Literarishe bleter · 1932-07-29 · 31 (29.7.1932) · p. Seite 491

דיס 491 ליבוינורארימגז בדצסיפיר \\װ. \3 4301.) 9 -פא־ט־־קנטע באוט־&אםן, װאם האבן צעיםניטז האם אפנעדעסטע לײב פון זײן מאטע. אירע ׳טװארצע, צאגינע האר האבז זיך נע־ װאאנערט צעװארםן ארום דעם ׳נזטי?ז קאב. א־ז אים אײננעםאאן, יטטײז צוצופויזן און אנרירן די האד. װייא דאם איז געװען זײן •טטייגער, א־נדערפר־ בײ דער מאמע אין בעט צו רײםן אירע אאננע, ׳ג־װאדצע האר; צו באהאאטן זײן פנ־ם אין אידע האר. ער :עדענקט, אז װען ער האט יםטארק א צ־ נעטון אירע הא־ — האט זי ׳עטעגדיק גענעבן א נעע־ײ און אים אנגעפאטיםט איבער זײנע הענטאעך... יא, דעם פאטיג• א־בער ד־ העגט, װאם ער האט נאך היינט א־גדעדםרי פון איר נעקרינן, נעדענקט ער קילאר. ער האט;אך א־צטע־ א קוק געטון או׳יף ד• העגט זײנע, געװאאט אז־ר ז״ דעדקיענען דע־ טאנרעם האגט. איבער זײגע הענטאעך זענען גיעװען אזוי פא־יבטירט, פא־באוט־קט — אז א־ם האט נא־ אגגעבאפט א חיטק רײן צו טאבן זײ קוקגד־ק אויך די הענט זײנע, האט רער ישאהפער הוגגער װ־דער אגנעבאפט בײ זײנע נעדערעטדעך און נענוכיען זײ קנײפן און צ־ע;. האט ער פאר״טטאגען, אז דאס אײנציקע, װאם קען אפ־ ט־ײבן ד״עם הוגנער פון זײגע נעדערעם, איז דע־ ג־אבער םיננעד פון זײן רעבטע־ האנט, װאס האט, אנב, יעוין ר־יגער םון אצע א־בער־קע פ־גנע־ אויםניעזען. דער טאנ האט דעם זוניקן פאס ליבמ צוגעגוטען פון צ־טער. ד־ קאץ איז אראפ פון פעגםטע־. יג־אטגם האבן אננעהויבן צו צ־ען אין יטטוב אריין און ער האט דעד׳טפ־רט, אז ד• גאבס קוטט אן. טיט א באזוגדע־ער עגעדניע האט ער ארו־סנעגונדען דעם נ־אבן פ־גנער פוגגער פון מו־א און ז־ך װידער או־םנע׳עטיערט. מימ רעו־ ערגםטק־יט פון א רעיװאקםעגעם, האט ע־ ׳םט־יעגדיק אויף זײן א־ט, באט־אבט ארע פ־ד װ־נקאען פון צימער. וװגדעררעך, װאס צום צװײטן צ־מער, צו אן אפעיגעד טיר — אהין האט עם א־ם נאר א־גנאנצן נייםט נעצו־נן. פאר אים איז געװען הײם באו־ז א־ן דעם הד־, וװ או־ף דער ערד א־ז געדעגן דאס, װאם א־ז אמאא נעװען ז־ין מאמע. באטיג־ פדעמד און ׳םרעמדער איז אים גע־ װארן זײן מאמע, פוגדעכטװעיגן, מ־טן אגקומען פון דעד גאכט, האט ע־ א״ז אפטע־ נעװארםן זײן באיק צו איד. עיר א־ז אװעק צום וױיטסטן וױגקל פון צ־מער; אי־ז א פאר מאא ארונטעד אוגטערן בעט; ארו־םנעקראבן און צויגעגאגנען צו דער ט־ר, װאם פ־דט צום ררוים;; אגנע־ירט די ט־ר; עפעס צו דער טייר א מורמא ינעטון — און װ־דער אװעק, אײגס־צװײ, אײגכ-ציװײ, פון װאגט צו װאגמ, און רםוף א־ז ער צוגיעקומען צו דער אנטיג־וװ־גן געװא־ענער מאמען. נאר גאענט אייז ער צו א־ר צ־געקומען. האט ז־ך אג־דע־נעזעצט געבן א־ר און נעגומען רירן איד האגט. מיט גרויס מ־ האמ ע־ נעװאאט או־שהו־בן א־ר רעבטע האגט, װאס א־ז נעדענן או־םן דיא און נעװאאט ז־ אגידעראײנן או־פן ב־וםט. דאס האט ז־ך א־ם גייםט אײננענעבן. ע־ האט עק־םגותדיק עפעם נע־עדט צו א־ד. נעפאידערט. עפעס האט ע־ נעמאגט בײ דער מאמע און דערמאגט... עים האט אויך ניעקעגט םי״גען: ״צ■ וױיםטו ג־יג־ט, אז איך בין הוגנעריק? צי יװייםטו גייג׳ט, אז איך נײ ישוין א־ום? צ־ װייסטו ג־יםט, אז א־ך יװעא בא־רד באדארפן נײן יגלאפן? צ־ װײסטו ג־יג־ט, אז א־ך װיר זײע־ טר־נקען?״ ער האט נעװארקעט, געװארקעט צו דער מאמען — קײן עגט־ פער א־ז ג־יעט נעקומען. ג־יםט קײן ריד מ־ט דע־ האגט. נ־יםט קײן זװגק מ־ט די אוינן. ד• מאמע יג־טעקט ג־יםט מער אדוים צו א־ם א־־ רויטע צוננ און יג־אקדט ׳ג־יגיט ד־ צוגנ מער — ער זאר אנ־ ה־יבן צו אאבן. פוגדעםטװענן, מ־טן אנקומען פון דער גאבט, האט ע־ בא־כט־מט, ער זאיד ז־ך ג־יג־מ דעףװ״מועדן פון א־ד. -באטיג־ זי קוקט ג־יג־ט אויף א־ם. באטיע זי עגטפערט אים ג־־ג׳ט. א פאר מאא האט ער אגנעיג־פארט זײן קאיפ אויף איר ברוםט און װ־דער או־ם־ נעהויבן• א־ם א־ז נעװא־ן ק־דב־דעך — האט עד נעװאדט נעפיגען װא־ רעמקײט בײ דע־ מאמען און האט עס גייטט נעפוגען. ער האט ארו־פנעפויזעט אויף איר בו־ך, נעדײגט דעפ קאפ צװ־יג־ן א־רע ב־״םט — אבער א־ם א־ז נעװאדן דערװיר־ער, װאס א־יףע בד־סט זעגען אזו■ קאדט... איז ער א־א&געקראבן און זיך אנירע־נעדיעט יגעבן א־ר, זײט־בײ־ז״ט. א־ן װײד׳די צעריםעגע קדײרע־ אירע בײם ז״ט האבן א־ם מער נעװארעמט װי א־ר דײב, — האט ער זיך נע- װ־קדט א־ן זײ, נעטודיעט צו זײ און אזוי איז עד דויק נעבדיבן וױיטיק. האט זיך יטוין דע׳ר װײטיק או־םנעמייםט מ״ט זײן הועער און ער האט אגגעהויבן צו וױיגען אויפן תויבן קוד. ער האט ׳ג־טארק געװי״גט; נעיטמאק נעװײגט און מט די הענט־ לעך געשמ־רט די טרערן איבערן פנים. ס׳איז א־ם דיב געװען צו ׳טם־רן דאם פנים מיט די טרערן. ער האט שוין פא,־אײגװעכס צע־ יםמידט דאם ב׳דיוט, װאס ז״ן פנים האט אויף זיך אגגעגומען, װיקדעגריק זיך א־ן דער טאםעם ברוםט. און אז יתוט־סדעך עדטערע, װאס האבן שוין געמאבט די נאם פאר הײם, װען זײ האבן דערהערט זײן :עוױין, זעגען זײ דעמדאזיקן געװײן אגטקעגגגענאגגען און ארײגנעקוכרגן אין יצט־ב ארײן. זײ האט עס ׳ג־וין נארג־יעט נעה־דױג׳ט דאם, װאם זײ האבן נעפונען זײן מאמען א פא־פײניקטע, א־ן א פאירגדיװערטן, בדוט־קן טײך. זײ האט נאר נעח־דױג׳ט, װאם אזא רויט־פא־בר־ט־קמ קיגד האמ זײ נעדאבט אנטקענן. א־נינאגצן אן אויסניעבאדענער א־ן בדוט, איז ער די ערמעדע ־תומיפ נעיגאגנען אנטקענן ם־ט אויםנעיג־פר־״טע העגט. זײגע זיבן צײגע־ — ם׳אײגצ־קע, װאם האט וױיס נע־ בדאנקט, ב׳ג־עת ער האט צו ר■ ק־נדע־ נ־נדאבט אנטקענן, יא, די צײגעד האבן איויך נעדאכט. ער א־ז א׳בער געביד־בן םיט א־־םנעיטפ־־יטע העגט, און ד־ אוינן האבן נאך ברײטער געקויקט צו דער פארהאקמיער טיר — <ו״ד די יק־נדער, װאם זעגען נעקומען אגטקענן זײן נעוױין, האבן מיט זיך מ־טנעבראבט דעם פחד. אדײן נ־יג־ט װיסגד־ק װ־ אזוי עס איז נע־שען — זעגען זײ מ־ט דעם פהי אנטדאפן, א־בערגעבגדיק זייעד שרעק דעם פארבדוטיקטן יתום. אמת, צװייטן די דרײ קינדער איז נעװען די בדאנרע טײבערע, פיגף יאר אדט, װאס בײ איר האבן זיך דערותקט מוטערדעבע נעםידן — זי א־ז נעקוען ד• עי־״ג׳טע, װאם האט צו אים ד־ העגט אויסניעצויגן, איבער די צװײ אנדערע מי״ו־דעך, אביסד ערט־נר פון א־ר — האבן זי אדײננ׳עבאפט א־ן זײער אי״נעגעם פחד און מ־ט זיך מ־טנענומען. פדי ער זאד ג־־ג־ט קעגען ארויס א־ן דרויםן — האבן זײ פאר־ אי״גווענם ד־ טיר פארמאבט. 4. עם א־ז אגנעקומען דער פא־נאבט, װאם האט דורך א מערב־ סענסטעד אדײנגעיג־יקט א ״אס ד־בט פון פא־נײענדיקן טאנ. אויפן פעגסב־נר, פון דרויםן, האט ז־ך ארו־פגעד־אפעט א וױ־םע קאץ, מ־ט ׳ג־װא־צע או״נרןיאון ׳גױוא־צן נעד״ און האט ארײנגינמיארק־נט א־ן ׳ג־טוב ארײן. נעײען א שטוב־קע קאץ, װאס האט באנד־פן די יג־נפאר א־ן יג־טדב א־נדערמ־־, א־ז אנט־אפן און פא־ט־פמ א־ן ׳טוױ״נן, ינדגעץ אונטער דער םט־ינכע. א־צטע־ א־ז א־ן א־־ אד־ין ארײן א חיג־ד; האט גייג־ט נינ׳קיננמ ת־ניס זײן די ׳ג־מ־דקײט, װאם אין שטוב. זי האט געזען פון אויגטע־ דער םטי־ינבינ, וױ ד־ דרײ מי״רדעך האבן יג־ט־־ גינינפגט די טיר און יג־ט־־ד ז־ך ׳ג־פעטעד אװעיק־ געיטד־יבט. זי האט געהערט, װי מען האט די ט־־ פון יעט־ב פאר- ק־אפט און די נאבט קומט אן — איז זי נעגאגנען צום פינגסטע־, ארײגקדקן א־ן יעטוב אדײן. דע־ פארבדוטיקטער יתום, װאם האמ יג־וין עטדיעבינ מאד או־ף ז״ן אופן נעפי־וװט פארטר־יבן דינם הוננינ־, גאך דינם װי די ק־ג־ דער האבן ז־ך פאר אים באװיזן און פאריגיװונדן — ינר האט אויף א װײדע פא־געם;, אז ער א־ז ־ג־וין א מעגטג־ און קינן יםײן ׳םטעדן סר־ט מ־ט זײנע פיפ. ע׳ר האט זיך אראפנעדאזט אויף אדע ס־ר, װײד אויף אזא אויפן האט ער גינקעגט א־מעטום קי־־בן און ארי־ג־ טעידק־יכן, זובן ינפעם צו עםן. אזוי א־ז ער ײידער פארקראבן אוכטע־ן בעט, דא־טן, װ״• עד האט זיך א־גרע״סר־ באהאדטן און א־ן נדאבן פיגנ־נד םון ד־נ־ רינכטער האנט האט ינ־ דערפ־אט א טינם. האט ער דעם פ־גגער אריװנ־ננומען אין מו־ד, געזויגן, נעזויגן, ב־ז ער איז אײגנינ־שידאפן. אז ד• קאץ או־פן פעגםטער האמ מיט די פאדעריג־טע פיםדעך ■נעג־מען נראבד־נן און רײםן די רעמדינך פון די שויבן און דופן א-ו־פן הויבן קוד -- האט ער ז־ך אויפנינבאפט און צונעהינ־ט. א־ם האט זיך אויםנעװיזן, אז דאם זעג־נן װ־דער די קיגדער ה־נטעי־ן פעגםטער. האט ער דער־ב־נר פארזיבמיק גענומען א־ויםפויזען פון אווגסערן ב־נט. די קאץ האט אים באט־אבט דורך דער ׳ג־ויב און א־ז אגטשוװ־קן נעװארן. זײן בדיק א־ז פוגדעסטװענן געפאדן אויף דער זײט פון זײן מאמ־נ. ער האט דאגג אהין נעקוקט און באטראבט די טייגקעדינ,