Literarishe bleter · 1932-07-15 · 29 (15.7.1932) · p. Seite 462

4 ל'99ר%\־י9\9 198921 1\גז. 29 4281) זײט 462? ע # פיינק^שסײן! 71 #ר&ט װעגז א. האגאנאװםהים נאװעלז אברינז!\אגאנ1$\\ג\ו\י.י ״לייב א\\ ל9ב\״, \א\\נ\ל\. \\יל\9ר פארלאג 9\\ 1. 9ל9צ9'\. ״מבערנאימזר״, און נ?גך א;לעזר בראנםן, יןוסט ארגים דער גא:־ צעד א&ת ראפויר... װי א׳זוי אדעסער ײנגערייט קגיפן אן ״דא־ סאנטי׳בע באצױנגען״ פיט אדעסער סײדצעך. סען שפאצירט בײם עיטראנד, מען ציבט זיך היים, און טען םאראט זיך נאך תײסער בעת א והיצכיקער קנאאערײ װען אצע ציטערן םון טויט־׳טרעק, רײםט זיך פצוצים ארײן א מיליטעוײמאן אין אן אפנעישצאסענעם ה.ײױ צו דעד פרײצעבער בעבי... אויױ א באדײנזםר-ק־נםטאערי׳טעד הויך האצמ זיך די נאװעצע ״פאדאציען״, װערכע א״ז פוי מיט לטבנם־׳םטיעער. ם׳טרעופן זיך צונויף נאיוװ־פיבעחנריקע אויגן, װאס דײסן זיך םפאזמאטיש צ• דער װעלט מיט דעם דוהבגעטריבענעם בריק םון א נעטרוװטז ״װעצט״־מענט׳ה, אן איויסנערױכערטע צױ׳צקע, װאס װערט שגיז שון גארנישט נתפעצ. ימיט מער ׳װארעסקײט הײבט אן װײען ער׳שט דעפאצט, װע; דעיר אויטאר ט־עט צו שיידערן געשטאצטן םון ײדישן צעבן אי, פויצן. ער צאזט זיך כסחר צום ראנד. די פעריפעריע־םינורן אימ־ פאנירן אים סײ סיט זײעד קראכקהאפטער;עביראבנק״ס און פא- צוירנקײ׳ט, םײ מיט זײעד נעזי״נטן און זונ״קן אויפנעמען דאם צעבז. ם׳דאכט זיך, װ• דע־ אויטאר װאיט דערימיט נעװאימ דעמאסקי־• ו די פדאינידרעשעדישע איונטעייגיעינץ. אויף א קינםטציעריש־נעשיקטז אופן װײזט ער כםדו־ אן, אז אוגטער אויסנװײנ״קסטעד פראססקײמ םון די סטאוװק־־״נגען ייגט באהאיטן — ברלעכלייגי פג\ ג99יל. פון צװישן די יטוירות אפער יגזיאגט בײ קאגאגאװסקין א געפיי פון מיפיער נעדירסקייט. ער פיצט־מיט ׳ז״עד דצות, ער האסט מיט זײ אויף ביעסערע טענ, שפיחט נאך זײער יעבן און שבותד״קע פרי־ סארבנם און פאינט נאך ױיע־ע ליבעס. א ביוגספארביק געזעמר פון פארשײדנאדטיקע :עשטא־מ;, װאם האבן א לאקארן קאלאריט, אײננסיעך — םטאװקי־קאיאריט. די נאװעצן ״סטאװקי־׳נעסל״, ״גאדל בעקער װערט א יתום״ און ״איזידאר שטשופאק״ זענען פשוט שייעדעװערם. עס זענען פאראן אויך עסלעיבע נדילצן. דער־ הוי׳פט פאסט זיך דא ני׳ש׳ט ארײן אין דומל ״אגיג׳עצויגן א ציט־ װאק״. דאם שמעקט עפעם מיט א קאםיװאיאזשארישן װיץ. א. קא׳גאנאיװםקיזם ברך איז צויט זײן זשאנר כמעט אײנציק־ ארטיק אין דער ײרישער ליטעראסור, אין :עיװ־סעי טאסעגטן דע־־ מאנט ער אביםצ אן י. י. ׳ז״ניגעירן — סײ צויטן הומאד, םײ לויש דער װארשעװערישקײט פון דער טעסאטיק, דער םך־הבד — א םײן בוך, נעשדיבן מיט צעבנם״חכםה, קינםטצע׳רישן או״םדויער, טדעפצעכע מעטאםארן, װארהאפטע־ שילדערוננ און א׳יבערציענ׳דיקער ביצדצעבקײמ. פארלאזג ,ט ר ר ע כש*׳ װ*ישע ערשס רערשינען אנײבוך יעלב פרעגער שלמה המלד גרראגזאסיטזט פאעגזפ אי\ צע\ גילדטר.) י םרײז —4 זל• וווו צו באקומען אין אצע בוכהאנדלוננען. אדרעני פאר געלע.׳ .י 1א?1,1סז\\סא ,ס¥0סזי11 ״1 י .20.789 .ס .)1 .? אפריפ?אגאנאװגז?' (אויטאםאייטרעט) א. קאנאנאװסקי געהע־ט צו די געצײלטע נאװע־ ליםטן אין דעד ״דישעי ריטעראטו,־, װאם שילדערן נישט געשעענישן און םי־ טואציעם שטי־עננ־רעאצ־ס־ ט־ש. זײנע װאכעריקע גע־ שטאלטן, װערכע װא־טן בײ אנדערע מסתטא נע־ ש־־דעדט :עװארן טיט ׳־עאריסט־שעד ״אביעקטי־ װיסעט״, קומען בײ א־ם אי־וים הנעװריק ־ פאי- צע־טרט, װי אן א׳יידערע מ״טער־־אנט װאצט;ע־ גרעט די פארהאדטעװעש״ פנימע־ פין די דאיזיקע וװילעדישע פטאװקי־ײננען. דא קומען אבער נ־שט א־ז באס־אכט ׳װאסערע א־ז א־דעאריזידוננם ־ טא־ מענטן. גיבער קאן דא זיין א חײד פיין א װארעמע־ אינעװײניקםטע־ באצױ;; צו ״פראסטע״ ימענטשן. זײן צארטקײט איז נישט קײן צעפראםענע און קײן ױם־טובדיקע. פאדקערט, ער דעדצײרט װעגן דעם סיט איינפאכע ותרטער, אן ותרכע ט׳איז ״?•טערארי־ שע״ כאפ־צעבצ;. א פשוטע שפראך, װאם האט א פי־יסיטױון ריטם און איז דאך .־אפ־נירט א־ן איר פםיכאראנישן ׳אויםבליק. ער רערט;וטטוט״ק זוענן טאנ־טענלענע זאכן, מיט אי קצונ־בײםיק שמײכעלע, װאם -באנצײט יאויף ״עדן טר־ס. גגעגזגעילע גיײעיוןײז, דאם װעט — דאבט ז״ך — גענויער כאראקטע־יזירן קאנאנאװסקיס הומאר. דאס איז א הוסאר, ותצבער קעדש סאדענטאא איבע־ חעם פעלץ אויף דער לינקער ז״ט. דער־ שײניננען ׳איון;עשעענישן, ותלבע מיר האבן ביז איצמ אפנעשאצט ״נארסאא״, װערן א דאנק קאגאינאװםקים א״־ינ־ניעילז צוגא:: אייפגענומען פון דעד אנדערער און — בצי םפק —טיפעי־ער זײט רעדבײ .איז זײן הומאר נישט ק״ן פ־עטענציעזער. ער איז אי א־סםיטלבארעד; אמת — ער שמעבם שפיזיק, א׳בע־ עד איז דער־ בײ גענוג נעזונט. די אטמאספעד אױ בײ אים א ילײבטע, בײ דער נאנצע־ סטאװקי־נעשט־קטקײמ יאון;עדעמפטקײמ, באיותגט סען זיך דאך— אין קינסטלער־שן זין — אויף א נענוג-פריתן און לופטיקן שט־. די לײכסקײט דערפירט אפט קאנאנאװסקין צו ׳צוםעליקײטן. די טעמאט״ק איז בײ אים א צופעליקע, די סיטואציע שאםט יזיך בהרף־עין, א רײ פיגורן דערשײנען בײ אים צופעליק, אפילו דעד ספור־המעשה וואקסט בײ אים ציפעליק. דאס אײנציק־סמאפילע, װאם איז בײ אים פאראן, איו זיין פארפאלנעריש שמײכעלע, װאם פא־איט א געװיסע פיראזאפישת זעלבסטבאהערשונג. דעד םױזשע׳ט פון די :אותרן איז יניש׳ט פגן איין גום, ער א־ז גענופען פון פא־שײדענע •עבגכ־נעביט;. א באידײטנדיקע,־ טי־ל פון בוך איז געןװידמעט דער א. ארעסיאדע — דאס ײדישע לעבן אין אדעס בעת דעד מלחמה־צ״טנ דער אויטאר צײכגט דײער דין און שארף פא־שײדעגע כאראקטערן, ער באקוטט דערב־י אר״״ם א״ײף א פובטערן שטײנער זײטיקע מאמענטן, װא.ם גיבן אונז א םיפערן ארײנבליק אין םענטשנס נײםטיקן ט־ות. א הויף פון צעשראקענע ״דישע אי״גװזינער הנפענען ז־ך צו א ד׳נמ־םיאנידטז