Literarishe bleter · 1932-07-22 · 30 (22.7.1932) · p. Seite 475

475 ליסיסרארישס בלעסינור 1\1ז. 30 (־429) זײט ׳׳) ד ם ם ד ם ד?ד 3 י גסק י פ £ ארופנעסאפט, אבעיר גארגישט, יזײן שפור :ישט. א&יצו די ציירונג, און ד*וס געיט און זיאבעד איז בזזהאיטן נעװאדן. איז אן עבירה ד• טרחה, א־ז :ישטא װאס צו שרײען און ליארפען. אבער :קטה פוז ז• נעפען. טיט עטװןזס סוז זי שטיצז דאם :עםיט, אז נייטט װעט זי פיאצן, װעט זי ק־אגק װער;. און זי איז נעזעםן און שמ*דק געטראכט ותנן נקטה, פ־ט צונויפנעדריקטע צ״ן און אײגנעפרעסטע ציפן און אויםגענראצטע אויגן. און פלוצאינג האבן א־רע אוינן אויפניעלויבטן פימ א פייער־ פיאם. ז• האט נעפונען, װאס ז• האט נעזוכמ. פיט נרויםער ענערניע און אנט־צצאםנק״ט איז זי אײפנע׳םטאנען פון איר אדט און אר״ן צום טויטן אין צימער. זי האט אים איננעקוקט פיט א האס־איננעפווזטן ב<יק אין צע־ רעדט זיך: ״דו ותםט יעוין ב״ מיר האבן א ציכטיקן נן־עדן, װארמ! רבונו שי עואם, דאם איז דאך עפעס געװען א יםטיק טרײפ־ ניאק, א כא בוניק! ״ע־ האט :ענעםן אויםטערם און הזי־ און פיײ־ג• פיט פיטעד. װיפיא פאא מיר איז נ־שט גוט :עװארן קוקנדיק, װי עד עםט עם, אזויפיא יםמײז זאא ער דארטן האבן, רבונו שא עואם! ״זינט איך האב אים געקאנט, האמ עד ױם־כפור נישט נעפאםט. ״איך האב אים קײנפאא נישט נעזען דאװנענדיק. ער האט, דאכט זיך, גאר פארגעםן, װי עם עפנט זיך אויך א טי־ פון א ישוא. ע־ האט :אר אפיאו קײן טאית און תפיאין נישט געהאט אין יםטוב. ״יעבת איז ב־י אים נ״כט נעװען קײן שבת, איון ױם־טוב איז בײ אים נ־שט געװען קײן ױם־טוב. ״ער איז נאד קיין ײד נישט נעװען. ער איז נעווען ערנער װי א פיםופד. איך וױים נאדנייעט, צי זײן װ״ב, דאס יםטיק פאםקוד־ םטװע, איז נעװען א״כפאיא אין פקוה. װען זי װאאט :עהאט א קיגד, װאאט דאם :עװען א םםזר בן הנ־דה. ״אויו׳ אים טאר פען גארנישט זאגן, ער איז נעיעטארבן. :ע־ פניט איז ער, א םיתה סשונה אײננענופען. װאדום װאם פא־ אן עב־רה א ײד קאן נאר טון, האט ער נעטון!" ״װאם זאכט איר נאך אים תהיאים׳", האט ז■ זיך פאוצריננ ארו־פגעװארםן אויף ד• אאזשען־ברידער, װערכע האבן יםוין ראננ ק״ין תה־א־ם נ״גיט געזאנט, נא־ זענען נע־םטאינען פ־ט אפענע פײאער און נ־עתיופם צונעהערט ז*ך צו דעם יםטדאם פ•; א—ע דײד. ״װאם זאנט איר תה־רים נאך אים?' פרעפאט בעםער, צאפט זיך, ־ופט א נאח, קאיננט א־ן די נאאקן. א־ם טאר פען נ״עט פקבר ז״ן, נאר ארױם־עאעפן דארף פען א־ם! ״רבונו שא עואם, אז דאס א־ז :א־ קײן ײד נ״גיט נעװען, אז דאם א־ז :אר נעװען א טר״םנ־אק, א חװרניק, א פיםופד, — א — אוי!..." און צום לעצטן פאא א קוק טוענדיק אױפן טװטן פיט א־ר האם־אנגעפואטן באיק, האט ז• ט־־ופפי־נד-ק אי־ו־םנעיג״פעט: ״אט ראםטו ד־ר!״ און פ־ט א נעהויבענעם קאפ און אײכטנדיקע אױנן האט ז• טדױפפ—נדיק םאראאזן דאם צ־פער. װיאגער פאראאג פון ב. קאעצקין עריטט דערשיגען: פייש? ײדישע כקמה (פון דעם עקססערן לעבן) די&־צײאונגען — פ־ייז 5.20 גיאודן — ,23 0נ׳\\31€זי2 .6533 .0 .נ1 דער סויטער איז געאעגן אין צוױ״טן צימער אוױי רער ערד, איבערגעדעקט טיט שװארצן און ארופנעשטעלט פיט איבט, און די אאזשען־ברידער, ײדן מ־ט בערד און אן בערד, זענען געיסטאנען און נעזעסן ארום אים און האבן נעזאגט תהיאים .םיט האאבן םױא און אן חשק, םיד און נענעצנדיק. אבער אין צוױיטן ציפער זעגען געשטאניען נע׳טרײ און נע־ רויש און נעװאאטן. דאם האט דעם םויטנם םאפ־א־ע א״ניענאיינט װעאטן קעגן דעד אאמנה װענן דער ידושה. קײנער האט נאך ד• צװאה נישט נעזען, אבער זײ האבן נעװוםט, אז דער םאירשטאי־בע־ נער האט איבעחנעאאזן זײן נאנ*ז אייגגם זיין יוריב. און װאם דע־ טויטער האט זײ גישט נעאאזט מיט גוטן, האבן זײ געװאאט ארוים־ קרינן םון דער אאמנה םיט בײזן. זײ האבן זי :עװאאט .אנשרעקן, אנװארפן אויח איר א מורא. זײ האבן געשרינן, אז זי איז נישט זײן וױיב. ז• איז געװען באויז זײן פעטרעטע, זײן דינסט, װעאכע האט פ״־אםט פארדוננען איד קערפער. זי זאא בעסער פיט נומן נאײך ניאראאזן די װוינוננ, אז נישט װעט זי אװעקגײן סון דאגען מיט בושה, װי א פיגױטע גאסנםרוי. זײ װעאן קאנען אנוױיזן, אז זי האט דעם מויטן רא־ אײנםאגםט, היפנאטידרט. ז״ װעאן דערװײזן, אז װען :ישט זי, װאאט נאך דער טויטער געאעבט. אבער אז די רײד האבן אויר דער אאמנה קײן אײנדרוק נישט ׳נעגיאכט, האבן זײ אננעהויבן מיט א ״•ד־חזקה״־שפ־איך. זײ װעאן זי שאאנן. זײ װעאן איר צעברעכן די בײנער. זײ װעאן זי ארויס־ װארפן םון םענסטער. ז״ װעאן נישט אאזן צונעפען דעם טויטן. זײ װעאן מאכן די ני־עםטע םקאנדאאן. זי״ װעאן זי ארױפברעננען אױפן םײער. דער הױפט־שרײער איז געוועין דעם פאדשטארבענעפס ברודער. א הויכער שמארקעד ײד מ־ט די צײכנם פון א ״פײםאן״ אױױ זיך. ער האט נאנץ פארנעסן, אז ז״ן מײםאנטום אײגט אויױ אים ארויף מער פענטשאעכקײט. ער האט נאר נעװוסט, אז זײן ברודער האט איבערנעאאזן א קאפיטאא םון א םינף־ועקס טױזנט דאלער, און אים װעט דערסון נארנישט אנקומען. עד האט נעםיאט דאס נעאט אז׳וי :אענט בײ זיך, כמעט א קערפערידגכע בארידיונג. עד האט עם געשמעקט מ־ט דער נאז, איבערנעאעבט פיט אלע חוש־ם. װ• עם א-ז באקאנט נעיװארן, אז זײן בריורעד װעט :עוױם ש׳נזא־ב;, האט ער נישט אויםנעהערט צו טראכטן װענן דער ירושה און אפ־ געוטדאבט אויך, װאס ער ותט טון םיטן נעאט, און פאוצא־גנ... װאס מײסאז, ותר םײםאן! ער פוז אנװענדן אאץ א,ײף ארויםצוקרינן זײן חאק ירושה. און ער האט זיך טאקע א פאר םאא :עװארםן מ-ט די פויםטן אויף דער אאמנה, ש׳־ײענדיק, א־ארמענד־ק, באגאײט פון דעם כאר םון איאע אינ׳רע־ע קד,יבים. נאר דעם מײסאנם װ״ב אאײן האט :עשװיגן. ז• א־ז :עתםן מיט צונויפגעדריקטע צײן און באײכע איפ;, די אױנן אדאפנעאאזט צו דער ערד און האט שטארק :עמראכט. ז• א־ז געזעסן בײז. בײז איז ױיער וױיגיק, — זי אױ געװען םאא רציחה, םוא םון דעם משונענעם כעם א־ן װיאדער בײזקײט, װעאבע מאבטאאזיקײט אעבט איבער. זי האט :יעװוםט, אז אלע טעניות, אאע געשרײען זענען אומז־סט. עס א־ז פאי־אן א צװאה, און א*ן דער צװאה איז אאץ אפנעשר־בן דער... דער... דער... איר םאנטאזיע האמ נישט נעקאנט אויםנעם־נען קײן ױדא־װארט, װאס זאא זיך נוט צופאםן צו דער אאפגה, װעאכע האט זי בארויבט ם.יז אדא קאם־טאא. און אז אין דער צװאה איז אאץ אויפנעשריבן, איז פאדפאאן, קאן םען דא נישט העאםן. זי האט געסרװו׳ט ׳עפעס בעסערס, אבער עס איז נ־שט געאוג־ נען, איז פארפאאן. זי האט געפרװוט, טאמעד װעט איר געאוננען איותקצװנבעגעין די צװאה. יזי תאגז א־בעדנעז״־כט אין אאע יװינקע־ לעך. אײעדנעכטן, ותן זי איז דא נעבאיבן שאאםן, האט זי אויס־ נעגוצט ד• נעאעגנהײט, ותן די שװעגער־ן איז א וױיאע אײננע־ שאאםן, און אומעטום ארוםגעזוכט. האט אםיאיו די שאאםנדיקע