Literarishe bleter · 1932-05-20 · 21 (20.5.1932) · p. Seite 331

919999999999919999^ זײם ,^9 מייינע םרידער! אאסיר אים איצט םײשדן — נישט ׳םיטן :יצײ*/׳ ׳5>6?<מו אויד דעם פרוםסטן און פאסעטישםטן פון כעאעמער אנעםדזןומן! ווער נעיזענמ הי״נט אויך די סרײאעבע נע׳ע־כמע ם״ר פארווערן איבערנע־ן - הי״נמ, ווען אאעיויענן פידן צ׳ום סך־ה-כא פון זײן אויסוטעראי׳שן רעבןי. איז דעריבער אײדער אונזערן א ט׳טערנאוױזוער דאפטער כייר אאיננ אאזן רד׳ו׳;. אודער צ-ען טיט אן אױ׳ר סון דאגען אדש צ׳אןקריטישעד פיון װאד׳ו־יי, ׳שטעא איך בעםער סיך אוויעע בײ רי גע׳שטעאן — זיצער־נם א־ן מ״:1 פאיאעך — טעא — און עפא — ציםעאעס — און ב־־ין־טאיה העדן רעדן זײ און טיטן אין רעם זעאבן נא׳אדענעם א׳שון פזן ר• הײזעד און ד•;ענז :־ײ אאיעור •שטײנבא(־ . איך, זײן נידער״ת פיסבעניזעאע, זײן נץ׳ײנבארנ. װאם אויף אים פען האט ימתבא נעװען זײן תירורה — איב איז טיר יראס ׳שטײן דא ט־אבמן, נײן איױי די ירידים ה״טע ב־ז א״ן ד• :יארנאכטן קיאע או,ן םארישפדי״טן ו״נע סאףנע ,ײיד װי םחיורה... ז>דער: אמר ויעא א״ך אןוזן נאר דיח ינבדעא, זײן טי&זיניתע מך׳אא און וועא נ־עמען נאר זײן אענעדיהן פדשא: םאיפ ,ידײן מאסק; י צא. עפנט יזיך מיט אים ״ אי־א, סאי׳ענע תינםטאער מיט ידע־ ׳עאײף׳ אנין זײן עינצנמא-כעד־זרײף ײעאן ׳שפרינגען א־ר און דו, דאם דויטע אפא און רי וױיסע סו־ר... ניב זישוע, נר״נע ז׳־שאנע, ט־ר ריין װײכע, נאסע יאוזבע — ׳נזװער מיר: אויב ם׳וועט אשאא רי נאנצע נאם צז אים ני׳שט סאינגען אין א אוי ׳, װי א ׳ניארענע טאץ! ם׳יװעט דאם תיינד דאן סאעטערן א באום פאי־פאאנצן אין זי׳,־ אאץ ־שטי״ניעריסן... ס׳יװעט זײן דענתמאא אאבן, װי עס פאםס פאד דעם. װאם צאירט און יוױיי׳ אים זײן חוטאר, זײן רײנע פרײד םידט הײאית ביז — צו ׳טאזם־ע:יזי.ם... טחוים איך? ׳נײן, איך װאך בײ זײנע כתבים אין זײן ׳שמיב־ו אװגט קוסט טיט ׳טװעד תױעוטות און מיט ביטערן פארי־לי אױף איך אויך םון מי״נע םרײנט אװעק און נײ און זעץ מי־ בײ דעח נריבא פון דער סױז... זיצן: איך, ראם טי״זא און די ׳שטערן בא׳ױז. טוױ״גן, ווי די םרײגט םון א״וב ערב זײעי נרו״םע־ ׳שאא״ ׳. אױף דער זיבעטער ׳שבעה־נאכט תויב אן רעדן. רעד איר, יואס טע רעדט ארום מיר אין די ״זטייער און זאנ נאך, דערצי< אומי׳שנע אזאגנ, גענוי — אט אזוויז — איבער! (נמעט םרזם א תאטישסע, װאס מען ועט, ז׳איז הײנט נעװיזן אין װאסער, ישי״גט זי וױיבאעכער•״ יא, אי״דעאער, באאםע־ און א גאנצע מב״נטע צו זיין אױף ישײנע מאנםפעריש ■־ען...) דאנ טיר, סײעדער: םאבואיסט — א־ז? — א דדעסיר:! (עגטםערט אירער) — גו, יא, זי װאאט ניטט געסענט דעדפאר דאך טאתע ׳י טום איםן וװינען מ־ט א פאבואיסט... די ועאבע צורה, כ׳אעבן, װאס אן ז:ף... — מיט זיין פאאט׳שיס נעזא... (םאאט אדײן א צוױ״טע פונתט אין טראף) — ביםט אן אײזא! (רוםט זיך אן אן אגדעו־ ׳וױיבא: נראד א שטיא און ציכסיק טײבא) ער תאט זיך ׳נעסאםעװעט אין אאע תױת... 99^.?־יפוזראדיבזפ בלבפבר ו\װ. \2 וסב*) 99999999 בעפער אײבית דאכאאז ׳שטײן און אאזן אויף זיך האנאען, רענענען, אדער מיטן וחאאף ׳טוין או-מ אויף אומ זיך צו באנענעגיען... און דער וואאף גראד אחיו רא... אן אנטיתעו־ פון אנטיתן:;״ט ארזם זײן רזיב און טוט יגי׳טט הײגט פארציקן... אזן דוב בער אאײן — ״פון װאאד רער ארטורי׳נזאיסא״ ת׳אובה טוט און איז טתנא, װאם ׳שוין מער םארשטאנען (וואנט יער) ס׳פעדד אין ׳טטאא, אפ״או אויך זמתו איטע און יער בײםט זיך שיעװ־ רי יגאז אפ: מעשה ׳מטן! נישט ׳נועװוםט גו, כאעבן, אז אזא מין נאון ידער ר׳ איױעףא התםן... תערט ״חסוד חמוריסש׳׳, עםגט אויף דאס טויא און רעחט — רבי, כ׳בארנ אײך אויים טײן אײזא — תאפיטע און ׳פאאגט אײך אפ עא חטא ׳פזזטאגו בחוייגע צוזאטען... — א דוח אין אײער םאמען! תוסט טיט ׳שנעאסטער פאסט אן ענספער באאיד״ פון װאנען? זאנט םון ׳דאחטן, זאגט פון דאנען. װאם די גםתא סמה? טיט א מינע םון א םרוסען מאיץ ״ו׳שר יח״נט נאנץ תהא אויסגע׳שטאנען. יפמועםט טען: אין זי״ער אויבן הײנט, וױ אין זײער אעסטיעדן אמאא — תי״ן בדשה כי׳שט פאראנען! עם םארדריסט אדש רעם סערזאנט אין נאם — איזואגען״, איז ני׳שט פויא עד, ני״ט ארײן צװײשן עואם״• כא&ט סםתם אן יבײ די אאצן... װעמען? דאם סאא סדאר ער סוט נעטראפן... אדם—רעם נאסען פון רי נעסען! ,־ואם? איר זױיסט ני׳שט םון אוא מין פומא? פחוזוט אײך נאר דערםאגען און א ײחא״• אױך געהי״םן ׳שטי״ניבשחנ... י־וייזונטער אזױכע דאך פאראנען! אבער אים חאט נאר ׳נעתװעטשט דעו־ םאבא־ד־כטער טיט דעם זעאבן נאמען... אין א שי״נעס טאנ — ויבא הםן•״ ר׳װיא נישט, אז רי װעאט זאא טועה זײן זיך... גוט אםגרענעצן זיך םוז ער... פראטעםטירן... יאי יא. ני׳שט תײן בבא סעשה. װער סע וױא — תאין תאגטראאירן. פאד׳שערס, ביאניראפן! אמם ט׳שערגאװיצער ׳שטאט־ארכיװ איך תען אײך ם״רן. זױיזן: אזא זעאטענער ראתוסעגט רארט םאראן! אבער זאא מיר כי׳טט ׳רערוױיא רעם העאד פון טײן .געשיכטע נאך באאײדיתן איװאן... א דער פצוניי, ואנ איך, א דאס אגאניסע ײדא — אױםמנשפיאט זאא זײן אככוד איים אויף באס און ם״דא! װער גאר ם׳תען אין ידער סד״נה ׳שרײבן נראמען — תעאסט םיר אים באזמנען! •״מיט זײן סעטריתע צוזאמען (װעאן תינרער אערנען אין רי ׳פואן) האם סען אים אטאא בײ אזנז נעתױסט, נעדזננען. ער ׳האט (װען ראם פײער פונם כעאעמער סחאותת נאך נעזאטן), ער האט ידאם אין רי גאזעטן עםנטאעך םארב אטן אאע זײנע ב׳שרע ונעגאסן און םתם תצונע אי״טן צז םארבײטן אים... סארשט״ט א״ר ס״ך, אויף... צײענט יוױ ם׳׳שטײט נע׳ש־יבן: אריפור פופיױג־ארג, זואס גענױ יוױ זײנעם זיך א נאסען אױטנעקאיבן! און דאם תען וײן שם יזײן יעראעכן כאך שאטן — און א חוח אמ־ — דער אומשטערבאעכערתי״ט אין טאטן! אאזא ׳שסהאך דער יידי׳שירי״טשמערישער תוני אעטא, זוער דית זױ דאס סיחא זוען םע שפיאט טװית אויף א צעבראכן תעמצ...