Literarishe bleter · 1932-06-17 · 25 (17.6.1932) · p. Seite 396

ױיס 396 ריװג\ר\\ריג1\נ\ בל(\סיטר ל2 ו*42.)?עיעיגעס (ע?-עג^ן / גי?'י>)דק * איז פדאצלױס לאבינעט*) .(£ז£׳\ז€8£מ 11\7 .1932 2א\.*01 ץ6 1יל19זץקס0 ר\כארי\ (עקספייאזיװ): װאם סוט זיך דא יײ אר:ז, ציעמ דאװידאװיטיש? מאס הוסט פ$ר צװ־שז אונז? גזראצקי.׳ א־ד סדענט מיך? ב׳האב נעטײנמ, אז איד זױיסט םעד און בעםעד פון םיר... ב\רארי\ (צאכט): אװדאי װי״ם איך. אבער — צאםיר םאב; (פראצעי ויצסי גיי זיי\ טורײב־ סײש, לג\ב\ איפ \ײ\ סעערעפא־ רי\ ר א ס װ ו <ז, װענזע\ ער װאסי זאר־ \\אמ א\יבגע\זערפ צ\ רי?פיר\\. א םוף דעדצו, ־א? פראצעי.׳ א סוף — צו װאס? ב\בארי\.׳ אט צו דעד נאנצער... מיספארשטענדעניש. זזראצ?־.■ זײט נישס קײז ק־נד, בונארין. עם איז נישט קיין ם־םפאדשטענדעניש. עםגייט אום דעם שיקזאצ פון דעד דעײאמציע. איד אצע האט דאך שוין װי פאדגעםן, װאם עם איז אײנגסצעך פא׳־־ נעקוםען אין 1917. איד װיצט באד אויסנעמען בײם רימנן פויער א־ן דארױ און בײם נײעם םוחיד א־ן שטאט. די רעװאצוציע אין ד־ איבעד־קע צינדעד איז בײ אייך :עװארן בצויז א שפחוך אזא — פאדן ערשטן מא־, פאד יאד־טענ און פאראדן. ב\בארי\.׳ הערט אויף מיט אײעדע שטענדיקע סו׳םר־ד־יד און אויך םיט אײעד םאציאצאגיע, טדאצקי. איך בעט אײך. איך האב דאך אײך אין הארצן ציב. איר װײםמ, ב׳בין ראך אײן צײט נעכט נ־שט ׳געשצאפן אויס מורא, טאםער װעט עפעס פאםידן ם־ט איציטשן אדער מימ אײך. איז צענין מער נישטא. אזן איר... סיראצעי.׳ איך בין אײך מיטאסאצ נעװארן אין װענ... ב\בארי\,׳ איר װײםט פארװאם? סיראצעי.׳ זאנט איר. גזראצבי.■ זאצן נאד ד־ אדבעטע־ זיך באקועגען םיט אט־א דעם (װײזט או־פן אפנעקיאפטן שטו־ם פאפידן בײ דאםםי־סעם שדײב־ םאשין), זאצן זײ;א־ פאדשט״ן, װאס עס ם־ינט פא•־ ז־י און פאד דעם סאצ־אציזם א פצאן א״ף פ־ינף יאיד פא־וים — און ם־ד ורעצן זען, נאך װעםען ז־י ,־ועצן;•־;. םטאצ־ן און קאמפאג־ע קאגען אפש־ או־ף א צ־יט, ם־ט אצעדצ״ סאב־נאצ־עס פד׳ענגען דע־צו, אז םיען זאצ ם-ך נ־שט או־םקצ־יבן א־ן אן ערן־פ־עז־ד־ום פון א קאנפעדענץ. אבע־ דעם גאנג פון אקטאבע־ קאנען זײ נ־שט אפשטע־;. און דאם (װײזט װ־דע־ א־־ף ד־ פאפ־דן) א־ז דעד :אגג פון אקטאבער. ראנזרװנז.■ איפטםאצ דאבט ז•־ ם־ד, אז םען װ־צ איצט דעם אקטאבע־ םער פאדגעסן, אײדעד .;עדענקען. נזראצסי.׳ :יט נעזאנט, דאסם־ס. (װ• ער װאצט נעזובט פאדם פא־ א געדאנק, װאם םאטעדמ איפ) אצטע באצשעװ־קעם! אצטע;װאידדיע! װאם םײנען זײ — ד• דעװאצוצ־ע א־ז אזא פארז־בערוננ־ נעזע־שאפט, װאס צאצט פדאצענטן בצוױ אויף די אםאציקע, פאר־ דעװאצוציאנעדע קאפיטאצן? ראנננזזנז.׳ סטאצין בויט א־בע־ דעם נאנצן פארטײ־אפא־אט. בנבאדיבי פדאםט־־פשומ — םיד האבן מורא פאר אײך. נזראצןי.׳ װאס עפעס טורא? בנבארי\ (קוקט אים ב־טרע א;): איר װ״םט אצײן. נזראצסי.׳ גו, א־ן פאר סמאצינען האט איר נישט קײז סורא? בנבארי\.׳ פאר פטאצינען? ג״ט שו־ן גײט. חוץ רעם איז עד דאך אן אײגענעד דודבאױם, פון דער אצטע־ גװארדיע. נזראצסי.׳ אן אײגנננגנר. צענין האטראם נעדארפט יהערן... זאגט, ב־באדין, אפשר װאצט איר או־פנעהערט מורא האבן, אלן בעםער װאצטן פ־ר זיך גענוםען אידבעטן צחאמען? ״ בנכאריבי װענן דעם בין איך דאך נעקוסען צו איץ־. נזראצסי.׳ און ד• — אנדעדע? בנכארירי ײאס;ײן זײ ם־ך אן? איר קאן םער נ־שט פאר־ ט־אנן אט דאס נאנצע פשונעת, די מהוסה קעגן אייך. די רעװא־ צוצ־ע דאדף אײך האבן. און — װי זאגט איר — צאמיר ארבעטן צחאםען. נזראצסי.׳ איד מײנט עכ עחנסט, בוכארין? בנבאריר• אויף ם״ן עדנ־ײארט. נזראצעי (או־פגערױםט): זעגט איד דאך;עקוםען אין דער ־יבטיסעי צ־יט. איר זעט (װײזט א־־ף די א&נעקצאפטע פאפ־רן), איד וױיסט, װאם דאס איז? בזנארירי װאם א שטײגע,־? נזראצעי.׳ א פצאן — א פצאן, צאטיד זאגן. אויף א םינף יאר צ־יט פאדוים, װאס װעמ ם־טאםאצ א קידעװע טון אונזער צאנר א.ײף :ײע און שניעצע דעצםן. קודם־בצ — בויען, בויען, בגיען. די א־נדוסטדיע װעט זיך א הײב טון און מימ איד — אונזער אדבעטעד־ קיאס. א־ן אצ־ז, אין צאצ, א־ן אגפירונג, און די *הױפטזאך: די א־בעטעד ײעצן אצץ בעסער, באקװעמער און זאטער, פשוט ואנזננר צעבן, איד פארשטײט. ראם װעט *זײן א שפאן צום סאציאציזם, הא? ה״נט דעד םוסטעד פאד די אדביעטעד פון ד• אנדערע צענדער! וראם זאנט איר? ב\בארי\.׳ א.ין װאם ותגן דארף, ד־ פו־עדים? נזראצעי.׳ א־ן מײן פצאן א־ז װענן רעם אויך דאי, פארשנױיב ז־ך. דעד א־עםעד פויער דארף זײן אונזעד בח אין דא־ף און קא־ צעקטיװע עדד־ארבעט — דער גאנג. זעצבסטפארשסענדצעך דאם — שטוסנװיח, צויט די מעגצעבקײטן. ס׳נ״ט דאך נישמ אין כאפעױצעך. עד װא־פט א־ו־ס ־עדן א־ינעם, או־ף װעמען ס׳פאצט;אר דעד םינד־ םטע־ חשד, אז עד א־ז נ־שט א־ננאנצן ם־ט אים. אט שו־ן איפ־צו אװעקנעשיקט ד־ גצעזע־ פון דער פאצ־יױכעדא״ סוראצעי.׳;עהערט. דאפ א־ז דאך \ײ\;אנץ קאפיטא'. נא־ זײעד ןךײע קא; עך ״•ע )}}•*;ץ ין-טיץ• 1..,״ט;״;. ראינ\\ז\נז.׳ א־ן דער יטינא׳ה צו א״ך װעט עד נײן אזו־ װײט, ײי עכ װעט ז־ך נא־ צאזן. װאס נצעזע־ דע-־צ־ירס א־ז פש־ט שרעקצעך. ע־ װעט;ײן און נײן. נזראצסי זאצ ער. פערזענצעכע נקםה אנטיטײדט נא־ נישט איץ. (ם־ט א־כע־צ־יג־נ;). א־ך האכ צוטדו• ־צו דער פאירט״, א־ך פארצאז ז־ך אויף די ארכעטער. יני׳סמ אלע ראכן שו־; פארנעםן, װער עס האט נעהארפן דעם פ־א־עטאד־אט קוםען צו םאבט, ארנאנ־זידן דעם ז־נ פון ב־רנע־־ק־־ג, כו־ען ד־ ־אמן־־ענ-וננ, שאפן דעם ד-טן א־נטע־־נאצ־אנאצ... ראנזנזנס.׳ ארכעטע־ זענען אויך;אר םענטשן... סיראצסי.׳ א״ך נאיד םענטשן — נעװ־ם. און א־ך האכ נעצעכט ־נענונ און נעזען;זני,:, כ׳זאצ ז־ך איו־ף סתפ םענטשצעכק״ט נישמ צ־פי־ אנשפארן. א צ־ שװאכער שטעקן. ב׳דעד נ־שט כצו־ז װענן רעם :וטן ארע־ שרעכטן זבירון פ־ן ד־ א־כעטיע־. זעט איר, דער נע־ זוגטע־ חיש פון די, װאס די געשיכטע האט איײף ז־י ארו־פנעציינמ צו בו־ען א נײ צעבן פאד ז־ך און פאד דעד;אנצע־ װעצוט — דאס א־ז שוין עפעס אנדעדש. (ט־אבט. שמיצ א וױיצע.) ןנזננ\ סלינגנז. ראנזנזננז גײנז אבזינז.?ננזסי צנריס נזינז ב ז ־ בארינננ\. נזראצסי איו איבננראננננז, ראנזנזננז גאב נזננר, אבננר גינננסי ננפנננז א\ א ברײריסננר דננ־רזזארסיזנג. זי ציסי ניב צנריס. סיראצסי אז\ בזבארי\ סזס\ זיג א\ א ננײלננ אי־\ פארלננגנהײנז. רנזרזאך.) — *) ם׳א־ז דאים זעקםמע ב־צד פון א. צעיעצעס־גצאנצס דראםע אין ערף ב־רדע־. דעד אדײגפ־י פון א. צעיעצעם צו אט דער דדאםע א־ז;עװען נעדדוקט א־ן די ״ציט. בצעטעד׳ ניומ. 19 (418) א. נ. ״װענן ם־ין נ״עד דדאםע ״סדאצק־". — ד־ דראמע װעט בקדוב דע־שײינען אין בוך־פארם און זועט נענעבן װעדן ד• ־עזער פון די ״צים. ברעטער״ אצם פדעםיע. רננר.