Literarishe bleter · 1932-06-10 · 24 (10.6.1932) · p. Seite 383

ז״ם 383 9 ־ ריסיעךאויעוגו ברגוסינור 1\מי. 24 ן23*.) אוםו איז נעשטאנען אנטיזענן, נע&ינטאט טים די אױנן און י־ערזען םייערדיקע רעדער... א מעדנה זע?דע א־ז אריין, א םאטיע געטון טיט די הענט און זי.ך צעיטדינן: — ט־םט•*־! איד זעט ראך, אז עד חאשט! דאם ״.!איטז? האט דאך הײנט א נאנצן עאנ אין מו־ר נ״טט נעהאט! נינעד, װאכער! — אך, נאט, ד*סנורו־םאטעד! — האט רופו זיך צע־ ט־ייםרט — א־ז דהאטס םא?15) הם... הם... פאנני16)... 14) װאס, צום טייװא, א־ז ד• טציאה? 15) װאם אי־ זאנט! 16) םאמ״ט... — אויב אזוי... אויב אזוי... — האט ארפו זיך בעיזרזסט — טא, װהאט ע יהער?14) װע... •װאס איז רי בנציאד? פראנצי פראנצױםן איז שװער נעװען צו שטיין אויף די ס־ם. עד האט זיך צורײזגעזעצט א־ן צעםר־הטן שטוא און אנבעשפאהט די פר״צעם, אויױ א מינוט האט ער ■זיך פארנעסן, אראפנעצויגן דעם פארוק און א נעשסאקן סראץ נעטון אין נעםרעסטן פ־יך: — װאם די סציאה איז? עך װא־ם? נ׳זאר אזוי װיםן ם־ן א באיזעד װעטשע־ע... פ־װוט; פדובידן ז■! װאס שטע־ן ז• דא איין? װעט עם גאין, װעט עס נאין, װעט ,־ם נישט נאין, דאן... ער האט נישט דערערט. ם׳האט אים א נאנ נעטון ם׳האדץ און ער האט םארװאדפן מימן סאפ. דאס בוך, װאס כ׳האב אקאדשט איננעדגעלײענט באפיטשעװ איז פא־טון אין די אצע קרייניקייטן, װעאכע פארבאפן זיין;אנ־ז װעזן. און קאװאאע־אװ ־עו׳ט, פ־ראזאפידם אן או־פהע־. באבינדניע ו א־ז נר״בני־טיק צי זיינע דייד. קאװארע־ ־אװ דע־צ־י־ט: ״ע־ הע־ט נ־שט. זיין נרייבנ־־ט־קיים צו מיד איז בארייד־קכד״. קאװא־ע־אװ טענה-ט: ״א־ן איי־אפע האט דעה בא־ :אבטע־ מענטש א ב־־י״ פע־ד צו ׳דע־נ־־יבן ד־ם. דא־ט האט ט*ן ר־ב דעם פ־עטדנכ ־ום. ב־טע, טי נאד עפעם װאכ טע־קװירדיקכ, און טען װעט דיך;־ייך בא&ן אונטע־ ד• הענט, א־ן מען װעט ד־ך םי,־• צום ־ים... בי■ אינז איז נ״שטא קיין מענאעבקיימ װי צו דעד־ נדייכן אינד־װידוע־ן דעדבארנ..." קאװארעדאװ ק־אנט זיך: ״טי־ װירט ז־ך אדויכבאוױיזן ־• קדאפט פון טיין פעדזענרעבק־־ט. איך;א־ פע־זענ־עבן ד־פ. ב־י א־נז האט מען מי־א צ■ שענקען -אייפטערסזאמקייט דעם טענטש. א־ך פא־ראננ טע־ א־־פטע־קזאמקייט. א*ך װא־ט;עװארט נעבוידן װע־ן אין א ק־יין פ־אכצייזיש שטעט־, װאקםן אין ט־״טען, ינזטע־ן זיך ע&עם א ה־יבן ציר אין אין איין ינ״ינעם טאנ אװעק פ־נם שנעמ־, קוטען צי־פום א•; דעד ה״פט־יניטאט און ראדט פאנטאבטיש אד־ בעטן און דע־־נ-האנן װך צום ציר. איך אבער בין נ״מט נעבוידן נעװאדן א־ן טע־ב. און א־צט זאנט מען טיד: נ־שט נאד, װאם ד״ן פעדזענ־עבק״ט, אװד ד• םא-מיע נרענצנדיקע פעדזענ־עבקייט — א־ז נארנישט״. ע־ זעט, װ• אנד־ע• באביטשעװ קװערט אן, װען טען ־אזט אדו־כ דעם נ״עם םארט װוהשט. ם׳א־ז דער טאנ ב״ א־ם א ױם־ טובדיקע.־, און קאװארעדאװ זאנט: ״איך װ־ר שיינען אזױ, וױ עם האט ה״נט;•דט״נט באביטשעװ. אבע־ דעד נייע־ פא.־ט װורשמ קאן מיך נישט טאבן שיינענד־ק׳/ אין עם װאקסט פראטעסט ביי קאװארעדאזװן. באביסשעװ ט־ט ז־ין ציפ־ידנקייט שטע־ט אים. דע־ א־טצופ־־דענע־ קאװארע־ ,־אװ ש־״בט א־ם אן א יניא־פן בדיװ, אין װע־בן ע־ זיר־ט אים און שפאט פון אים: ״איר זענט אזא טין הו־בשטעפיעד, װ• א־ע, װע־כע זענען געװען פא־ אייך און װערן זיין נאך א״ך. אן עם־קא־־ן און נועספעה. און װ• ארע הויבשטא&־עד, זענט א-ד א םאמאדוד!" קאװארעדאװ א־דאנ־ז־רט װענן ז•־: ע־ האט נ״ניט קיין ־ע־ װארוציאנע־ן ״פאדמענן״ אין זיין פ>>הנא:נענה־יט, א־ן דעדיבע־ ״יװעט טען א־ם נישט איבעדנעבן אזא פא־אנטװאדט־עבע זאך, װ• צונרי־טן םאדעװאסער״. אריאשא פידמ אדוים א־ן ז־ין װע־ה א־ום דעם צ־פד־דענעם אנדדעי באביטיטעװ זיין בר־דעי־ א־װאן באב־ט׳נ׳עװ, װאם א־ז װי־ קאװארע־איװ אויך אן אומצוס־ידענע־, א־ויםנעיעטי־טיענע־ א•; דע־ סאװעטישע־ װי־קרעבסייט. עד נייט ארום ט-ט מא־נע, משוגעגע פאנטאזיעם. ״בהידע־ — טענהס עד צו ז״ן ב־־דע־ אכד־עי — פאהוואכ פא־םט דו אקן אן או־טא, און איך נ־י צופיכ? עםן דאם טידרי, ׳־וק זיך אפ, ראז מיך אי־יין. טי־ =אםט א״ך נ״נ־ט ניױ צי־ פום. דו ב־םט א פי־עד, א־ך בין אױך א פ־רע־!״ דע־ קדענקי׳עבער אױואן באב־טשעװ װיר א״פזאטייען אדים זיך ארע אומצופ־ידענע מיט דעם היינטיקן ־עבן. אין א־״כטי־עטן מיט ז״ ס;ןגן די הע־שעד אין נאטען פון;עפ־רן, א־ן נאטען פ״ ריבע, װאם זענען איצט אױנאנצן פא־סה־בן. ״דע־ ם־ף פ־ן דע־ עפאכע, ד• א־יבעדנאנגם־צייט פא־ראננט א־דע רענענדעם. איהע ױרי אריעפזא —?\אה, רא\זא\ ןא<\ רוםייטז.). םאםזןװװ, \זר\כ\דפארראג. ױד• א־יאשא איז א נ״עד נאמען א־ן דע־ דוםישעד םאזועטי־ שע־ ר־סעדאטקד. דעה האמאן ״קנאה״ איז, דובמ מיד, ז״ן עדשט װעהק. מיט ״קנאה״ האט עד זיך דעדאבעדס א נאמען אין דעד ־וםישע־ ריטעהאטוד. נאך אמ דעם ־אסאן האט ױה• א־יאשא פאה־ עפססיןעבט אייניקע דערציירוננען און או־ך א ד־אמע. אדום דעם ־אסאן ״קנאה״ האט זיך אין רע־ םאװעט־שע־ ק־יטיק אנטװיקרט א הייםע דעבאטע. דעה הויפט־הערד פון ״קנאה״, ניקארא• קאיװא־ ־עראװ, איז נעװאדן א שם־דבר אין דעי םאװעט-שעה קריטיק װעד איז ױרי אריאשא, םון װאנעס שטאמט ער — ײיים איד :ישס. ער איז, וױ זיין הערד, סםוזסא א דװ־אויפ־שטאטישע־ סענסש, אן אינסערינענס, אויטנעװאקםן און דעדצוינן נעװארן אין •פסאט, א&שר טאקע אין מאסקװע. ״קגאה״ איז רע־ וױי־נעשדיי פין דעם אייבעריקן מענטש, װערבעד א-ז;•שט אד״ננעצױנן א-ן ק>*ך פון םאװעטישער אדבעזט און בויאוגנ. קאװא־עדאװן פע־ן קא־ ־עקידװע איינגשזףפטן, ער זאר קאנען װע־ן א ט״ד שונם נאנצ:. ע־ האט זיך זיינע באנערן און שט־מוגנע;, עד םױ־ט זיך ז״ן א״נענעם חשבון־חנפש. עד איז צוםיא אינדױוידואר־סטיש, א&סמא־ ביז ק־ענקרענק״ט, ביי אן אכדערעד אהדענוננ װארט עד זיך נע־ פוגען זיין גאננ און װינקר אין רעבן, אבעד אין ראטנפארבאנד איבעדהויפט אין רעד קאכעדיקעד מאססװע, א־ז ע־ אן איבעד־קע־ ארויסנעשס״סענער מענטש. דער עדשטעד טי״־ םון ב.חך װערט נעם־דט אין נאסען םון קאוײארעראװן. מאװארעדאדו איז >*םשד ױרי אריאשא, און דעד ײיי־ נעשרײ םון קאװארעדאװן אױ דער װיי־נעשריי םון אר־אשאן. בד• װאם ׳שאי־םע־ אונטעדשס־ייכן די נעשטאאט םון אט דעם םא־׳ צוױיפרטן קאװארעדאװ, פ־חמ איריאשא אדוים אין זיין בוך א צװייטן הערד — אנחו׳ע• באביטשעװ, װערכעד אױ םיט רייב און אעבן אח״ננעצוינן אין רער םאװעט־שער ארבעט און א־ז א־בע־נריקרע־ פון זיך. ער פי־ט אן מיט אי״ניקע פ־אדוקטן־סאבדיסן, ער א־- נאניזירט א נ״עם רעםטאראן, זואם װעט נעבן ביאיקע מ־טאנן, עד שאםט עפעם א נייעם מין ביריקן יװורשט, — הירר, ער איז פאר־ י טון אין פאדשיידענע ארבעטן און איז דעדטימ נעװארטיס באפרידיקט. קאװארעהאװ און באביטשעװ — צײיי קעגנזאצן. א״נער א־ז פאדצײייפרמ נייט ארום שטענדיק סיט טענות צו דער אחוסיקעה מאכמ, צו דעד צייט, ער קאן זיך קיין אדט נישט נעפונען, הארט א*ן א״ן רעסטעדן, מאניען און יװאחנען. און באביטשעװ א־ז םיר מ־ט רעבן, ער זיכנט, עס שפדיצט סון אים םרי״ר, מונמעדקי״ט ־ײט א צופאל סדעםן זיך אט רי צװיי מיפן צוזאמען. קאזוארעדאװן אט סען א שיבודן, נאך א סקאנדאר אין א ־עססאראן, א־״םנע־ װא־םן אין;אם. באביטשעװ האט אויױ א־ם רחסנות, ברעננט אים צי זיך אהי״ם, ריינט זים אװעק אויף רער םאפע ביי זיך אין צימעד באב־סשעװ סראכט װייניק ײענן אט דעם מענסשר, װאם עד האס או־ף אים רחמנות נעהאט און נענעבן אים ביי זיך א װינקר. קא־ •ואאערא<ו אבער קוקט מיס םא־שנדיקע אוינן אויף דעם סונטעדן, ציםדידענעם םאן. עס װאקסט ביי אים ארץ םער פחאטעסט, אוםרו.