Literarishe bleter · 1932-06-03 · 23 (3.6.1932) · p. Seite 364

ױיס 364 7 ליסיעראךילטסי בלעסיסיו ן\ץז. 23 (־422.) ק״געד פארטעיעפעם אבעד ני׳סט שימע בןימ״אז׳סם נמלכטער. ק״נעד קוסט איד אפיאו ני׳זזט נאך. זעט רי חסרסאדין, אז זי איז עפעם ארייגגע&אאן םיט טשיפען. געזעגנט זי זיך מיט א תירוץ, א׳ז ז• נייט ׳שזין אהיים שאאפן. װערט טשיפעז א׳זסעמ״יז. דעדםיאמ זי פאוצים דעם פאטערם פ־גױ םיגנער אויױ דעד פאין *ון אויך ד• אנרעדע באק בדיט איר. ני״ט טשיםע אהיים א םארזאדגטע. אינעזױי־ נ•? צעטראנט ז• עפעס א נרויםעד כח און בייגאכט קען ײ נישט אײנאינן א׳ויפן געלענער. זי שװעבט איבער דעד ערד, קאעוטערט אויף בייםער. עס שט־קן זי שאא׳ננען. עם בייםן זי װעאױ א־ון זי קנייפט זיי, קנייפט זיי און װערט ש־ער נישט דערשט־סמ פון דער ׳װאידעמ־ ק״ט, װאם שאאגט אויף איר םון דעד טוטערם קערפער. צומא׳־ננם א־נדערםל־• שטייט די םוטער אױף מיט באויע, באאגע צי״כנם אױפן דינםטיק, װען עם איז א טארנ־טאנ, פארן ׳זיך צונו׳יף ׳פויערן פ*ן ד• דערםעד אויף די ספרא׳װעם. איז פארן ירעריכט שסעגדיק א נעשט״ און א טומא. װער כדם וועמען עם נלייכט זיך א׳וים נאך א״פן ותנ און ברענגט םאעשע׳ד ׳עפ־רס צ׳ו פארטר׳ונםען דעם ברו׳נז און װעד עס רעדהיצט זיך דאם אײב מיטן בערעןװען און שלאנז םאיען דעםאיאט פאעשעד א־ן דער א־פסן, און די ערות גייען אריין עדות זאנן מיט פארבאיוטיקטע קעפ און פאדבאנדאזשירטע נאמבעס. שט״ט ט־ע־פע םאר דער טיר און קוקט ז־׳ך צו צ׳ו די;עשאענעדייען. דער פאטער איז פארנומען אויפן סעדד־מארק, איז זי סרײ, האט פאר קײנעם קײן םודא נישט א׳ון עס איז איר ׳הי״מצעך. פויעדן סא־ צעװען זיך, נעמען זיך פאוד די זײטן, װארפן אום אי״נער דעם אנרערן, קײקאנן זיך אין רינשסאק ארײן, איבעד זײ בוען דיך א׳ריבעד באבעם. פא׳רב׳רעכן מיט די תענט און שרייען: א יעזו! פיאט טשיפע, װי עם שאאנט פון איר עפעם א שמארקע היץ. אע־ מיטן דערינען קומט ארױס סון געריכט דער געהילף־ש־ײבער, מאכן אח־ענוננ: שטײט ער אזוי מיט די וזענמ פארוסט אין די תוחן־ קעשענעם און קוקט זיך צו מיט מבינות צו רי נעשלעגערײען. מיט־ אמאל טרעפט אן זײן ב5יק אויף טשיפעם בי׳אנדזשענר־קע אוען. שנײדט זיך בײ אים אויף דאס ש׳מאלע, קינדערישע סויא צי א נע־ אעבטערא. זעט טשיפע, װי בײ דעם שד״בעד םטעדטשעין די האר פארקעמט אויף א ״עזש, בײ די זי״טן שאײםן ציע׳ן זיך צוױי שוואדצע טאשמעם באקן־בערדאעיך. ער איז ד״ויך, רער נעהיאף־שרײבער, אין האט א שמאלע טאאיע, נאר א׳ נעזא האט ער א קיורצם און קינ־ דער־ש פארק״אעכדיקט. אונטערן נעזא שפראצן צוױי שניראעך וחאנ־ םעאעך, און די נאםבע איז ׳נ׳אך איננאנצן נאקעט. נ״ט זי ארײן אין יעטיב אדײן. ה״ײט זיך אהין און אהער א פאר מאא איבערן שסוב אין קומט װידער ארויס. דער שרײבעד נעמם פאנאנדער די צע־ מז־קטע פויערן און מאכט ארדענוננ. קסמען אן םטראזשניקעם, ש־ײבן פראטאקאאן און שאעפן די פײערן אין ראטהויז ארײן. פא-־שטעקט דער שרײבער א צופרידענער די הענמ אין די אעדערנע הויזן א׳ון ג״ט אר״ן אין נעד״בט ארבעטן וױיטער. א׳ויף דער שוועא דדייט ער זיך אוים, קוקט אן טשיפען, פייפט עפעס ארנטערן קײ־ אעבדיקן נ׳עזא און װערט פאר׳קוװנדן אין םעדערה׳ויז. שפעט ב״נאבט הערט זיך טשיפע צ׳ו יװי םון דער נעריכט־ קאנצעאאר״ע, װו עם שאאפט דער נעהיאף־שרייבער, טראנז זיך או־ מ׳עט־קע טע׳נער פון א מאנדאאיינע. װא׳רפט זיך טשיפעי א נא׳נצע :אכט און קען נישט איינאי׳נן אויפן נעאענער און צומארננם אינ־ דערסד• דע־זעט די מיטער, אז זי האט שוין װ״דער פאויע, באאנע פארנאנט־צר קען מען טשיופען נישט טרעפן אינדערה״ם. קוםט א׳ר־ין אײן חברטאריז און נאך א חברטארין. טשיפע איז נישייא? װו איז איז טשיפע? פא׳־שטײט נישט טשארכע װאם הײםט: וװ איז טש״פע? טשיפע שטייט אװדאי פאר דער טיר, אדער נײט זיך פאנאנדער. מאבן די חברטארינס פארװסנדערטע מינעס: א״םנענאנ־ נען דעם נא׳נצן טדאטואר און נישט :יעטראפן טשיפען. נעװען אקעננא־בעד נעבן נעריכט און נישט נעזען טשיפען. װארפט טשאדנע אומרויקע ביאיקן אױפן מאן. זאנן די אוינן: זװ קען ז״ן טש־פע אצ־נד? שימע באבניאזש קאעסט פונקט יװענן עפעס א ״סצי׳את׳,, װאם מ׳האט אים פ׳ון אונטער ידער האינט אםער ״אויסנעד-סנגען״ און אאזט אוים דעם כעם צום וױיב. — װי עד האט זיך דאם אביסר צעװכעט. ד• ברעבערנע הענטשקע אינט ביי מיר אין יעופלאד. מא׳ך דיך נישיט פאר א קאזאק. א*ן מ־טן ד• ־״ד קומט א־״ן טשיפע. ז• בא״בט שטיין ב״ דער ט־׳ר מ-ט פאי־״גטעקטע הענט א־ן ד• א׳־בל. ראים קע*נעדל א־ז אױפנעשטעלט א־כעי־ן האי־ז פאצעמ־ש, ד• א״נן גאא׳נצן און פ׳ון פנ־ם שלאגט א ה־ץ נא״ך אױף דער מומער... עם איז פא־נאבט. טש־פעם האר פון קאשטאן-קאר— ניםן ױך צונו־ף מ־טן טינקא־ור״טן אפנאאינץ פ־ן רער פא׳רנ״ענדיק׳עד זוי, װאס ימפיגאט זיך אפ א־ן דע־ או־בע־שטע־ שויב פון פענםטער. טשיפעם קאפ הא־ א־ז א ־ויטע׳ר פיאם און ׳פון דע־ ־ויטקיייט א׳־ויט קוקן א פא־ אומ־ױקע נר־נע א׳־-נן מיט א שטאאענעפ בא־אםק. אירע בא־קן פאאן א״פן פאטע־ און ד• או׳נטערשטע איפ בא־ װענט ז־ך מיט אן אומזעבא־ן צ־טע־. ט׳צארנע שפירט, װ־ דע־ בעם צענייט ב״ איר װ• פוטער אױף דער ױן. ז• קוקט אױף דע־ טאכטע־ און ט־אכט, אז •ענע א־ז ש.יין א נאנצע ״אםאכע״. אױף ד• איפן העננען איר די װע׳רטע׳־: א־ך אין ד״נע ־ארן... ש־מע האט זיך א׳״פנעשסעאמ, איז צו צו דער טאכטער און נאך א״דע־ טשא־נע האט כאװיזן א־ם צו פא׳־־ױפן דעם װעג, האט ער, טראכטנד־ק כשעת מעשה װענן םערזשאנט, נאכנעאאזן טש־פען א פאאם איכ׳נרן פנים. — נא, דא האםטו פא־ן ארומאױפן א-בערן נאם. א־ן שטוב זאאםט• זיצן, דראן איינס. טשארנע הא׳ט נעטון א קעצישן שפ־ונג און נעװאלט דעם מאן אויסדראפען ידי א׳וינן. איז שוין אכער שימע נעזוען אױף יענע־ זײט טי־ מימ דער באכנע פא׳־שטעקט הינטער דער מא׳־־נאהקע. אין פארהיױז האט אים נאכנעיאנט טשא־נעס קדיצן מיט די צײן: — צעברעך הענט און פ־ם און אײב אין אעב;. אן אנדערשמאא װעא איך דייר נעמען א מאם מיט דער באעבערנער העגטשקע. משיפע איז צו צום שפינא באם־אכטן דאס פנים. איז עם אנגע^אפן, װעט זי שױן היינט נ־שט קענען מער ארויםנײן פון שטוב. זי האט אבע־ מע־ נישט נעזען, װי דעם פאטע־ם פ־נף פיננער, װאס זענען נעװען אפנעשטעדפ4ט א־בע־ אי־ ראזער באק און רויטע פאעקן צװישן די פיננע־. זי האמ צונעאײנט א :אם ט־כ־ צום געשװ־אעכץ א׳ון צונעתערט זיך שוױיננד־ס צו דער מוטערם סוםד־רײד. — איו איז דײנע ־א־ן... זי רוימט אי־אפ פין ט-ש אין װאשמ אפ דאים נעפעכ. אײנם צוױי. אין א פע־טא שעה אי־ום שטײט שוין טש־פע צור־ק פאר דער מיר. ז־ג־ קאאנע־ איז אויפנעשמעאט פאצעט־ש ביז א־בערן האאז, די הא־ פאאמען א־ן דע־ פאי־נאככ״קע׳־ טונקאקײט אין נעסא, ד• אקסאען צוקן, אין טש־פע װארפט אימ־״קע כא־קן א׳־ום ז־ך. עם איז א נעניי פין דע־ אכטע־ כאן. פאר די שװעאן סון פעדע־תױז נײען ד—ך עאטע׳־ע ש־יע־ מ־ט טעקעס ה־נטע׳ר ד• אדעמם, ױננע באאממע, װאם קומען צופארן •ערן אװנט פון פא־ וױאט איז װגנטאעכע פ־ן דער זײף־פאב־־ק. פון משיפעש נ־ינ׳ע אײנן פאאן כאיצן אױף ד• דו־כנײע׳ר. א־׳־ע װײםע צײן אױכטן א־ן דע־ סונק^קײמ. ז• שמײכאט, טש־פע. א־ן זעט־קט ז־ך מ־טן אנבאיס פון אזײ פיא פנימע־; ז• אעכט אצינד פא־ א;א׳נצן טאנ א־ן װײאט ז־ך נא־ שטארק. באאד אבעד װערט ד• נאכ פ־םט און ט׳נ״פען װערט פ׳־־קרע. קען ז• שײן וױדער נ־שט איינשטײן אױף א׳ן ארט. פא־- קעמט זי די ,־.*•ט־פאאמיקע האי־, שטעאט א״ף העבער דא׳כ קעאנערי1 פון מאנטא, פארשטעקט רי הענט איז די א׳־בא א׳ין נ״ט זיך פאנא׳נדער. עם אױ שױן שפעט. א■• מא׳רק שפאצ-רן פאדאעי אין ױננע־ א״ט צו דד״ און צו פ•־ אין א שיױה. ז״ רערן עפעם צוױשן ױך אזױנע מאדנע י־״ר, װאס ט׳נ״פע פא־שט״ט :•׳עט. קוקט דעם אין פױם אן־״ז א־ן •ענעם אין פױם א׳־״ן מ־ט אירע נאא׳נציקע נר־נע אױנן. קײנעד זעט אבע־ :־שט טש־פען. וױיםט טשיפע, אז ־אם איז דעדפא־, װ״א ױ א־ז ש־מע כאכנ־אױעם טאכטער און אייר פאטע׳ר איי א פאכע־.;״ט אױ־ טשיפע אר״ן אה־ן און צזי־־ק א־כע־ן טי־אט־א׳־, ווע׳־ט איר ש״ז וױדער פ״קרע. ס־עפט ױ אן א־ן ראנ א חכ־טארין, נעמט ױ ױ ״פאד באקעם״, האאט ױ פעםט איגטערן אי־עם א־ז מעםט א״״ם דעם ט־אט־אר א־ן אאע .ז — ז״טן. אײן מאא אין נאיכ־ אמאא. װע׳־ט •ענע מיד און וױא אהיײמנ״ן. רעדט איר טש״פע איין: — קום :א׳כאכיאא, אפש־ װעט מען עמעצן טרעפן, אפשר װעט עמעצער צוקומען.