Literarishe bleter · 1932-06-03 · 23 (3.6.1932) · p. Seite 362

ליסיזרארילסט בלעסיער ןגײ. 23 4221) >4 זייס 362: ך א י ן ש ס ע ס ל ג־םז גזז&ז, נעםרעך אן זיך װייניס־ברוי; יװערט פ,־ז מאדק א םגזאװ פ.יז זירבערז־גד־געד שײז >*ון פון פיערח־ער — :רו-ע ים־׳עפ-נרעז •בענרזזנצס... וי\ גרויסע זי; גרויםע זיצ; אויפ; טאסגם ירוים, װי ׳ג־װאטען אויף די ׳עגזזזסעז, און ם׳הוקז אויגז זײערע פאי־׳עויד •יאנ-נגעכ־עװד־ה ב״ם ׳םריגגען ביסגס בד־עגדײזע, װ■ די קויר;... גייעז םאסעם אום איבער דער ינזטוב אהין־צוריק ב־־ט בריקן ■— פײרן ניפטײז־ע פאד־עטאכז אין ד• זין... און אז עס טדאגן ניאיטעם — אומחרי״סט ארז נעגיט — גאך טערע־ צו די ז•;, װ• א ־עייטר האריז א־ן או״װן צו פארברעגען, — װאדט׳נזען טאטעם: — נישטא שוין גאדגי־םט װאס צו טוז?... .װארגן ז־ן זיך םיט די ב״םגם: ם׳האט דאם פגיוותדיקע װארט־נזעז פון ד• טאטעם פארגאיט דעם זים־א״ייפגײ־עגדיקז טעם א־ז סויר, ־וארפ; זײ ד• רעםר, װ• זערגעד ראם ניעװעיד, און װאקםן פאר ד• טאט־גם אוים, נרײך בייריעד אגנעטראפעגע אין װענ... גריװעדט ם׳הא־ץ אין טאגועם אגנע־עראקיעגע... ט־אנן זיי אי־ כ׳ו׳דא א־ז אין ייב־טאפט פאנ־באהארטעגער ,אך א טערער צו ד• זין, און צאדגײדםורותד־ק פאו־ט־ייב; זיי די טאטעם: — ־ק ז״ דארפ; טצעפעז זיך צו זיי... װ ס ו־ 3 א.״ױ ־םט״ױ־ניעבראנקט־ע װעגז, װ• דאם פארצעײי, צ־עז שײטרעך ז־ך באזאםט צום טיטװאבדיקן טאי־קן יעיט זיך אן ד־ער ביארק טיט דא״־פי־ם האב־אוז־נאב, מ־ט פויעײם, מימ פערד, טיט יםריטרעך אי־םניע־עפאגט... גײען טאטיעם אום אין מא־ק מיט ט־ייסטערס רײדיקע: — װ• סיײער קארן, הא?... צויפן זין מב״גותדיק, כראח:—ד ד• ביגטרעך פראקס: — און פראקם איז היײ־א־, ברודערר, א-ן ח־׳יערד!... ׳םטום־ען פוייערים בײ שי־מי־עך אננעיאדעגע; ה״דז׳שעז ה״ם ד• פעדד אין האביער־טארבעם אויױ ד• קיעופ — און ם׳קװ־טיג־׳ען ד• חזדימייעןי א׳ז זעק מ׳ט מוירא םאר; ט,״ט... פאי־גאבט נ־עסט או־סריגיען ד־ער מאהק: צ־־ען שריטײעך זיך אה״ם מיט דיג־עם קױ־עכץ א־ז פדאסט; זיצז פויעדים ביים ז״ט פון באב־עס — אגנ־עופ־עיצט או; ׳סטויג־ען־אויס די פ־אבט פון פודפויד־ברוי־ע;, װיגט־ער־שרװוזדיקן פ־ערד... ז ו ז ג ז ו ן 1 [ ס׳װיי־ען בריקן פ־; די ־נװו־עםט־עדם אויגן, װ• ד־עור ־טג״ פו; ק־ומ־ען ד#ו, או־ף קאדטן פ־עט־צ־עריבעג־ע — א־ן האיגט צ־ג״ג־עריגס ציעטאיטט... צ־־עז אז זיך קגייטשן פזז פא״־ז־עםגק״ט א־יף ׳טט״ע־גם שורעוםטיעו־יב־ע, און ם׳ק־־״נניען רייד ציניינע־י־ג׳־ע איבער ד• קאדטן אוו־פן טיש ציעײינט: — ייביגק־ע, גי־םט עדגע־ זיך פא־ אמתריקיע רײד!... יאסט ד״ז גריק אין האגט — װ• ידיעיר ע&י זיעע יאדדעם, א•; דעם ריײז איז ר״ב — װ• ד• בקום איד ריח, — גא־ דו וו״םט גי׳צזט צו באנ״ן זיך!... ״ראמע־פיק״, אט־די, דו זעםט? — א, היט זיך פא■,־ א הב־טע אזו״גיע,־!... א־ן ד• אויגן — װי די זיסקייט םונם האניק, נ איגדעוראטתן — װי נ פט אין טויר סון שראגנ... און כ׳רײנ ריר, ר״בינקע, טײן קאפ: א ברי-װ װעמ זײן ס י נ זן? גןפיזז/סמעגניז}/ דד י נ ם ע ד ־ דד א אי\ נודשסי\ םאג פו\ \\א\ פון יטבת ברייבט א חײה איביער או״פן •עריגט; טאג פו; װאך. טויגקען טאטעם ב־םגם חרה אינם זאךץ און יקײ״בן י־עקלעך פוגם טייט אין מ״ר, װי קיגרעד שזואכיע — ק־־שרדיקן קארך.. פזן שבת ברייבט א קנאםן־ביין גאך אפ א״ן טאם, ודעדשן םאכיעיפ איבעד דעם מיט ברײבן ׳ג׳כײ״כר אויף די ריפן; ׳גיטיײען הע־צעד נאך פא־׳גילאס; פאן־ ׳דעד זאדנ, װי קדיעמרעך, קרי״טריעך א״נם מאדק — ב״ז ס׳װעט ד• גױט אניפ׳שרים; אײגצ־קװײז ז״ מיט א קריעכץ אוון ם׳וועט די זארג חחדך אוינן קוקן ינזטאד, װי דעד עלגט אויף די פערדעד — ׳םגיי־פאנ־װ״ט... וזײ או\ האלז ד■ רעצסע;ירדגם אינם ט״סטעד — ריעצטע האטעגוגגען אויף דגא פון שטירן האדץ... ינזט״ען איױוערעך מיט מיײעד אויפגעריסן קארט און שװאדץ און מאגען יג־טום, אט װי ד• קיגדע־, זײע־ פייע־־־גים״ז; ׳טא־ן מאכ״עכ קארטן אש אין טיעפ אהו־ם און האנ־בן מיט אן או״עד איגם קוינרען ם׳װאיעגיען םו,ן װ־גט: ״ם׳ײעט קאקט זיין, קארט..." זיפצן טאטעס: — מגא, אדו״םנ״ן זען האדף מען א װענר הארץ... און װעד יעם האט א קו אין יטמאר, — ױע־ העדט אין ינזראף א״ד תונגעריקן מדוקען הינטיע־ װאנט — און וױ א פויסט זעצט עם אין מאדך: — א װעגר ה״!... א־ן דיגסט״ק איז דעד דדיטעיד טאג פון װאך — םהעגגען פו״עדימרעך ה״ און האר׳ז אין מאדק; גײען טאטעם ה״גטער ׳סריטרעך הארץ און בעדקעורעצרעך*) דיײ, װ• גאך רװיה פון א קיגד, און ס׳קלעסט אין בדוסמ כײ זײ די פײן: ״דעם מאדך שון ביײגעד גאגן אוים די פײעםט, און ם׳געטט צום װייגטעד גאד ק״ן סוף..." וזעג או\ עעכסי די פרימארגנס ••.זראנן מיטן בריאםק פון ניקיד א,ון פון גאלד, און די טעג זעצן זיך פדי או־ף ״-אגדן פון פאדגאכטן — װײ׳ניקװװיט, װ• װײםע זומיער־פויגרען אויף ד• כרובײען... צו ינזקיעה טראנמ ד■ זון װעױ אום, װי א ױ״״טן פאקר, הינטערן בית־עיוים־װארד און ציגדט די ׳ג׳װארצזע סאסגעס אן איבעד די קב״־ים... שלייצט פון בערנ א פוױפזר׳ראזיע •גי״ן א״גם ב־ת־עורם־טאר אריין- און פר• טויבט ד■ רבנה הימר־ברו• ארוים און נעמט פא־ זיך אי״ן צעיסמ״כרט זינניען א־ן אין־ם־ף... פארבראנדז׳עיען •נזט־רע װאײרגדרעך צו איי- — ציגדט זי זײ אן מיט זירבעדדיקן פראם; צאפ־יען ישטע-כדרעך, װ• זירבע־־פ־ינזײעך, איגם הימי־ים, און ם׳זעצן ק־אען אוים זיך אויף ד• ב״מע־ײג״פיצן אברדיק צום ׳גילאף... צוגאכמ יסר״פט פראסט זיך, װי א חרף, אגפ א״ז און קוירעט־א״ן דעם הימר א־גם ברױ־ניעיג״ט״יפטן הארז — העגגט ברױעד נריװער איבע־ יסטאט און פערד און ס׳טאגצן, וױ מט.״רף, יװײםע רו־כן אויף ד• קױמענם... מיטגגאכט י&ויפט רי רבנה אום ארײן אין ־ערנט־װײטער הויך, װי א משוגעגע מיט ברײכן פגים אױסנע׳נזמי״כרט... ביז ם׳נעממ א״ר שײן אױסדינען אויף דער ערד — *) א בעףקעװעץ — צען פוד.