Literarishe bleter · 1932-07-29 · 31 (29.7.1932) · p. Seite 488

ריגויס־ז־אדיבוני בל(ז6י<ז\־ ץץ<ז. ןסג^ ז״ם 488 רותציעם, מען מוז אבער איױםריכטיק זא;ן, אז דאס הןזם ער <}וים מ־ט צדות דעדגדייכט. די ינרעםטע טייצ פון זיינע לידער זענען יםװ&כע. די ש״ר־ם אבעד, װ$ם ער פא־עסגטצעכט הייכט, זא׳נן עדות װעגן אן ערגסטעד עגרערוננ. און אט דאם ט>ןקע הןזבן די פאבריק־ א־בעטעד דעחװאדט םון א פאעט. און דעד װייטעדדיקער דעחפאינ בון דעם פאעט םעצװ־גסק־ ■העגנט אפ א־ן א גר׳ו־םער מאם טאקע ב־ן דער ט־טה־יאר פוגם ארבעטעד־קאלעקט־װ א־ן רע־ פאבר־ק״. א־ך האב ז־ך קי־נמאא ני־כט געהאמ צו באקצאנן אויח נ־־נזט־ א־־פמע־קזאטקייט מצד דעד ק־־ט־ק. מיין או־ס־שגיטן־קאצעקוצי־ע :עמט אדום אן א ׳כי־עד םאנאנ־אפיעס װענן א־ע סייגע ב־בער; װעגן מ־ין אופן בון יטר־יבן פערזן זעגען פאראן כמעט פאעסעם א־ן פ־אזע. עס זענען באדאן ארט־קרען םראנצויז״פע, דייטטע, עננ־ א־יכע, ־אפאג־יכע. ק־ין א־ינעד אבעד פון זיי אצע האט גיישט פאר מ־ד אזא געװאדמ־קיע בארי־טוגנ, קיין איינעד רידט םיך ג־׳עט אזיוי ד־ד־יס, װ־ אט ד־ יאקאנ־׳עע :אט־ץ. זזװ. מ׳יט דד־י חד׳ט־ם נפע׳טעד האב א־ך באדענדיקט דעם ע־ גטן ב־אנמענט ׳בין מ־ין פאעמע ״די צ־יטוגנ פון דער ע־עקטד־צע־ באב־יק״ און א־ם א־בעדנעצייעגט פאד ד־ פאבד־ק־אדבעטעד. ר־ צוהע־ע־ האבן או־םנעדר־קט זייעד ם־״נוגנ יזצאר, פעסט אין אן װערכע ס׳א־ז פאצ־ט־יטע היגטעדט&״צצעך. אט איז זייער דעזא־וציע: ״ד־ בארזאטצוגג, או־סהעדגדיק די פאעמע פון עצי סעקװינסקי א. ג. ״די צ־יט־גג פון דעד ערעקטרישער פאבדייק״, יטטעיט םעםט: 1) אז ד־ פאעםע ג־מ א ה־כטיק ביצד פון דעם פאבריק־צעבן א־ן אידע מגתג־ם און װ־דקט מיט דעדפאצגדילך צטובת דער אני- טאצ־ע פאד דעד סאצי־אייסמי׳טעד אויפבויאוגנם־אדבעט, םאר דעם ביגפיא־־פראן און פאר רער הו־פט־ר־גיע אין דעד פארטיי. 2) פון טעכנ־׳ען ׳גיטאגדפוגקמ יניטעלט מיט זיך ד־ פאעמע באד א ני־עם איון או־םעידגעוױינצעד דרייסטין פדװו פון א צי״טונג א־ן פעדזן; ז־ עפנט נייע װעגן באר דעד פאעזיע (ארט־קרען װענן פדאדוק־צ־ע, טערעגראמען, םטענאגראפי׳שע באריכטן, דעזארוציעס א־ן אפ־צו אנאגםן א־ן פערזן). ם־ד ׳עטרייכן איונטער, אז דער אינהאצט פון דעד פאעמע א־ז אפט נעגוימען ביון םעיוװ־נסקים פ־אקט־יכעד ארבעט א־ן דער פאבר־ק. יד־ דיובד־ק ״דער אפפאר איז ידער ינװגא פון פיגם־אד־ פיאן״ א־ז געבו־ט אויט ד־ ־סיאג־װעדטעד און עפי־ג־אמען, װאס זענען פאגאנדעדנעקרעבט א־ן ד־ ײא׳־ינזטאטן און װעצכע דער־ מאנען סערוװ־גםקיס אגט־״ר אין דעם קאמף קעגן דעם אפפאי. 4) צוייב א־ר אקמוער־פאציט־׳טן כאדאקטעיד, צריב איר הויכן ק־:טט־ע־״טן װערט און צואיב א־רע דד־יםטע :אװאטארי׳טע נע- דאנקען - איז ד־ פאעמע א װע׳־טבויע מתנה פאד דעד פדארעטא־ —־נזעד ריטעדאטוד, א דעדפאאג םאד דער ־אטן־דוםרעניר׳כעד פאעז־ע א-ון א־ז א ־טר־ט פאדיויס אין םערװ־גסקים פאעמ־׳פעד טעט־ק־יט. 5) געמענד־ק א־ן אכט ד־ באד־יטוננ פון דעד פאעםע, װאס א־ז א:טיכטא:ען א־ן דעד פאבר־ק און איז א־ד אויך נע׳װידמעט, יי־ס׳ד־ באדזאמרונג פאד דעם פאבר־ק־קאמ־טעט צו;עמען אוגטעד ז־ין ־כוץ דעם פאעט און א־ם באיטענקען מיטן טיטיל פון עדךמ־ט־ גר־ד פון ד־ באבד־ק־סקאג־בריגאדעס. 6) דעזומ־דגדיק ׳נזטדייכן ס־ר איונטעד די נדו־םע באדייטונג בוז דעד פאעמע פאד דעד אניטאצ־ע־אדבעמ; םיד באמעדקן, א־ן צוזאמענהאגנ מ־ט ד־ או־סזיכטן פון סערװיגסק־ם װ־יטעדד־קעד א־בעט, אז פאװטיידעגע פאב־יק־פ־אברעמען, א־יבערהויפט ד־ פדאגע װעגן דעד א־בעדאגדעד׳טוגג סון דעם מעג׳סטגמאסעריאר, זענען א־ן דעד פאעםע יני׳סט באד־רט געװאדן. אגב האבן די דא־ ז־קע פ־אנן ג־׳טט געקאנט נערעזמ װערן אין דעד גייסטרייסער, אבער דאך סכעטאטישער צייטונגס-ם׳אדם. מיר דעיחװאדטן פון םעיהװינסקין נייע דערפאצנן אין דער װיכ־ ט־קעד פאדשוגגס־ארבעט פון דעם גייעם םעגם׳פ, פון באצ־עע־ װ־םטי׳ען אדבעטער, םון די ׳נזצאג־בריגאדע-אדבעטער, םון ייגנן קאמוג־סט, פון דעד קעטסגדיקעד א׳דבעטער־סדוי. פאדז־צעד םון דער פאדזאמציגנ — צעב־עדעװ, סעק־עטאד — קאטאמין." מיין ני־סט־קעד איזאצידוגג, פון מיין ׳װארציצאזיקייט. פון םיין א־גד־װידואציזם. ב׳האב יטוין מעד ׳גארנ־ינזט געהאט װאם צו זאנן. װען מען װא־ט מ־ד פא־מא׳כט דאס מו־צ, װען מען װאצט מ־ד בא־באטן או־סיצויכר־־ען דאם אצעכ, פון װאם כ׳האב געצ־טן, װא־ט איך ז־ך ז־כע־ געב־צט באעיװצהט. כ׳האב דאך ׳צוין אבע־ ב־״װ־־־ק;ע־אט א־־־סנעזאגט א־ץ, װאכ כ׳האב :א־;עהאט צו זאנן, אזי• װ• ציפט-פר־ע־;יצן או־ס ז־־ע־;א:צן בע:ז־ךזאפא׳כ. א־־גכ ־אב א־־ :א־ נעקאנט טון — א־בע־הזדן ז־ך, ד.ה. בו־צן. אין ד• דעװאצ־ציע א־ז יטו־ן דאן אד־־ן אין צור־טן ־א־ ב־ן ביגביא־־פ־אן. ׳14. כ׳האב ז־ך אפנעזאגט פון מי־ן ב־זאיצט־קע־ א־בעט, װ־ א קצ־־ן יכ־ױ־־־נגצ בא־יאזט זיין עצטע־ן־הו־ז, כד־ צוד־קוצוקומעז ״.•׳•־ן א־ס באבע־ד־טעד יכייבסהאפיטאן. א־ן דעפ נ־ו־סן צעבנס־ יכטי־ב האב א־ך ז־ך א־יתנעװא־בן או־ױ א״גע־ בין ד־ בעסטע ״גיבן ב־ן דע־ ־עװא־־צ־ע: כ׳ב־ן א־־־ן א־ן דע־ ע־עקט־״כע־ באב־יל. מ״ן צ־ר א־ז נעװען ז־ך צוגו־במ״כי מ־טן פ־אצעטאדיאט, ז־ך אד־־כציגעמען מיט זי־־ן ־עװאצוצ־אנע־ן עגטיז־אזם, מיט ז־־ן סאצ־אצע־ א־בע־נענעבגק״ט און ײע־ן זיין פאעט. א־ן אגהויב ־אט מ־ך ד־ באב־־ק א־גנאנצן צע־ודע־ט. ס׳א־ז;־־כט מי־ז טכע א־־־גציבאצן א־ן קע־בעדנע־ התפעצות. עס א־ז;עװען א צ־:ו־ב;יידע־,ינג בון אומאפהע:;־קע פאבדיקן. ־עדע נע־ ב־־דע איז געװען אנדע־־כ װ־ ד־ א־בע־־קע. ם׳זעגען דאדט נעװען פ־י מע:ט־כן, :א־ א־ך האב ז״ א־ן אגהו־ב נא־נ־־כט באמע־קמ. כ׳האב א־ן דע־ פאבדיק זיך נעדא־פט או־סק־־־בן אן א־בעטם־ פעצד, ״א;כאפן", צו־ט צע;ינכ או־סד־וק, ״דאס ק״מצ-־־;גצ, וראס דע־מעיניעכט צוצוצ־ען צו ז־ך ד־ נא:צע קי־ט״. דאס א־ז אן א־־פנאבע ז־־עד א יכװע־ע, א װי־מ־קצעכע. ד־ פאבד־ק באיכט״ט פ.ין 52 װע־קיכטאטן. און ־עדע פון ז־י דאדױ מען באזובדע־ עטוד־דן. ׳4. גאך א יאגגן ״כוב־הדעת ב־ן א־ך אנגעקוםען אצם צעדן־״בגצ א־ן דע־ ט־אגכפא־מאצ־ע־אפט־־צוגג. איע אדום ־אבן ז־ך אגגעהו־בן צו פא־נעמען מ־ט מ־ין או־כ־ ב־ידונג. כ׳ב־ן בסד־ געװען א־ומנע־ינג־ט פון מ־מר און פ־״יעכ־ קייט. :אך 2 װאכן האב א־ך יכו־ן נעקאגט יכמידן א־־זן, גאך 3 — ־אב איך יכ־־ן צוזאמע;:עצי־:ט, און;אך א ח־ד־־כ — האב א־ך ־כו־ן נעקא;מ א־בעטין זעיבסט־כטע;ד־ק. פא־ מ־־ א־ז דאס װ־כמ־קבטע נעװען :״כט דאס, װאס כ׳ב־ן;עװא־ן אן אמתעד ־כמ־דעד. דעד ע־קר א־ז ־עװען דאם, װאם• א דא;ק דעס האב א־ך;עקא:ט זען ד־ פאב׳־־ק פון א־נעװ־ינ־ק און אבסע־װ—ן ד־ א־בעטעד. 1־4. מ־־ן טעט־ק״ט א־ן פאבד־ק א־ז נעװען א נע;וג פא־־כ״ד;־ א־ט־קע. כיהאב אגנעפידט מ־ט אן א־ט־סט־יכן קד־יז, כ׳יהאב מיט־ נעאדבעט א־ן פאבה־ק־צ־־טוננען, כ׳ב־ן אדו־םגעטדעטן אצס דע׳דגעד א־ן ד־ דו־טע וועקצען בעת ד־ :אכמ־טאנ-פו־זעס. כ׳ב־ן נעװען מ־טגי־ד פ׳־ן דעד גדופע פא־ קאמוג־סט־יכע־ װ־םגיכאפט א. א. װ.;עװ־ס - - דאס אצץ א־ז טאקע :עװען א ז־יעד;וצצעכע אד־ בעט. פ־ן מ־ד האט מען אבעד נאד עפעס אנדעדיכ געפאדעדט. ד־ פאבד־ק, ־עפדעזענט־דט דודך א־דע פא־טנעיכד־טגסטע פדאיעסא־ ד־עד, האט או־פמע־קזאם ׳גאבנעפאצ׳גמ מ״ן פאעט־יכע אדבעט. און טאקע ד־ אדבעטעד האבן;עצייכגט ם־־נע דעדפאצגן און דוידכפאצן. דעד פאדטי־־קאמיטעט האט אין דעד פאב־־ק־צײט־גג פאוו־־ עפנטצעכט פאזגנד־קע באםעדק־גגען װעגן די צאזוגגען א־ן קאטף פ־ן פאדבעסעדן ד־ פדאדוקוצ־ע, װעצכע כ׳האב רעדאג־רמ אויף זיין פאדעד־ננ: ״־כיו־ן זעקם חד׳כ־ם ארבעט דעד חבד סעצײ־נםק• אין דע־ עצעקט־־יכעד פאבד־יע אודט־יצנוד־ק צו־ט זיינע צידער און צויט די דודך א־ם דעדאנ־דטע צאזונגען, האט עד ז־ך באם־ט צו פאדגעמען אן א־ט א־ן די• ־כראנ־ב־־גאדעם פון אונזעד פאבדיק און צו ב־ענ־ גען צופ או־סדרוק אוגזער קאסף פארן א׳ויסבעםערן די פדא-