ שאםט נלײך פון אנתויב נעװען א פײעחר־קע, א ך״דנשאפסלעכע, סיט בא׳זדיקער און רירעקטער 5זסט אײנס דאס צוױיםע צו באזיצן... ױינע סוםקוצן, אירע פרוםטן, װאם האבן ױיך נ5ײך אײנם דעם אנדערן געװארםן אין די אוינן ארײן; און ס׳האט זי און אים, בײדע איעצײטיק, ארי״טגעװאיהפזן אין א ל׳ײהנ׳טאפטאעבן פ־בער... — אפשד אײך צעחגען ׳נזװיסען? זי א־ז געשטאנען צל׳מד־ק פאר5״:ט ר• העינט אויױ די בריםט און א׳ם םקײ׳ו״ק ארי״נגעשמײכ5ט אין פנים א׳י־ײן, באװײזנריק אים סיט רעם שמי״פל, אז זי איז זײער צו׳םרידן, װאם ער האט אזא באינער זי צו אעדנען שײימען און אז ױ פא׳־שטײמ סון װאנעט אזא באנער קוסט... יא, ער איז א ״נ׳וד״בא■", ם׳קען ױין ״א״־ רײט״ אפילו או־ף דער ט־־קעניש אויך״׳ און דעדיפאר שאיד׳ג וױ״ל י־ האט אים נעװאאט האבן אויך אויף וױיטע״־, נאבן באדן ױך און שפעטער, ידעחפאר האט זי נ־שט נעקאנט ביי זיך באשליסן, צי זאר זי אנגעכזען ׳זײן םארשילאנ צי נישט, א־ן געפונען א ד־־פלא־ סאטישן, צוױ״ד״ט־קן א־יםנאנג... זי קען אים :ישט ג־עיטרוײען... זי װײסט גישט צי קען ער נא׳־ א5ײן שװיםען... — *אמייר ם־יער זען, צי איר קענט... אן אומעט םוין ווע5ן זי באהעדשן אוון נישט נעיי־ען קײן מענ־ לעמקײט דא אויף דעם, האט אנגעפילט דאם נאנצע וועזן ױינם, און אט דער אוסעט האט א־ם אומבאװוםטזיניק א שטוים ניעטון, און ער האט יױך נענעבן א צי אוים אויםן װאםער, אװעקנעילײנמ א־ן אראפניע־אזט אין װאסער אײן האגט און א צוױיטע און האט זייך אזיוי אורעקכעלאזט האגט ארײן, האגט ארו־ס, סיט קאפ און האא׳ז און נאיקן פאר״םן איהין, צו װ״טקיימ, צו בחענאאזיק״ט, װו ה־כזל מיט װאםער יניסן ויך צוזאסען... — ״גור באי!״.׳. — האט ער א״ר געיזאנט און א״ז אװעק אלײן װײטער און ׳װײטער פון איר, פון ב״־ענ און פון מענסשן. און שטיאער איז םון מ־נוס צו ס״נוט םאי אים נעװארן דער רעש און טומא פון רי הונרערטעד בדענטשן *ו־םן בריענ םון ־ם, איין םון אגטקענן ׳בײ א ם־עלטא מ־יא פארויס האט זיך אלץ דייט־ ״עבע־ ניעלאזט היעדן דער ״בעא־באו״ און אאץ דײטאעבער האם ער נעזעען, װי ראס תויד־עט זיך, יעדער ׳תױדע באנאײט םיט א סאאנג און ייעדיער קאאנינ מיט א ׳תו־דיע״. ער איז געשסאנען אוןנישט א״גנעשטאנען אט ׳דש־ ״ביעא־באו״, ד־ער קי״אעכד״קער און אנםיפא־ ידיקער, אויםן װאםער, .1 בױע אהין, א בויג אהער, אן אייםהיער ז־ך נעיב״״ינז איין אן איו־םהיעד נעקארננען, אוין ם׳האט װי דערצײאט פון ברענ אזן סון ים און ײי נעװוגק־ען אהער יאון אהין װענן נרו־ס־ קײט ארן םעבט״קײט סון ים און װעגן נישטיקײט םון מענטשן... װאם האט דערצי״לט, אז א חוץ װאםע־ און ים ײײסט ־עס אײך פון דעד טו־וקענ־ש, אז עם איז אאײן א טרדקענע זאך. ײי פון ווײטע ודיטקײטן האבן זיך סעטראנן ד• קאואנג״ען, אזעאכיע װײביע, װי תיחבניעיזאםט ס־ט דער װאסע־אוי־םמ פון טדוקדאאנד געבראסט ארן פון סעגטשן־העגט :יעסאכמ, און יוד פ״־יעסד, װ• פרעיסד אײנצײטיק... ער איז א־׳ײן אין אזארט. יע־ דאט א־׳־ :עװאאט באװײזן, וד וײט יעי לאז שװימיען. ער דאמ פון צײמ צו ׳■.־יט אויםנ־ע־־־יכ רעכ גאפ זיױעם אהױמעד און א־יםנעהויבן א האנט, אאכ כ״- גאל צ• איר, און כא״י,־ ראמ ״זי״ םון דארטן אפגעענטםיע ׳מ מיכ א דיא;מ ױאכ דאט איכ לערוםן צו־יק, און דאם האט נאך מיע־