Literarishe bleter · 1932-06-03 · 23 (3.6.1932) · p. Seite 361

361 , זײט ליגזפריןריטע גלעזפר נזלז. 23 14221 ראס איז בלוח *ן השערה: אביער אוייב אלע וײגע ה׳נזערות וחננן דער ׳נא׳טוד האבן זייך ארױםשעוױזן פאור ־־בט־ק, איז פארוואש־זשע וא׳א אױך רי גישט דײן םײן ריבטיםע? דאם ווערן צונ־שט פון אזא מענטשן, וױ ער, איז דען ראם ני׳ט׳ט יזײן ט־ויסע״־ אוכיזק, װ• דער, װענן װעאכן ׳עם איז ניעואגט:?1זן111)ע811נ31 .1113]> ס1>6יז0 אײנמאל, *נאאצחרנדײן איין רער סביבה פון וױימאד, ה־קגדיק אויך דער פארנײענדיהער זון, האט ער זיך פאדטדאיבט און נעזאנט מיט די װעדטער םון דעם אוראאטן פאעט: און, פארג״ענדיס, באײבםטו םא־ט דעןד זעאבער אייסטערי ״בײם געראנס װעגן טויט, — האט עד צוגענעבן, — בין איך אינגאנצן דויק, װײ5 איך ב־ן פעםט א־בערצײגמ, אז אונזע־;ײשט איז אזא *עטאױ, װעמענם נאטיד עם ב-צײבט אוכ־צושטוע־נד און וױרסט אן איבערײם פון אײב־סייט צו אײביסײט; עי אח געגליכן צו דער זון, װאם פארנײט בא*ויז פאר אחנדעד עדדיש אוינ, אבעד אין דער ווירקלעבסײט פארנײט ד נאד סײנמא־ נישט״. אין דער דאזיקעד מייגוט אח עד א־דין נעװען ענלעך צו ר־עד םארגײענדײזער זון: ער װײסט, פונסט אזו• װי ז/ אז עד װעט ,ױיהער או־םנײן. אין יזײן ׳:עיםפ־עך מ־ט םאמז; אין טאנ פין װ־־אנדס קבורה, האט ער דאם ראז־סע נעפ־א אויםנועד־־סט נאך מ־ט מער יז־אפמ: ״— םיינמאר און בײ קײן יטום אומ־עטענדן הען אין דעד נאטיד סײן ׳דײד נייטט זײן ווענן דעם צונישט װערן פון אזע־־כע ו״ע־הו־בענע נײסט־קע כהות; ד־ נאמוד צ־עט־ענצ־ט יזײנמאל נישט אזו• אירע אוצרות״... םון רוסיש ר. ר. שוין אבגעקומעז דער נרמער 1 ײ ד י ש װאננשויפס פון דעו ײדישעו?ולטװ ־ געזעלשאפם רעדאקציע: מ. בארײשא, ד״ד ח. וש־טצאװםיזי, לײבוש ילעהרער, ה. צ״װיה, דוד פינםהי. א י נ ה א ל ט : לײפ־ארםייןלטו םון ב., ל—ר, בױז, ל. א. א., ה. ל. װענן ״ײדיש״ — \ז. ב. ברױו ווענן ״דישעד ערד־ארבעט — ר־״ר \ז. וטזיפלאװסעי נאבט־לידער — יט?ב גלא(זפװזײ\ םא־ק און יזלאם — ד״ר א. א. ראבא? פעברואר אבט און צװאנציק (ליד) — א. לטיעלפם ה. לײװי? אפרױז אויטרבאג לײבװפ לבהרפר וזװזפ בארײעיא א. ראבאי בײם ליטעראד־שן טיש — אוכיעטיקע שניטער (לידעד) — ״איז״ און ״זאל זײן״ — א חתונה אין סלוב מעט־אפאלים — טר א־ז :וט! (דעדצײלונג) — רי סולטור־טועד און די ײד־שע ארבעטיעו באװעגונג — ױנזג עזלאסבערג נאך דער קאנפערענץ םון ד• ארבעטיער־ריננ־שולן — א. הגלירי װארט און שפיא — אלר ברוך הבא, א גאםט — פאל?(לגזגזאך אין דער ״רישער סולטור־געזעאשאפט. ליטעדאטור־בדאניה. אבאגאגזענגז־פרײו.■ אין די יםטאטן: 6 חדש־ם—2.50 דאללאר, אין אויסלאנד — 6 חרשים 3 דאלאר. .)1תס¥-ץ\16< .ת81 17-111 .0 130 1811(¥101 אי\ פויל\ — אבאגירפ רגרג רי ״לינזנגר. בלעפבר״ פרײז באר 3 װרטינז — 8 גילר\. גזי?א\ דאמ גטלפ גגזי?\ אי\ 2 ראפספ• איבנז 4 גילר\, דסנז 5\־פ\ י\ני — 4 גילד\. אדדעם: ״לימ. בלססינזר״, זזארטיגז, לס&זגא סג םאר כעלט: 5.?. א. 6.39. אםשד םארבדאכט רי ערשטע סיר יאר נ׳ליסלעך. סײן אעבן אח נעװען ידאם אײבײזע אדא&סײסלען םון א שטײן, װעלבן מען האט נעדאדסט װ״רער אויםהו״בן״. יײז אין םשך פון דער דאזירזער סיזיױ־אדבעמ איבעך יךעם שטײן פון לעבן אח <ער אלײן םאר׳םטײנערט;עװארן, עד האט זיך םארשטײנעחט, כדי א־ב־ע־צוטראנן דאס אומדערטרענ־ צעםע!1110111 11011> '3£ז1־61 ג1ם1! ו)€י\\ ,וױי! איך םאן ׳זיך ׳גי׳טט םא־ט־אנן! — צי יהאט עד עם זיך אלײן נישט סעזאגט, װי צו דעם ש־עסלעכן עח־־נײםט? בשעח עד האט זי׳ך דע־ױװסט װענן ׳דעם פלינױימד־סן מו־ט םון זײן זון, דענען זײנע אוי׳גן םול נעוראדן מ־׳ט טרעדן, אב׳עד ער וזאט נײסט ג׳עווײנט, אוון נעזאגמ: 1886מ£6 1ז13161־1סרת סגמ חװ^־זיסת^ג מסא — (איוך תאב געוװסט, אז ע־ איז כעבוי׳רן א שטע־בלעבער). ״ער איז נעורען םולסום רױס און ׳לויטע־ א־ן נ״םט, — םא׳־־ נאט־׳חט עמערמאון אין א חיוודש ארום. — מיר האבן;׳עשמועםט ײענן א םך זאכן, װעגן ז׳ון האט ער מיט םײן װארט נ־שט דעי־ מאנט״. און אין חרײ טענ נאך דעד ראזיסער נאט״ו אח נ׳עטע פלוצים ס־אנק געװארן, ע־ האט פאקומען א בלומישטירץ און ״םאדלױרן זעסם םונט בלוט, װאם בײ זײנע אכציק יאר אח דאם נעװען זײע־ אן ערנסטע נעםא׳ר״. כוען האט טוי,יא פעתאט, אז עד װעט נ׳ישט נעו,יגט װעדן, אבעיר ״זײן װתדערלעכער ארנאנחם האט אריך דאס מאל אפנעהא׳לטן א ניצחון״. ער תאט אגנעהו־בן ׳םנעל סומען צו די כהית און ״ליכנד־ס אין בעט האט ער שי־ן נעארבעט איבער רער צײײטיער טײל ״םאוסט״. ״מײן אײנציסע דאדנ, — א׳־ז אונטע־צוהאלטן ר• פ־ז״־דע נלײססעװ־מ^ חאם א״בעחיסע װעט שױן סומען םון זיך זעלבסט דער, יװאם האט פעסט אננעצ״בנט דעם װענ צום ׳וױלן, דאדף זיך פיל נישט באוופורויסן. סארוים... פאדויס א־בער סברים״. א׳ויב דאם איז נעפיללאזיסײט, אח ידאם א נעם״ללאז״קײט, ױאם טדעםט זיך בײ א זעלנעד, ׳װאם א־ן םא׳כיע ברען םון דעד שלאבט פילט עד נ׳שט זײן אײנענע והונד. אתטע־ חעם טו־וטן שמײן, לײחט א לעיב׳עד׳ק הא׳־ץ, נײט אפ מ־ט בצחט, פונסט אזזוי וױ אונועדם, עס סאן בלגיז נישט אזוי װ■ בײ אונז לײדן א׳ון שוו״נן. לויט דין נא׳טוד איז יער א טעט־סע־ מעגטש. אבער סד■ צו זײן טעטײ1 מח מען האבן אן אגשפאר־פ־נסמ — א׳ון װאס םאר אן אנשפא׳ר קאן זײן אין מ־עגעצלאדסײט, אין דעסלאזיסײט? כדי עפעס צו טון, דארױ מען ע@עם יװעלן. װאם דשע זו״ל ער? אלץ. א-ז,דאם דען א׳ביסל נישט צופיל פאר רי מענטשלעכע כהות? דאם סאנ־ צענטר״ו־ז זחך דא׳רױ זייך באבחןנועצן, םאי־שמיעלערן, זיך םא׳־שאדםן אי׳ן א שאדפן וױלן, כדי עם דאל קאגען א־בערנײן צי דש־ טאמ. ״ד• נרעסטע קנגסט, — זאנט נעטע, — איז סענען באכ־ענ׳עצן א.ין פאר־ איתזאמען זי׳ך אלײן״. אט די ראזיס־נ סחנסט האט ער א־״ן ניש־ט באזעםן. ״איך האב א םך םאורלו״רן צײט אויף זאםן, װאם האבן גאר סײן שי״בות נ־שט צו מײן ד״י־עסמער ארביעט״ — ״איך םא׳— שטײ אלץ מעד, װאס עק זזײסט אזותם װ״דסלעך ז״ן א נדו־סעד אח אײ\ התז׳יכט״. עם פלענן מ־עםן םינחטן, ווען אים האט ז״ך נעדחכנ! איז אלץ, װאם ער יריאם נעשאפן אח נישטיס. ז־ין נאנץ לעבן אױ ינישט סי־ן טאט, כאר א שטרעבוננ, א צחנדי״טתנ צו סאט. עד האט אננעהו״בן און נישש ׳נעענז״׳סט, פעטון, אפער נישט אפנעטין. א־ן דעם בא־ שטי״ט זײן פײן, פון רעם נעסט זיך זײן אומנעהײע־״ע כי־דסײט, דאם אײביהע ארו״פהייסלען דעם סחיף־שטײן. די רערסענטעניש םון חעד מענטשי׳עבעד נשנחה שדעננט אים צו דעם זעלבן, וואם עם האט אים;עבראכס די דערסענטענ־ש פון דער נאטחר. עס סאן זײן, אז אינערנעץ ףערנרײסט נ־שט זײן דע־ לינ״עזע־ נעפיל אזא איבערצײנססי״ט, װי א־ן יחעם נעפ״ל פ־ן אײ־ פעגעד אומשטע־בלענסי״ט. די אידעע פון אומשטעדבלעבסי״ט איז פא־ א״ם פאדבינדן מיט דער א־דעע פון שעפע־ישער ׳עװאלוצ־ע. ״פאי־ מ״ר נעמט זיך די איבערצײפתונ וועינן דעם אײביסן לעבן םון דער השנה ווענן אײ־ ב״סער טעטיהי״ט: אױב א״ך ארבעט אן אפדו בחן סוף, אױ די ׳נאטחר תתויב מ״ר באשענסען מיט אן אנדע־ םארם םון ױין, א־נ־ רערצי״ט, װאס די איצנזיסע אח שוין נישט בכח אײנצההאלטן מײן ני״םט?״