Literarishe bleter · 1932-06-17 · 25 (17.6.1932) · p. Seite 395

זײס 395 ראציעס אףיר דער יטװער־פראגקיער יידמזעד פאאמדגשטרו. ארער ם׳העאפט נישט, ם׳םףזן םײאן ■ותרן אפנעשניטן. נאגצע שטײזער װענם פון רעם ■שםארס בויםעליסן נעבײ מוזן װעדן אפ־ נעטייאנן. דאם אר״ן שוין איז אן ארבעט, װאם םאדערט א סך טדחה. דאס אעבן העאסט אוינז נוט צו דעדבײ. און *>ז א-יך האב נעזען די פרישע יידישע ייונגט ימיט די נאסעטע העלזער און קעפ ארום שטײנבארנם אױן בײ דער נאםטװאך און אװױ דעד רװיה, האב א־ך געהאט רעם נחת הוח םון א קאנסטאטירוננ, אז, צא&יר זיאנן, א צענטא פון דער ארבעט איז ישוין נעמון. בצײבט איבעד, אשובד נאכדעם, װאס דאם שטיק חורבה איז אפגעראממ, ד• שװערע און ערנסטע א*־בעט םון די נײן צענטא, אויפציובויען אויף דעם זו־בער אפנערײניקטן באדן א וײגונז פאריר\ בוי\ רו\ א פ״ראואװיפז־גגורײסינורסינור רברעייװגור װע׳רוזאופװיאװג. ריסינוראריננננו ברעסיער וװו. 25 \424.) ײדן. אן אן עחך טער אײדעד בײ ׳יגדעדע נעזוגטערע פעצקער האט זיך בײ אוניז, מחסת דער איחננארטיקײט פון אוינדער אנטײיקצונגם־ נאננ, באשזזםן א תהום ציװישן רעם צעבגםשטײנער םון דער אד־ טאדאקס־ע און דעם םון די יקרײזן, װאם זענען אין נוטן זין םאר־ ײעצמצעכט, אדער װאם שטרעבן עדנטט עו א קוצטױוירט יזועאטצעך צעבן. גישט אין די ראטען םון דאזיקן ארטיקצ אױ דאם א,־ט ארומ־ צורערן בפרטױת אט דעם זאכפארחאלט. איך וױצ נאר זאנן, אז זז־ך זע נישט קײן טעינצעכקײט פאר ״קאגטערװאטױו״ באהאגרצען רי שווערע ק,־אכקהײט. דזײסט עם אופעירירן. אבער בײם אפערידן אױ דאך, װי באוווסמ געיוױם נישט די ברוטאציטעט פון שנײדן גוסא דער עיקר, נײערט אחחבא די םאוכמענ־שע בקיאות איון הריפות און פאר אצעמען — די נעטרײע ׳ציבשאםט םון ארײנצעבן ז־ך איין יעדן פאצ באזוגדער, ובסרט בײ אזא דעציקאטער זאך, וױ אפע־ ד ע ע? /;ז ־ו) ד ש ע ד ע דער מאמעס טענות מײן מאטע האט צו מיר געזאנט, װען אותט יהאט נעפקאטערמ דױט און מייר: העד אויף ציו טד״סאען מיטן קאפ, צו זײן װיקד. וװ מען טוט זיך גאר א ר״ר, אויף טיש און בעגק — פאפיר! פאדטדאכט זיך איבעד זיך אלײן, פאדטדאכט: דו שדײבסט בײטאנ, דו שירײבסט בײגאבט — װער ײעט עס ועןו װעד יװעט עם צײענען, װעד דאדף עם דען, ד• נאדישקײטן די״נע. נאד פונקט אט דעמארמ חאט זיך איבער הימאען וחאדעמע געטראנן די לבגה, מײן שט־צער אימדו און םײן זיאבערנע סכנה — ז■ האט זיך סון א בצום צו מיר אדאפנעביױנן און געקוקט מיר אין די אוינן. האט ז־ך נעװאאט מיר דעמאאט צויםן פוסט און פאס און צײאן שטעדן א־ן דעד טונקאקײט פוין אונדער גאם. האט• אין ד־ טיםע אוונטן נעוױינט מײן מ>>מע, איך ר.אב איד אומעט אבער נישט פאישטאנען. — א רארינקע, א ביאםע האיט זי נעזיםצט, נעקלאנמ, ײען איך, א װיאדעד, בין נעיאפן איבער נאםן מיס דער אבנה אוויפן קאפ. % מײן סלאררישעד סאלאװײ ם ש ה ש מײן ערשט ליד אריןש ײדיש די אאטע נוטע װעדטער פון פ״ן מאמען האב איך מיט נרויסער סד־יד אין ם־יד דערקענט — ראם *ערשטע ײדישע איד מײנס פאעכט אויך איצט צחאמען סיט פ־בער אין די אױנן און ם-ט ציטעױדיקע הענט. ררען מען קדמט פרן דער םרעמד ם׳א־ז אומעטיק, גאמ מיד, איך קום פון דער פרעמר, פון רעגטס באשטדאמט און פון װינטן פארברענט. כ׳שטרעק אוים מײנע ארעמס, א מידעד םון ווענן, און כ׳וװײם נישט, צי ם׳װעגז מ־ר ווער קוכ׳ען אנסקענן. און כ׳װייט גישט, צי ס׳װעט זיך נעפיגען א פרײנט, װאס זאא םון די װערטער מײן אומרו פארישטײן. אט שטײ אי.ך םון הײםישער זון א-צט נעביענדט; ם׳איז אוםעט־ק, נאט, װען מען קומט יפון רער פדעמר. דעד גריאישעד דעמב און אט בין איך חײנט פון מ״ן םיאװישן נאדטן ארוים, און ב׳שפאן איבער נאםן, די ברוסט קענן װינטן אנטבאוױט: א־יז נוט, זוען אבנה זיך קײקיט פון האך איצט צו דאך, און א־ך קען איר גאכשדײען היאכ־ק אויף אײנענעד, ״ד־שיער שפדאך. נא־ ב׳ברײב נא׳ך צומא־ אין דער איכטיקער שטיאקײט שטום שטײן: װעד דופט עם פחן װײטן און אאזט מיך איצט װ״טעד נישט נײן? עם ׳־ײםט זיך פון נאדטן, װאס װ״ט א״ז, א ז־םער;עשרײ... דאם ריופט מיך צוריק איצט מײן םאאװישעד נאיבנדםאיאװײ. נאר ם׳באאנקען פאר ד־ אוינן מיד זאנםט מײן אבגהיקעד װעג — אויף צוד־ק א פאדקוקטעד, כ׳גײ יאגגדאם און טרו־עריק אװעקג עם שאקיט זיך רער דעסב, דעד גואישער, און דעדט צי מיד, צו מיד — דעם ײדישן פאעט — און ם׳װאקסט םײן פרײד און ס׳װיאנעט אומיעט בײינעד, װען מיט םײן ײדיש יװאדט כ׳םאצוױגג די בײמעדי. װי נאענט װערט אאץ, װי טײער װערט מיר -עדער קראגנ! ד־ר, פאיק, אויף נאםן ריוישיקע מײן דאנק! פון דײניע טריבע מענ און אוםרויקע רײד האב איך מײן שפראך הײנט, האב איך הײנמ מײן פרײד. און םוא פיט זון איז מײן נעםיט, װײא :ישט אײף נויאיש זיגג איך איצט םײן איד.