Literarishe bleter · 1932-05-20 · 21 (20.5.1932) · p. Seite 333

4 י־יש 333 או־ױ דער פלאטםארמע איז נעװארן ׳טטיצ און אוםעט־ה. צז־ זאםען םיטן אװעקגייענדיגןן צונ, זענען אויך פארשװונדן געװארן די עטאעכע געצ״לטע טענטשן, װאס האבן זיך דאדטן ארומגעדרייט אזוי צאגנ, װי דעד צוג איז נעשטאנען. צװישן זײ אויך דע־ כא־ ט׳טעאניק־סטאינציע מיטן רויטן פאדוזייהאטן פענדר אין רא־נט. א־ן רעם צװישן־דוים םון אײן פריאטמארמע און דעד צוױיטע,־, דאדמן, װו דער צוג א־ז נאד־װאם גע׳טטאנען און איז נאד־װאם אװעק. האט זיך נעיעפירט א נאננדיקע, אומעטיקע פ־טטק״ט. עס א־ז נעפאלן א דראבנע ׳טנ״עילע, נייטט־קוקנדיק אויף דעם, װאם עס איז שוין געװען ענדע מערץ. װו־נייכט־װו האט זיך די שווארצע ערד מיט װייםע פרעקן באדעקט. דער הימל איז נעװען איבערניעצוינן מיט א טונקא־נרויען װארקן, האט איױסנעזען ברוגז־ דיק און פארצארנט... מיין באקאנטע א־ז נעװען זייע־ אייכט אננ־עטון, ככיינמ זומער־ דיק. און וױםנדיק, אז אונז עזטייט םאר א אאכגער װענ םיט דעי־ אקם, בין איך נעװען זייער םארזארגט וחמן אי־. — איר םארט גאנץ זומערדיק. — האב איך נעזאנט צו איר— איר װעט פארפרוירן װערן אויפן װעג. — אז איך בין אדויםנעפארן, איז זייער װארעם נעװען. — האט זי געזאנט םיט איזא טאן, װי זי װאאט זיך פארענטםערש ראר םיר. — איך האב אםיאז נישט מיטנענומען די זאכן מיינע, זױיי! איך רעכן באצד פארן צוריק. םון ה־נטערן װאקזאל האט זיך באװיזן רער ,ברענער״ מיטן בייטיש אין האגמ. ער האט אונז ביידן פון וױיטן נאך דערקענט און האמ אונז באינריםט. מיין באקאנמע תאט געפדענט אויף דעד מוטער און דער בא־ רעגארע האט אונטערן נאז נעענטםערט: — װאס זא׳צ זי מאבן... נארני׳פט... און צוגענומען מיינע פעק און אירם א קליין פעקעילע, האט ער זיך האםט־ק נעהאזט אװעקנ״ן, און טיר ביידע נאך אים. — איד װעט םארפארן צו אונז, איא? — נו, נעװים! ס׳הייסט, װי דען? — כ׳וױים, ב׳מיין, װייל די מאמע איז יצראף... — און אין א װיילע ארום צוגענעבן: — מיר איז אזוי •׳זװער דאס הארץ... — איך נלויב, אז ם׳איז איר נאדני׳שט, — האב איך זי גע־ ױאלט בארויקן — א״ערע ערטערן האבן זיך פארבענקט נאך אייך, האט מען אייך דערםאר גע־טדי־ן, אז אייעיר טוטער איז קראנק! מיר זענען ארויסנענאנגען פון יענער זייט װאקזאל, װו ם׳איז ׳סו־ן נעיעטאנען גדייט די פור, און רער באלענאלע האט ארייננעליינט דאס צ״טל דעם פעדד אין מויל אריין. דא, םון דעד ז״ט װאקזאל, איז פיל קעלטעד נעװען, װי פון יענער זייט. דא האט נעבלאזן א קאי׳ט צפונדיק װינטל, די ב״מעיר פונם ׳עיטעירן, ע־טערװייז אוים־ נעהאקטן װעלדל, װאס האט זיך נעפונען עטלעכע קראסטער װייט פ־ן אונז, ראבן הארבסטיק גערויינ־ט, און נעיבפידט האט ז־ך ארום און ארום ־ענעד אומעט, װאם מ׳קען נאר יטפ־דן דעמאלט, װען נאך עטלעכע װארעמע, זוניקע טעג רייסט זיך גא־ פלוצליננ אריין דער װינטער. עם האט זיך געדאכמ, אז אלץ, ר־ ערד, די ב״מער, דער הימל, זענען ברוגז, צעריםן איינם מיט דאס אנדערע, און אז יעדעד באזונדער םילט זיך עפעס נארי־ש און מיאום אפנענאדט. — ס׳װערט צוריק װינטער! — האב איך נעזאנט צו מיין באקאנטער. -- יא, ם׳זעט אויס! — האט זי םיט אן אומעמ אין טאן נעענטםערט. איך האב איר נעהאלפן ארויםקריכן אויםן װאיגן, און גלייך נאך איר האב איך זיך האיט נעבן איר איװעקנעזעצט און געזאנט צום באלעגאלע: — הערט, אם׳טר האט איר עפעס דארטן ביי זיך ארויפצחוארפן אויף די םים םאר אונזער דאמע װעגן. זי װעט דערפרו־רן ױערן אויםן װענ. נ״ן, דער באלעגאלע האט נארנישט נעהאט, נאר א זעמל מיט 40 דיסיבראריבוע רדווסמור וװז. ו2 ןס42,> ₪₪₪₪₪₪ י/נד׳ וןזננגע? ו א ו י ו* א ז (סוף) % זנון ראס, װאם דא װעט זוייטער דערציייט װערן, איז פארנע־ קומען אין דריי יאר ארום: אויסנע׳סטינן פון װאנאן םיט צוױי פעק, האגי איך נעזוכט ־עם באלענאלע, װאם זאל קומען און םארנעמען רי צװיי פעק מיינע און טיך, און מיר זאלן םארן אין שטעטל אריין; דערװייל דעדזע איך, װי א שלאנק מ״׳דל סדאגט זיך אוים מיט א פעקל. און עם איז קענטיק, אז אויך זי זוכט רעם באלענאלע. און מיך רעדזען, האט זי זיך צע׳טסי״כלט און א םרעג נעטון־. — איר ׳דערקעגט מיך ני׳שט? — אך, צום טיױול! — האב איך אױסנערופן, לאזנד־ק זיך צו איר — דאס זענט איר? םון װאנען םארט איר? זי האט סיר אננעדופן ד־ יסטאט, און איך יהאב ניעזאנט סיט באדויערן: — הייסט עס, זענען םיר א נאכט מיט א פר־מארנן נעפאדן אין א״ן צונ... נו, יניי וױיס! איר זענט סוין לאיננ םון רעדהיים? — ׳סוין אנדערטהאלבן יאר! — האט זי םיט א שאטז םון אומעט ינעזאגט, — און אין א וױילע ארום צוגענעבן: — איך האב באקומען א ברױו פון טאטן, איך זאל, למען ה׳פם, נלייך קומען צוםארן, זױיל רי מאמע איז ׳טטארק קראנק. אגטשװיגן נעװארן און נעסרענט: — איר זענס ביי אונז די נאנצע צייט ני׳סט נעזוען? — איין סאל. דאס איז טאקע נעװען אין א קורצער צ״ט ארום;אך אײער אװעקפארן... אך, ס׳איז אזוי אוטעטיק נעױען אן א״ך. — אן מיר?... — האט זי אויטאמאטי׳ש נעפרעגעט. — איך מיין: אן אייך, אן אייערע ׳שװעסטער... ס׳איז ביי אייך אלע מאל אזוי םריילעך נעװען. דאם מיידל האט נעשװינן און שפעטער האט זי זיך, מעשה ב־־דעת, צערעדט און זיך באקלאנט אויף דעם, װאם זי איז די שוזינקע, און אז עדם ערנסטן נורל כאפן אדיין רי טוזינקעס; װי אזוי א סוזינקע, װאם בלייבט אליין םיט די עלטערן, מוז איננאנצן אויף זיך טראנן דעם אומעט פון די עלטערנם איינזאמקייט... זי האט עם מיר נישט דייטלעך א׳רויסגעזאגט, נאר םאױעטאגען האב אי.ך, אז זי מיינט צו זאנן, אז װעין ביי עלטערן בלייבט פון פיל קינהער איין קינר, איז זיי ױיע־ פיינלעך מיט רעם זיך צו שיידן, און ידי נאנצע לאסט פון זייער פאטער־מוטער־ר־בע םארט אויף דעם א״ךאוךאיינציקן קינד, װאם איז ביי זיי אין שטוב פארבל־בן. דער־ באר האט זי זיך נאנץ דייטלעך ארזיםנעזאנט װענן דעם עגאיזם פון אזעלכע עלמער;, פון אזעלכע, הייסט עס, װאם פארבלייבן ביי איין קינד. — װען עלטערן זענ־ען ױגג, לעבן זיי פאר די ק־ינדעיר. דע־נאך, װען זיי הויבן אן אלט צו װערן, װאלטן זיי נעװאלט, אז ד־ ק־נרער זאלן לעבן םאר זײ העו־נדיק די דאזיקע דיורים, בין איך פשוט געװען איבעיאשט, און עס האט זיך םיר ני׳עט נעיװאלט גלויבן, אז דאס איז דאס ועלבע נאיװע מיירעלע, מיט װעלכער איך האב ערשט צוריק מיט דריי יאר נע׳נ־פילט אזא לצניש שפיל... איך האב איר ארי״ננעקוקט טיף אין די ינרויםע מיידלשע קלונע און וױיבלעך־טיםע אויגן; דער זעלבעד נלאנץ, דער זעלבער קאליר, און דאך אגדערע. די זעלבע אויגן, נאר רעימאלט האבן זיי נאך נישט נעהאט דעם וױיבלעכן חן, ־עם וױיבלעבן רייץ... דעו־ צונ, װאם האט אונז נעובדאכט, איז אפנעשטאנען זיינע פאר ש־נוט א-ון איז אװעק, מיטשלעפנדיק מיט זיך יענע פאסאז׳צירן, שיט װעלבע איך בין דא אהער נעקומען. און סיט ז״ דאס צניעות־ ר־קע וױיבעלע מיטן זוינ־קינד, װאם איז אלע מאל, ׳װען דאם קינר האט אננעהױבז צו וױעען, ערנעץ םארשװתדן געװארן און איז :עקו׳מען צוריק םיט א שוױיננדיק קינד... א כ ם ג י ה