Literarishe bleter · 1932-06-03 · 23 (3.6.1932) · p. Seite 359

יייט 359 ליםיג\רי<ריפ\נ\ בל(\<זטר \\\ז. 23 (־422,) ד ו ד בערגע?ס1$ ה*> ש )9 רי נוטטה, \\$זבז פע\ע?נו \זא<זע, וייכאל לט\\י\, האסי דטרבײלסי דטגז צ\\ײסי\ א\יפרטר\אנם \אג זײ\ ן\\זט\ ני\\ סיט\\. זי־ע־ א פאמעידעכעד ט־ער, דעדפי).־ האסטו אנרערע סעהות: ביסט י}״; עין־ד״־ע א ׳ש, >ז גוםעד כאראעזעד, כ״פסשת פון א יצס, קיינער הןזט צו דיד ק״ן טעכות :ישט, .ופכן, זיי :״פט ק״ן םו״לעד און ז״ זיך טטי־יח אוזין, װו דעיד לייב. איך קאן דיר זעז:ן: ורערן א סזמטש איז, שײ:ט פיר, א װאז־כיגע זאך. א־ז א־ע־ ד• סעשח, װ<\ם דער חערפאגט, זאר ער או;ז מוחא ז״;, איז טאכע אב־םל א פוילער, דיערצו :אך איז ער ב*ז א;עװיסער סד׳רגה טיט זי־ך קאגמעט — װערן או״ס העולפאכט;ל\פט ז־ך אים :״עמ. :א־;דאד צו יענער צ״ט האט ער;עהאטי צו טון מיט א קאמארל — א קל״ן קאטארל, :ריױס װי א פרוי, האט זיך א־ם א״:;ע;עםן אין דוקן און ז.ו־;ט און זויכט פוגקט אויף אזא ארט, װוהין מע קאן;״צט דע׳דלאי״־ען :״פט פיט חיער :אז א״־ן;ישט נייטן עק, און ם׳טומ;״עמ אזוי ורי, װי עס פא־דריסט. ױעד חיעל־ פאכט האט שוין א,״ס;ע*־װוט אלערל״ תרוסות, זיך;עריבן םיטן דוקן אן בייפער אזוי יכטארק, אז די פיעל איז אפדעקראכן און רי ב״מעיד זע;יען או־סדעד־םן :׳עװא״־ן מיט די ,יןאי־צלע;. ער האט יטו־ן אויך;עפדװוט ז־ך קוליען מיטן רוקן אין בלאטע — דאס יטסייט ער טא׳קע איצט בייים װאסערל —;א־ קיין זאך חאט;ישט;ע־ האלם;: דאס קאטארל זוינט און זויגט, באטש :עם און םאל מיטן פ:ים צו דער ערד. טראכמ ז״ך דער העלםא״ט: סילא, עד װשט באדיי גיין װעדן א סע;טיט, אפשד װעט ער דורך דעפ פטור זוערן פו;ם קאטאדל. הקיצור — ער איז נענאננע;. :ו? און אז עד איז געקומען אה-ן, װו טע דארף, האיבן דװקא יעוין דאדט געװארט א סך חװת, ככדעט אלע — יוױיל, װי א זאך מאכמ זיך, טאמער פסלט מען דעם לייב. דע־ ׳עריטטעד אייז, פאריעטויט זיך, אהין, וװחין מע הארף, א׳־״גגעגאכגען דיער ליייב. אבער עס;עדויערטי;״שט לא:;, און ער קוסט אר,יים צ׳וריק — דיער אייגעגע־ לייב, װאם :עװען. עד איז גאד אביסל צעטראגן, האלט אין איין ׳טדייען: ״בשום אוםן! איך װיל;ישט, און ש\ין!״ חויבן, מן הסתס, אן רי חױת ז־וך;אכצוםרעכן: ״װאס תאט;״עט־אפן?״ ענטם־ערט ער רי: מעשה עהיה כך הי׳ה: איך קום אריין, פ־־עגט מען מיך: ״װילסס װערן א כדעגסיט?" זאג איך: ״שייך װעלן? — לאמ־ך םר־ער הערן, װאם איז עס אזו״גס?" זאגט מען צו םיד: ״אויף איין ם׳וס קאן מען עס דיר נ״עט דערציילן. איין זאך קאן מען ד־ד יא זא;ן: זאלםט;אר קיין יסור־ם;״טט האבן — א׳ז ד,י װעסט װערן א מענט״ע, װעססו רייסן און רו־בן אלע־ליי בהסות אגן חװת נאך סעד, װי א־צטער, נאד װאס־זשע דען? כל זמן דו ביםט לייב, ודיםטו נ־שמ, אז רייםן און רגיבן איז םיאוס, און אז דו װעםט ותרן םז^מ׳נז, װעסטו װיסן, אז ם׳איז מיאום און װיעסט דאך רײםן אדן רויבן״. סדעגן ביים לײב ד■ חייות: ״װאס זשע איז;עװארן?";אר־ נישט, — זאגט דעו־ לײב — איך האב;עעגטפערט: ״אויב א־זוי, דארף איך עס א,״ף כפר\ת!" אפגעזאגט און ג־שט;עװאלט סער פטדן ק״ן צ״ט — א<ועק צוריק צ\ זיין רוייב א׳ון צו זײן לאיזע־ן. דא איז צום העלםאנט אונמער;ע־;יפ־.־:;ען דאם פיקםל: —;ו, גײ זשע, דו... — א־יםיעך — האט א מאך;יעטון דער ה־עלםאנט —־דאח דאזיקע א, דאס קאמארר, װאס האט ז־ך אײכנעביסן ציו מיר אין דוקן — זאל עס מיך שוין בעםער בײםן! — אפגעזאנט און איז זיך איוועקגעגאנגען צ\ריק אין רי װעלדער.;אכן העלפאנמ איז אװעק דער טיגער — באט־כ ער האט א קיע־ צ־ענעם מוח, םוגדעםסװעגן האט ־ער פארשטאנען, אז סע לוינמ;ייצט ד־ער גאגצער עסיצ;אכן טינער זענען אװעק צ\ר־ק צו זײער רויב אלע אנדערע חי<ת — םאר קײגעם האמ נישט געלוינמ דיער ־ע׳םק.. נו, א<ן איז אלע זעגען שוין אװעק, איז געבליבן בלויז די מארפע: זי איז דאם אריינגעגאכגען אהין, װו מע דארף, און איז גע־ ויארן סעגטש... װען אויף דער באשאפענעיד װעלמ זע;ען שוין :עװען אלע וױדמענישן, עוםות, בהסות, חױת, האט מען פוגם הימל גע׳עייט אויםרוםן איבער דער :אגצעד װעלט, אמ אזו*, װי מען ר\פט אויס א.״ף א יאריד: — װער םון די חױת װיל װערן סענגדע? איבער װעל׳דער תאמ מען אזוי אויםגעדוםן, א״בער אילע בעדג א<ן נריגע שטר־גקעס, װו בהמות פ־טש־ן זיך, װ\ חױת יאנן ז־ך א\ן לאקערן. דערהיערט אזא מעיטה, זעגען אלע חױת און אלע בהסות;לייך נעםאלן א<־ף א ססה־נסשך: — איינס ם\ן די בײדע: איז ״װערן א מעינטיט״ א יטלעכמע זא׳ך, איז װאס זשע דארפן פיר עם? אלא, װ־דער, ם׳איז א גוטע זאיך, האבן מ־ר שוין פון אלע יארן דעם כלל: װ\ א פעטעד ביםן, װו א גוטע זא.ך, פאלמ םיי־װי אר״ן ־צ׳ום לײב — או״ב אזוי, א־ז װאס זשע דו׳ט מע־ן אונז א מוח? זאל דער לײב זיך נײן װערן א מעגטש. כך דיוה. דד״ טע; כסדר האמ דער לײב ז־ך נעבאדן, ז־ך;ע־ װאשן און;עופריזעוט, ז־ך נישמ םארניוכ־ען מ־ט ד\יב, רק געולעגן אויף דער זון, ד־ או־;ן צונעמאכט, אין קאפ —;עהויב׳ענע;״ע־ דאנקעי;. אלע, פאר־עטײט זיך, האבן מקגא :עזרען, ז־ך אוייסגעמאלמ, װאס פאר א ש״נק־יט םון א פעגטשן ראם וױעט זײן, װען דער זי־ב װעט זיך ג״עבן א שט־על א\יף רי הינטיערשמ־ע צוױי ם־ס א\ן װעמ אר׳ו־ם ם־ט לשון.;איד וראס זשע ד־ען? אזו־ װ־ אלע באש־עםענ־ש; אויף ד־עד .־רעלט האבן זיך זײעדע ש\:א־ם, און דעד לײב אװדא־, דה״נו: דאם פ־קסל — זי־ער אפמ כאפט ער, ד־ער לײב, א העזל אד־ער אן אנדער שמאכט־ע כיםש פ<ן אונטעדן םױל. א־ז זייך מ־ישיב דאס פ־קסל, ג־יט אװעק אין ד־ ט־םע װעלדער צ\ם העלםאנט, געפ־נט א־פ ערנ־עץ אין א העק, ב״ א װאסערל און דוסט ז־ך אן צו אים בזה הלשון: — העד;אר דו, ב\ץ אײגער, נרו־ס ביםיןו, װ־ עונ כדך הבשן, כסבע ב־סטו א<יך;־שקשה פון א בר־ה, האםט אזא שעת־הבשר, פארװאס זאלססו :־שט א פר-־װ טון — אםש־ װעט גאר װערן א מענוטש גישמ פונם לײב,;אר פון ד־ר. אסת, אקענן לײב ביםטו *) א פראנמענט םון בוך ״בײם דנ״עפער״, װאס איז אקאד־טט דיערש־נ־ע׳ן אין םארלאנ ״עכיעם״ (מאסקװע, 1932, 576 זי־טן). די ערשטע קאפיטלען פון אט דעמ װערק זענען;עװען נעדרוקט אין די ״ליטעראריש־ע בלעסער״ יארן 1930—1931. דער.