Literarishe bleter · 1932-05-17 · 22 (17.5.1932) · p. Seite 346

ליױמראריטס בלעסיטר 22 וי42.) 346 זי״ט א נריכעם #זזז <ױ דןום נהאז, זזון ם׳ציטערן ודי ׳װעחבעם בײ דעם קיאן סייך. ״זע, בזינדל, איך דע ׳*ױן זײן פניים, י׳א־ז דעד גזעגיע טון בעסי׳םן לייוגד, רער ז״סא־דיגנ פון זײן ס&וכה, בינסאט בײ אים **ויז* דער היזנט, און ם׳ציטערן די װעדבעם בײ דעם קילן טייך. — א נעװ םון גיכגאאדענע פעדעם, ציט זיך םון זײ ב״ז זזהער, זע, סלכה, איך זע שוין •נישט נארנישט א חוץ מײן נאאױענע טרער, און וױ ס׳צ־טערן די װעדבעם ביי דעם קילן טײך. — א בריס פון די טי״ערסטע פערל צ־ט זנך פון זײ ביז אהעד, זע, סינדל, איך זע שוין ׳גארנ-שט, א חוץ םײן נאאדענע טרער, און וױ ם׳ציטערן די ורעדבעם בײ דעם סילן טײך. בי״נאבט. אױפן הילצועדנעם נ*ניס צוױי וױ״סע, געביױנענע סעפ װ״נן זיך מידע אין ׳*(יטן. א צעי״נעדל שפ״אט אויף די סרעפ: ״ס׳ציטעדן ךי ײעור3עס 2ײ .דעם ק,^ן ט״ך״. דאם לידל איז א6ט, נאד ם׳שעודט ני״שט, אז מען ז־כגט עם פון צײט צו צי״ט, דעדעיסדשט װ־נטער ב״ם אוױון, װען ם׳װא״־־עםען זיך אדעמעאײט, איון ם׳ציטערן די װעחבעם בײ דעם סיאן סײך. די צוױיטע, א שטײדער, ויאם װיא זי? דעם סענ״ג פון בעמישן אאגד, נוו, םרענ א״ך אײך, א־ז ראם א סאעזטער, אן או־עמעד סאעזמער אימשטאנד? און ם׳ציטערן די װעדבעם בײ דעם סיאן טייך. פאיט א װאך, פא״ט א ־אר, פא״ען יארן, דער סאעזמער װערט אאט און װערט נרא, און אט־אט־אט ם״אט ער גענענען די איעצטע, די טוינסעאע שעה. און ם׳ציטערן די װערבעם בײ דעם סיאן טײך. אויפן נאגיס נא־ זיצן די טעכטעד, רי אויכן נעװענדט צו דעם שא״אך, ניז ס׳פאאן די נאאדענע שטערן א־אפ פרכעם ה״אצעדנעם דאך, און ם׳ציטעדן רי װע־בעם ייי דעם סיאן טײך. ״װאם זעםטו דארט, ט״כדא?״ ״א וואאסן!" ״כײן, כײן, ס׳איז א טשערעדע שאף״, ״א טעות, איך זע דאדמ צוױי ׳דייטערם״. שאאף, אאמיכסער סאעזמערא, שאאף! ם׳ציטערן די װערבעם בײ דעם ס״אן טײך. ״צוױי רי״טעי־ס.. באסת... איך יע זײ, זײ סומען אאץ נענטער אתער״. ״אײנער װינסט מיטן טיבא... דעד צװײטעד... װער מיעסטו, װע־ זענען ױי װעד? ם׳ציטערן די װערבעס בײ דעם סיאן טײך. — זע, םאכ־, איך זע שוין זײן פנים, ם׳איז דער נ־אף מ״טן זיאבעחנעם שאאס, ער טראגט א טונדיר םון א יעגער, פענד? ע?קי//נין*יז)דק דעד סול הזםן אין אםעדיהזנ נאאדשטײן — סײן בוענאם אײרעס א. א. ׳װ. די טאאענטםואםטע שוישפיאער װי י. בואאװ, יםנחם רובין א. א. נײען דערװײא ארום אן א־בעט. מארים שװארץ איז ארויסגעפאדן אויף א קאנצערט־טור קײן אײראפע. ־עקב בן־עס• סערט זיך אום םון זײכע עננאישע גאסטשפיאן אין דעט־איט און מינעאופאאים ארום דעם 10־טן מאי. װאם יער װעט װײטער און, איז דעדװײא א-ומבאװוםט. איאית און נאד־ס זענען איצט אויף א סורצן סאנצערס׳טור איבערן אאנד. (אנב, גאנץ םענאעך, אז איאית ואא אככאזשידט װערן אין עגנאישן טעאטער אויף ביראדװײ.) אאע אנדע׳־ע שוישפיאער זענען ״םרײ״. ײעגן אױםטואוכינען און דעדנרישוסגען איז, נאטידאעך, נישטא װאם צו רעדן. מען ־אט נעהאפט, אז גערמאנען װעט זיך אײננעבן אױםצװזויבן זײן טעאטעד מיט ידעד אויםירונג םון הירשבײנם ״פיאנעדן״, אבעד אויך האם איז נעותין א חאום, — נעחטאן האט נישט באװיזן אדויםצוהויבן זיך סיט דעד אויםירוכג פון ״פ־אנערן״ פון דער אאגעמײנעד פארזונקענעד אאנע, פונקט וױ דאס איז אים נישט געראטן אין אכהויב סעזאן םיט מנחטם פיעםע. די אעצטע אויםירוכג סון סארים שװארץ א־ן םאאסם־סעאטער, באר זײן אפפארן ק״ן אײראפע, האט אויך קײן שום דושם נישט נעפאכט, — נישט ד• פיעסע האט באדא־נמע־עםירט און נישט ד• אײש־דוננ. די פיעםע ״דעד נייער םענטש״ (םון שפאנישן) האט זיך א־ויםנעװיזן נישט זײער כײ... יםען װאאט ינעקאנט אנװײזן נאך אײנצאהי״טן, סאײניקײטן, אבער זײ זענען נישט װיכטיס, — דאם ביאד װעט זיך םון דעם נישמ ענדערן. דאם איז דער טרויעריקעור םך יהכא םון אוכזער ט׳גאטער־בעזאן האס יאר. א סך־חכא, װאם ציט ויך א נאגצן יאר... עם איז שוין אװעס דער פםח, אויף װעאכן א םך טענטשן אויף דער ײדישעד גאם האבן נעיװאדט; איויסגערונען אאע זיסע חאוסות, און... מען מענ שוין מאכן א סך-הכא פון דעם בואדנאגגע־ נעם זמן, אדע־ דיכמיקער, פון פאדנאנגענעם יאד, אויפן געביט פון או׳נזער סואטור, אעבן און מעטיקײט. א טרויעריקעד, זײער א טרויעריקער סך־הכא, רער עיקר דער־ פאר, זױיא — אן דער מינדסטער האפענויננ, אן א שטראר אשט אין פארױם. אזוי, ארנפאאם, זעט עם אויס איצט, — אפשר װעאן כיסים נעשען, — זענען מיר דאך א באאס, װאם אעבט מעירםטנם מימ ניםים.. צוערשט אונזער טעאטער. דעם אעצטן טאג פסה האט זיך דער םעזאן שוין ׳נעשאאםן או־ך אביציעא. איך זאנ אפיציעא, װײא נישט־אפיציער, האבן זיך די ײדישע םעאטעדס נעהארטן אין אײן שאיםן *עדן טאנ. עטאעכע תאבן ז״ך נעשאאםן פריער, און אנדערע האבן נעשלעפט די שאדטאכסע ביז אחדון שא פםח, — נעםײנט: אםשר װעט מען צוא״ב יום־טוב נעהארפן װערן... אבער ס״ן ישועה איז ׳גישט נעקוסען. נו, איז נארנישס — נעשטארבן, באנ׳־אבן און פטיר! סיינער וױים נישט, װאם װײטעד װעט זײן. נײען ארום שוי־ שפיאער מיט א;עפיא, אז אאץ איז פאראוירן, קײנער פון זײ האט קײן אמונה נישמ (און מ־ם רעכט), אז עס איז דא עפעם צו דעד־ װארמן פארן קומענדיסן םעזאן, אויב קײנע סאהדינאאע ענדעדוננען װעאן כישט כעםאכט װערן אין ײדישן טעאטע־ בכאא. ד• םטארם ׳זוכן פאאץ, װוהין ארױםצופארן דעדװײא, נאך דעם סאגערן װינטער־ םעזאן, אבער אױך דאס גײט כישט אזוי פױגאדיק. מישא נערםאן איז אװעס אויף א וױיא סײן טשיסאגא, זשעני