Literarishe bleter · 1932-06-10 · 24 (10.6.1932) · p. Seite 376

¥ רייזלוואריפיז 3לט6יט\ \\\ז. 24 231*) או• איאע זיבן יסען שוועב, ס״ז <מ*9, דע.-ד.ױב ז־ך ןזו׳צערד־ק און שטי״נ אילץ רזעכער, און ז$א נייין •צעובן, װי א מע<*ע$ד זיך בצעגו־יק דורכטראנן א־ן ׳פיין פון עטער״. (ז. 181) און אין דער שטןזט נױ-ארק — אויםן דאך םון דעם הונרערט און צװיי־עאמיקיקן ווןולמיקראצעד יעגזייט אי-צטער דער ױם־טוכ דיקער ז. װיינפעד — ״רער ניצדעדגער האון״ פון ײ5$ין און ער קרייט אוגז אוים דעם סריצינג: ״םריאיננ האט זיך חיינט צעבלעגדט אויך םיין קאפ און פנים. דאבט זיך, כ׳וחןזאט יטוין;י׳קט נעקעגט כיערעד •?שבן אן אים. דאבט זיז־, אז ס׳איז האציבער ט*נ אין א טיטן ס#>נט״ק, און רער װןזכעדיקער טאג איז דןז גזזרנ״טט •קןזנטיק. בוים און גרעזצ אויםגעװאבט פריגיגנ ג?עט די צוױען, און רי ׳טטחבער אויסנעמאכט, ײי די טירעלעך סון ׳פסיעז. קינרערצעך אויך *אע ׳סװעלן, אינרעדע אויף טרעפצעך, אינם םריציגנ־טאנ, דעם העצן •םפיצט סען זיך אין קנעסצעך. ס׳ה#ט םיין העטצ זיך צעביצט, װי נעישםןזכן סון 8 ׳טפיצקע און 8 ייגגצ צויםט אז װיצד, װארסנדיק א פיצקענ פדיצינג האס זיך סריי צעהעצט אין א טיטן מןגנטיק — א־ז די נאנצע בדייטע וועאט איצטעד מיין םאיאנטיק׳. (זע וויינפערם ״נעקליבעגע צידער״ זייט 178) ם׳איז נישט נאר די םרייד פון זיין איינענעם סריציננ, װ8ם האט זיך ביי די ברעגעם םון תאדסאן ״סריי צעהעצט אין א םיטן מאנטיק״, גאר אויך די שסראציקע סרי״ד סון אצע י• ״ײדישע דיבסעד ביי אילעמענס ברענן, װעד ביי דעד װייסצ און װער ביי דעם הארסאן אחנטער דעם שניי און דעם האנ< און רענן װאקסן צעבציטע צ;ם הימצ אנסקעגן אונזעדע שסדאצן. ״ווער בײ דעד נעװע און װער ביי דער טוריע, — איך זיננ מיין ציד ביי דעם םציםנדיקן האדסאן, סון דעם כנרת איז׳ן די חטי־מבריה ביז צו די טייכן סון װייטער סאנדדנזוריע, — אונזערע שפראצן!״ (זײט 26) ״אסאצ בין איך א בזים םיט זאפטיידםרישע סוױכט, װאם װינקט צו יעדערן: — קוסט, נעמט, סארזוכט! אסאיצ בין איך, װי אויסן פעצד ד*ם נדאיז, װאם לעבט זיך איטדעדנידעריק, נישט םרעמריק צו װאם. איך װיים, אז אט ד־ גציענדיקע שעה, ײאס איז טיט םיר איצט דא, נעװען איז דא םון אייביק אן און ז״ן וועט ז• אויך אי״ביק. דאס?יד פון דעם פאעט <־. צײזױ׳ק, ײצים סרענט, און ינםראםנ^ און סאנט איז צו םיין הארצן נאנמ בצויז ײײצ עם איז א ציד אזא פון צייװ־קן רעם דיכטער און נישט קיין שטראסדייד סוין א רי׳בטער!" (זײט 141) אט אזוי רימצט זיך אריין אויך אסיצו דער צעסי־יציננטע־ ז. װײנפעד אין די ״קייטן״ פון ה. ■צייװיקם פרעגנדיקע, ײאנעצ־ דיקע, שסדאםנדיקע סטראסן, װײצ: — ...״אײגן איז םיר אייװ״קם ציד, װי אײנן איז מײן העמד , זײט 376 ״די ברכה פון רער ערד נאך דוט אין שצוסע־, א״בעד אוגז ד• זון, װ• פון א פאטעד דאס נעז־בט. באהיט אונז און באיפיצט אונז אויפן װעג צומ זומער, צום אקעחריקן װיצן, צו זייעגדיקער פליכט. ״םיד האבן זיך דערקענט און זיך דערװארבן, ם־ר זענען ברידער בייודע, און ד.ו — דעד בבו■־: דער טאטע איז אונז צאננ שוין, ראננ געשטארבן — גײען מיר אצ״ז אן אים צו :ייעד װאר״. (זע ציד ״צי אפאטאשו״, ז״ס 121). און אט די ״נייע וואד״ אונזערע גייט אויף אפיאו פון צימויקם הדוב־נעײארענער היים, פון איהוםען (װי זזײםיש און צ־ב אויך מי־ איז דאם דאזיקע שטעםר '!יױויקס), זי גייט אויױ, די ״נײיע װאד״, װי ״ײייסער װ״ז״, װי ״ײייםעד אסת״ — ״םיר איז נוט אינםיטן םון רעד ײייסעד װעצס, װי דעם וױנט איז גוט, סיקע א־פן זענען סע־ שוין נישט פאדשטעצט, אויף ד• װערטער מײנע וױיסעד אםת דוט. װ״סער אםת — 8ט, אט! — או׳נטעד םיינע םיס דער םקריפנדיקער טראט, ברידער׳צעכע וױיט, ברידערצעכע וױיכנ ביז צו דער צבנה רוף איך דיך און שרײ, און רבנה עגטפע,־ט אופ צוריק אוןשרײנג ברירטרלפבב װײבױ ברירברלגובב \\ײפ.< ״וױיסעד אםת אינם טויצ סון נרויס און קצײן, װײםעד אסת, װאס איז םיך באגעגעגען נעקומען, וױיסער אסת, װ• א קרויז, א״בע־ שטעטצ סי״נער, איבעד איהומען״. (זע זייט 137) םון אט דע׳ם ״װייב; אנות״, מױו״קם, קאן מען ווערן נאך ש־כורער, װי םונם ״װייסן װײן״ און איבערצײענענדיק כאטש נישט םער, ײי א פאר צענדצ״ק ׳צידער ציװויקם (םון אגהויב צ• פון סוף, פון ״אומקוים״, צי סון ״אויםקום״), פארגצוסמ זיך באםת זיך א װאצגער טון אויף אצע וױ״ם־באצבנהטע שנײעז, װאס האבן בא־ שאטן אצע דײנע דנ־וב־געװארענע און אויספניי־אויפנײענדיקע הייםען און װארטן, ״װי ד• נענז םיט די צאגנע העצזער״ און ״זו• ד• קעצבעד מיט די קייצעכדיקע אוינן״ אויפן חצף פון דער צ״ט (פון אונזעד אצעםענס צייט). און עס גצוסט זיך ם־ר איבערזאנן די ערשטע עטצעכע שודות פון ב. ־. ביאצאםטאצק־ם ציד ״צו א פאעט!" ״דינע שורות, דינע פעדעם, ידינע םיינגער — יטפיניק אין דײן יטפינװעבם — הוידנדיקער זיננער. טוי־געזאצבטער, זיצבן־שפציטער, זיצבערדיקער דד־סצ, אפנע־יםן העננסטו צװישן ע־ד און יהימצ״ (זייט 65) ״איך צעצאז םײנע װעירטער אויף אצע שבעה ימען — אצפן, ביתן, כיסצען — אותױת, חצוסות, פצאמען, בצויק״ט םון הימצען, צבנה און שטערן — באנערן — אנטפרעקט און פארתויצן — ש״צאגגיקע קנו״צן צעציען זיך, װיגקען און בויגן — פיט הייסע, םיט בצישטשעגדע סארבן פאר טי״נע טריט, פאר טיינע אוינן..." (זייט 86) און נח־יצחק נאטציב, יואם האס טיס זיינע ״זענצען אין זון״ ז־ך אװעקנעצאזט ם<! קאוװנע קיין מאגטרעאצ, באפעצט זיין זון־ באשטראצסע־ זעגצ־שיף: ״אויף אצע זיבן ־מען שװים, מיין שיף, צעװיקצ זיך אין זחן םיט זענצען שטןיצצע און םעסט םיר אוים פון אפגרוגטן די טיף, און פראצ םיר אויף די וױ״סםםע האריזאנטן. אויף אצע זיבן יסען שאאנ, םיין הארץ, םיט םצינצען פון די שטורמדיקסטע וױנטן, און ביז די חויכע בצױע ה״מצען װארף די כװאציעס פרויזיקע םון קצארםטזזר ד״כטוטנ