Literarishe bleter · 1932-04-15 · 16 (15.4.1932) · p. Seite 252

9 ליגיערארישוו בדעזטר \\\ו. 6\ ו5\4) 252 זײט הײסט אז;ז. א־ן אויב ױננאעך באח זיך, פערד פר־אשקוענעז זיך אין קי־אידע טײביעך, פויעדן שיעפן א פא׳־אם, אויב פון א בערנר קויןט אדאפ א דאמאנטישע חורבה, אויב א פרו• אי;ט אין א מומ־ װ־ר־סעד, וױיטינישם־צנ־עותדייזער פאזע, און אויב םיר חןעז אפשד;אך אנדעדע פחזוטע און װאבעדיקע זאבן — דעדצײרט אונז אבער יעװװסאן, אז דאס אאץ איז;״עט אזוי װאבעדיק און פשוט, װי עם ידאכט זיך אויס: דאם זעכען אייז ׳טפי־סערם פון דעד דײנער, או־ב־דיבט־קעד און;יעיײטעדטעד װעיט, מיט װערבעד עס באהעפט או;ז יעװ־ינסאנים קונםט. דעם רינעד ד. נװןאמיןם פאדבן־װעיט איז פאריעײדנאדטיק און דײך. זײניע בירדעד;יריען פון אײ;;עהאיטעבער פאדבבפדאבט. ־עדע־ טאן ב־עבס און יאדע־ט םיט א ׳טט״ין, אינזיכ־קן פיאם. די פא״־בן זע;ען בײ א־ם דדימ־יטע, דדעס־דטע. זײ זענען בײ סקאי־;יקן א־ננאנצן אובטעדטעניס. עד טוט מיט זײ װאס עד װיר. ה. װארזןום (קאװנע) איז ד• פארבנפדײד אלײן. ־*־ רעבט זיך או־ם א־ן א װערט פון פאדבן, זײ דינען אים אין איע צוזאםעכ־ ׳;־טעין פאד זי״;ע מאיעדייטע צװעקן. זעכען אקומוראטאדס פון ריכט, און פון פאדב, און פון רופט. םיט א פאדכאפטן אטעם עסט זיך מארקוס אײן אין װינקערזןך פון ז״ן הײגדטטאט, פון זײן הײמ־ ראכד. עס צאפיט אדויס פרן ארע זיינע אדבעטן דער פוים םיון יעבן. אביםר װײטעד פון מארקוםעס יפדײד־סער און ׳בװעבנד־קער מאיעד־״בקיײט האט זיך אײנפראצ־רט אויף א פאר מוססוריעזע פיס און יטטײט אככעיצפא־ט מ־ט צװײ בודײטע פרײצעם דעם דיניעד רעװבאס;דויזאמע װעיט. די ר־כ״גס זענען בײ אים יעארפע, אפ־ נעקאנטע, די פאדבן־נאמע — מ־כאר און סדיו״עריק. זיין קינסט רערדריקט. עיוגטע הײזע,־, כמארנע הינויען. פאר דעמבאן איי ארץ אײנזאם, אפנעזונדעדט, פאיד׳סטויםן. ס׳איז אן אײגינארטיקע, אינ־ טעריעםאנטע קונםט. או־םעד ד־ אויםנערעבנמע קינםטיער, כאס״ריקן זיך אין דער או־סיםטערויננ דעד אויסנעצ־יכנסער פאי־ט־עט־םט פרייטװזאר (ד־נע), דער סאװכעד אקװאדעריםט ואײ\י\), ד• ראנדיטאםט־םארעדין \י\א רנזזז־ז (רינע), דעד אײננארט״קעד מאיע־ יאמױזאנז (קאװכע), דעד ר־גער מארער און גדאפיקע־ גירג\\, דעד ׳םמײניער־מאיעד פארפא־ ראװ (ריגיע), ד־ סקורפטאדן יפזז, בנונזרנזר און פר\י?אז לקאװנע), דעד קעדאמיקער (־ריװעזיג (ר־כע) א. א. צום באדו״עדן כיעמט אין דעד ראז־קער אויסיעטיערוכנ נישט קײן אכטײר דער איכיטעדעסאנטע־ ירינע־ קינסטרעד ם־כאיר יא, װי אויך דעד קאװכעד קיכםטרער אדביטבראט. ס׳א־ז א ברויז און עם גיט ניעט די. מענרעכסי״ט צו מאכן א פוריטםעכדיקן בילנד ױעגן די דעדנדײכונגען פון דער ״דישעד קוכםט אין ד• בארטישעי רעכדעד. װימעד פאדראג פון כ. קרעצסין _ אלע װערה פרן דוד בערגעלױס א ז אײכציקע פ־יעטעכד־קע ׳נײ־באאידבעטע או־םגאבע. אין די 9 ביעכד קוםט ארײן ארץ, װאם ס׳איז נעשאפן נעװארן דורך דע׳ם דיכטער. כאנד 1. ארװ\ װאעגאל . 4.20 כאכד זז. \אג ארנזװעג (ראמאו) . 8.40 כאכד זזז. אי\ א פארגרפבװער עיװאסי . 4.80 באכד ־\ו. אװגאגג (דאמאן) . 4.80 באכד '\- טװגרװװגוג . 7.60 באנד זי\. \\(ורװ־א\יװ װטרװ־אײץ . —.7 באכד זו \. װידװ־הדי\ (דאמאן) . —.7 באנד 111־\. צ\ג־װי\װ\ . —.7 באנד \.ז. דפר װ\יגוטר, דדאמע אין 3 אקםן .—.3 — פדײז פון די 9 בענד — 53.80 נירדן — רי ביבװר װ\\נ\\ א\יג דא ג(\ב\\ר\ אי\ פראבװ־בװר. .23 ס1זװ©31)< ,3״װא82־¥31\ ,״1)סטנ1\1גו^״ .6533 .0 .? כאד יעכעד כאקעטעד ייד אויפן הינטעדכרונט פון דעם פאנראמ־דטן יםטעטר, :אד אלע זײכע;עיםנואיט;, ד• פאדתושבטע, פארשטויםעכע סדבכות פון :ו־ט און פײן. אין די דאזיקע ר־יװכטן — ותיכע שטאמען פון א פדיעדדיקעדן פעדיאד — פעייט אבער דעד עיעמעכט פון קאסו־. הא האט דער קייכםטיע־ ג׳עזען :אד דעדדייקכדיסײט און הפכעה. אבע־ צו דע־ מדדנה פון פדאטעסט און פון צאר;, װאס בורויזט אדויס פון זײכע שפעטע־דיקע איױבעטן, אױ עד, װי עם שײ;ט, דערכאככעז :אך א פא־טיפטעד ארבעמ איבעוי זיך. -- א באדײטנדיקעד װעג, א נרו-םע דערכ־ײבו;;. בעקע־ א־ז א קי;םנד דעד א דענקעד, א פעוױענלעכקײט. און מימן בח פון אט דע־ פע•־־ זעכרעכסײט צװ־ננט יע־ ז־ך אפצושסערן בא־ ז״;ע ארבעטן. א פדײדיקן צ־טעיר באפט ארום דעם באזובעד בײם צ־קוסן ז־ך צו די אדבעטן פון י. עז(\רװא\ (דינע). זײן או•; דוט מ־ט בא־ זונדערער הנאה אויף ד■ ־אפינ-דטע ב־ירדעד, װאס זענען אזיוי סראד און פ־־־־כ, װי נעסוברמ אין זי־׳בעדדיס־כ יואסע־ן. יסעדמאנפ פא׳דבן ועכעין באזונהעדע, אײנכאדטיסע איון עס הוכט ז־ך או־ס, אז דורך יעדן טאן סוקט זיך ׳דחרך די זון, — דערפון א־ז דעד קאקאריט פון זײכע ארבעטן אזא;יכד״ט־ע־טעי־. דע־ מא׳ר״עד איז באישייד;, ממש צניעיותדיס אין זײנע מיטלע;, אביער ד• שפא־עװ־ דיסײט קומט פין כדיו־סע טעבנייעע מענרעבקײטן; ז־יכע ײ;־עם זענען שװוננפור, זײן סינסטלע־ייג־ע פעדזעכרעכק־יט איז בא־ יעטדאיט מ״ט א באזיוכדעדען חן. ברוין איז?אוראװװסיװ (קאװנע) פאדב. ברוין — די באדב פון דער עדד. און ם׳איז זײעד בא־אקטעדיםט•׳;• פא־ אים, פאר דעם קינסטלעד, װאס ־צטײט פא־ אוכז עדד״ע א־ן זײן קאי׳א־־ט, שטארק א־ן ז״ן צײבענונ;, פעםט אין בר־יטפיץיציק אין זײן טע־ מאטיק. קאזראװסק• אױ א מארעד פון עורם־ה׳זה. ע־ פאדבריניעט ז־ך אין דעד פ־ײד פון סערפער־עכקי״ט, עד מארט מיט זאכדכ םאדבן א ׳עט־רע, צוםדידענ׳ע;אטור. אפ־ריו ד■ או־םגעידארטע פו״עחעיע פעח־רעך, דעד ריטװ־׳עיע־ יעל־אך, דאם צעטראפסעטע פויעד־שע םוידר — ארץ א־ז ב״ א־ם יעפעדיק און צופר״דן. עד פאוױיזט א.יכז א פורברוט־קן ײד״ע־פסחד־קן, אנב זײער אר־ג־נערן — שט־י־ייכבן. ער מארט מ־ט ׳עמחה און מיט התלהכות מ״שב־ דיסע פא־טי־עטן. אפיי׳ו דיכם סרױען״פארטדעט, װו דער ס־נסטרע־ האט כענואכט א פרוװ או־ף פארגײסטיסוננ, האט ער ניעמארט אויפן הארבן װענ צװישן דא־װינטשי און דידעד, איז אויך אדוים־ נעקומען אן עדד״עער, א פר״שיקעד. ע־ איז ד־כי־ ״עובכיק אויף ד־ער אויםשטערונג. פוכסמ דער היפוך פון אים איז װ. טוװרײבװאכ(קאװכע), װאם זײן סוכסט אכטפרעסט פאר אונז א פאדהיומט־כ ודכרמ, באגריכט מ־ט םאמיש־כ פיכגער, באהויבט ם־טן אטעפ פיין פ־״כין באנ־כען. און נישמצופעריק איז ןיין באריבטע פארב — ׳דויז, יד• רופטיקע באפאדבוככ פון צארטן באג״כען. זײכע יעטעט רינן פא־ אוכז פאד־ וױסרט אין ברת־שירײע־ן, וענען צכיעותד־ק און פײ מיט באיעײ־ דעכ׳עיד, כאך כ״עט אויפכעבריטעד פראבטי. םון זײכע פארטדעטן, ווערכע זעכיכן װוכדערבאר סאמפאכיידט, קוקט א׳ױים א מירדקײט, א באצויבע־כדיקעד חן. פון היכטיכר ׳עםדײבמאכם ארבעטן א־ז פא׳דבאהארטן א זון, װאס איז נאך;״עט אויפכעגאיננען, ׳יעס ־אבט זי׳ך — אט־אט קוקט זי אירוים פון הינטע־ ד• רויזיכ בנ״נים, פון היכטע־ ד• מ־ידע פאדקײרעכיקטע אססריכן. א. וײשלאװ (יריגע) א־ז פאדפ־ק און פי־ײדיק. זײניכ ראכד׳עאפטן זענען געעפנטע טויעדן אין א ווערט פון רופט, ר־בט און רעבן. ד■ זון יע&״רט אויף די דעבעד פון זײכע באידאקטעדיםטישע הו־בות, אויף זײכ׳יכ פארשטעט־װעכט, אויף ד■ פארקכס פון ד■ היכטע־הויפ־ רעך, און ארע באדן וײ זיך אין א שפע סון פא־בכפרי״ר, װאס װ״רקט מניע;עצנד״נעדיש. ׳;•״;״־אם א־ז א קיגםטרער מיט א מא־ רעדישעד איד־י — א־ן אי״כ זײנע אדבעטן איז פאדאן ־כפ־כה א פ״נטעריכ, עפעם א ״ראדע־נתע״, װערבע נ־ט א קאראריםט״ען הבשר אויף ד־כם נאכצן בירד, א מאלעד״עע ׳דאז־עיכקע, א דאכק װעלכער ד־ נאנצע ארביכט איז;עמאבט. דעם קאװניעדם לנוװױװאוװ קונםט א־ז נ׳ערײט־כרט, און זונ־ק, און הא׳־ציק. יכר דערנענטערט אונז צו א ׳עט־רע,־, אײננארט־קער .־וערט, צו דע־ ווערט פון א״ב־קיכ ײערטן און פון אײביקער ״עײכ־ קײט. רעװ־נסאן אױ װײמ פון מאנ־טעכי־יככיכ דאנות און א־נטע־ רעסן. יער טראנט אוינז איוועק אויף אדלער־הויכן, און פון דא׳דטן קוקן כדד אראפ, זעען די װערט םיט די אויגן, װי דער קינםמר׳עיד