Literarishe bleter · 1932-04-15 · 16 (15.4.1932) · p. Seite 250

ליסיגיראריטגו בלעסיגוו \\\ז. 6\ זײם 250 7 5 ד ־׳/ ה ' ר ש ב ײ ן מײן הײם - די װאםער ־ מיל אין קלעשטשעל מ*,־. דער ה*ופ ט׳־ס וױי. אין ה*5ז ׳שטיסט. און אונטן, אויפן די5 א־גט א עונעד׳עסטעד טיין בדודערא און ב״ אים צוקאמם ברעגען איסט. ר■ ריבט אויף דער עדד תאבן געברענט. און דערבײ — די ניאמע און שװעםטער עויינען אויפן תױכן קוא. פדן דעכיזןירט א; בין א־ך צ־סעדדיקע־;עװארן. אר דער קאפ ראט בײ מיר אויפמעהעחמ ורי צו טון; א־ן ה*אז איז נוס נעװארן - ־,אט דער טאטע מיר געגופ־ען אויף דעד תאנט און געתאצקעמ; די מאכוע תאט מיט?ןזוים״א פר״ד אין פנ״ם און אין רי אוינן צו פיד ארויפנעקוקגב דעכקזיט תאט ודע־ טאיטע צו דער םאמען מיט א םך;וטסקײט;עקוקט. דער באן, װאס א־ז געאא&ן אגטיזעגן אוגזע־ע פענגםטער בײ א פיערטא קיראמעטער פון יסמוב — פאר א־ם תאב א־יך די ערשטע צ־״ט געהאט מורא. ט׳א־ז אויםנעקלמען, װא׳ם דער אאהאמאטױו תאט ־צטעגד־ק א פ־יף;עטון, ארויסקומעיגד״ק סון א װאאד א־ן אובזער;ענגט אר־ין. דער פייר האט מ־ך א-־בערגע־טראקן. דעד ׳טטאאעגער גע־ויש תאט או־ף כי־ר אגינעװארםן א פחד. אינדרויסן זי־עגד־ק, אז דער באן איז אגנעקומ־ע;, האב א־ך מ־ר געאאוזט א׳ויפן א־ן ־ג־טוב ארײ;. האב ז־ך איו־בנעי־ע־גט־ זײער פד־ צו עםן מ־ט דער א־ינעגעד היא־ צעחגער רעפ^ ימ־מ װעיאבער יד־ נרו־םע האבן געגעסן. דער טעם פ־ן ־אזע־וען ברו־ט א״ז מ־ר נעבא־בן א־ן מו־א יגאך סון רער צײט, ז־גט ד־ מאמע יהאט מ־ר אד־יגגע־ג־טעיקט אין מו־א אד״ן א ׳ג־־שקע ב־ן א יג־טיקא ברו־ס מ־ט צוקער א־ן א ־טמאטע אײננעגדקאט. ־טפע־ טע־ א־ז;עװען א נרו־םע הגאה א־״גצובײםן א סקאר־גקע מ־ט ד־ א־״נעיגע צ־״גיער. און אט הער א־ך צום ער׳טטן סאא דאט װארט — תחד. ערנעין א־ן ־גטעטא א־ז ־*־, דער חדיר. אה־ן נ״יט מײן עאטערער ברורער משה אזו־עק ־עדן א־יגדע־פר־ און קומט צוריק פאחנאכט. אזוי זיוימער, אזוי ײ־גטער. ער קומט ציור־ק אן אומעט־קער. ער יװ״א גי׳טט עם;, אז די םאמע ג־ט א־ם. די מאמע ׳ג׳פיאעט אפ זײנע הוײאעך, באט־אבט ד־ן נאקעט אײב; ז־ רדפט ציו דעם טאטן און באזוײזט אים יגװארצע צײכיגס בײם ברודער או־יפן אײב. רי מא׳מע ודינמ דערב״, דער טאטע יװעדט יברוגז. ע־־ג־ט ־ג־פעטע־ ב־ן א־ך;עײױר געיװארן, אז אין חדר א־ז דא א ־ב־, װאס היײסט מאטעס, און ער מאכט עס מײן בד־דע־ משהס לי־י ברו־ן־און״באו־. ד־ מאמע וױיזט אן אויף מיד זאגגיד־ק־. פרצן װעט ז• יג־׳ג־ט אפגעבן צום נזאן מאטעם. מ־יז בירודעד ימ׳טה א־ז מ־ט פיר ־א>־ ערטער פון ס־ר. מםתמא ב־ן א־ך דעימאאט ידרײ ־יאר אלט גיעװעזן און א־ך תאב שוין אננע־ תו־בן צו באג־ײפן, אז מ־ך װעט כיען אויך אין ־מטעטל ארײגם״רן און דאדטן יװעט סען מײן א״ב אויך מאבן בדויךאון־באױ. םײן ברודער קאמן גײט ׳גטעגד״ק אום א פארכיעציקטער. עד ־ג׳דעפט או־פן פאײצעי גדוי׳סע, ־גױוערע זיע׳ק מיט תבואה. איך זע א־ם וױגטעד אן אריומגעוױקאטן, אגנעפעאצסן און װי ער תאקט, תאקט ד־ פא־פרוירעגע מ־א־רעדער. אײז ׳ג&ר־צט און םאאט אר־ף א־ם פון די דעדער... מ־ט א םך גוטםק־״ט נעסט ער ם־ך או־פן תאגט, טראנט מ־ך א־־פן בו־דעפ א־ן מ־אן עד באװײזט מ״ד װ־ ד־ קעדנעיר רינען פון קו־׳ג־ ארו״ם און פאאן אדאפ ציװ־׳ג־ן ד־ ׳ג־טײנער. ער נעסט מײן פ־גנע־ און יײגט צו צום קואאיפערי, װואם קאא&מ און טדײסאסו די י׳ארעסקע אמנסעדן קוי׳ג׳ אזן כאכגג אז די קערנדקעך זאאן ־ינען. סײן עיטעדע ׳גװעוםטער בעיבא — זי נעמט מיך אוױים א־ן ד■ קארט׳געט און אעדנט מ־ך צו ידערקענען א צי״טיקע סמאראריינע אי־ן צ־יטיקע װײג&עררעך. ז־ נעמט מ״ך מ־ט אין טײך א׳רײן, װען זי נ״ט אראפ צום ׳ײאסערפאא פון אוגטער ד• דעדעי־; ז• פאר־ קאיג־ע־ט ד• פ־ם איון ׳גייט טיף אין ווואטע־. ז• טונקט אײן פ״גע פ־ם און א־ך תאב מורא, סדיך צו א־ר אויפן אסםל ארױף. א״ך ׳ודים: מײן טאטן ׳דוסמ מען א־פע רער מ־אגער. םײן ודים — א־ז יא״פעם מיא, יוװ איך װא׳סס ׳וױ א ב׳ו־מעלעי צװ־׳גן בי״סע־. איך זע כױין נעיגטאאמ אין װא׳סער — נאײך םיט די װעדבעם פארן יגמוב. (־גײף.) א־ן ד• ע־׳טטע פא׳ר ־א■־ פ־ן מ־ין יעבן ב־גדמ מ־ך דער זב׳־וז ׳ג׳טארקער מ־ט ידי זומער טענ. א־גאײגעם מיט דעפ אדום, מ־ט ד־ בו־ימער און מ־ט רעם א־־פכעיעבטן טײך ב־ן א־ך;עװאקםן. רע־ װאירעמע־ דרו־סן תאט געצו־נן און עם זענעין געװען אן א ׳ג־עור קרי״ניקײטן צו באט־אייט;. :עװען גר־גגער :אכצוטון ד־ נר׳ו־םע. זײ — ב׳ארװעס; איך — א׳ויך באר׳װעם. זײ זעינען רעדעזודיק און א־ך פראפר א׳ו־ך מ־ט. דעי־ װ־׳נטער, װאט תאט;ע־ג־מ־רט ׳גט־א׳עודינן אדיום אוגז און א־ן אורנז װ־נטערד־קע זא׳דנן: ק־גדערשע קראנקײטן — ידאם אא׳ן תאב א־ך אנגעהו־בן ־ג־פ־נטער צו באינרײפן. אז א מ״רנער באדא־ף אטאי קו־פן מעא או־ף יגבת, באיג׳ר ד־ ם״א ־גסײט, קײן װאסער נײגסא און ם׳אױ יני׳גטא קײן פאר ג־א־ג־ן צו קו״פן א־כמ או־ף ־גבת — בא־ מײן;אר ״ונגן יעבן איז האם נעותן באו־בא־נ;. א־ך ב״ן נע־גריאפן מ־ט דעד מאמ־נן א־ן בעט;;עדעגק א־ך גא>־, אז זזיג־ טער א-ז געװען קארט אפ״איו ארנטערן צורעק, א־ן ם׳איז ׳נעיװען א־ב צו זוכן װארעמקײט א״ן דער מאמעט אײיב. דער װ־נטעד אױ גיעאעגן פוגקט אנטקענן ד״ פענסטער. דער פטאוװ פאי־פ־־־־ן. אנמקענן ד- פעכםטע־ — א ־גנײ־בארנ, װאם א־עידן פ־־מאירגן :־איט מען א־ם פאנאגדעי־, בד• נר־ננער ארו־ס־ צוקומען צום דדיו״םז. ד־ מענט׳ג־ן א־ן ־טט־ב זעגען ־גטא־ק פאו־־ תארעװעט. ד־ װאםעד־רעדער װערן פא־פ׳־ו־רן און מען תאקט פון זײ דעם א־יז אראפ. ר• ק־״אעבד־קע אאך א־ן אײז פרן סטאװ פא־ן יגסוב, פון װאנען פען ־ג־עפט װאסעד פאי־ן יג־טוב — ז״ װעדט א־בעד ׳גאבט פארפ־וירן און יעדן איגדערפד• בארארף מע׳ן ױ־דעד דעם אײז א־בערברעבן, בד־ מען זא־ עעגען װאסער ־ג־עפן. א־גדער־ פד־ גײט מען װא׳גן תענט אי־ן פג־פ א־ן דעם רורכנעבראבענעם א־ט א־ן א־יז, און מען אײרט מ־ט כאםע תעגט א׳ון פנ־ם א־ן יגסוב אר־ין. א־ך געדעגק, וז־ א־ך תאב;עבעטן מײן ׳גװעטטער בעבא, זי זאר מיך אדאפבוינן צו דער ראך א־ן אי״ז, א־ך זיאיי אנגעמעזן מ־ט ר־ תעגטיעך װאםע־ און טי־אנן צום מיויא. איץ אפטע׳ר תאט :עט־אפן, אז ב׳ב־ן מ־ט בא׳רװעסע פ־םיעך אי־ומגעיאפן או־פן ׳גיג־׳. א״ך;עדעגק פון די גאך;א-־ פ־־ע ־א־ן, װ• עב תאט א״פנע־ אעבט ד־ ־גס־ב ם־״טאוג־צוגאבטט. א גאנצן טאג א־ז די מאמע בר־ת״ג־ פא־טון סימ רער ־גטוב. ד• מאמע האט א־ן ר■ או־װגם געמאבט ג־ו־םע פײע־;. ד״ עאטע־ע ק״גדע־ ב־עננען פון ע־גע־ו טדוקעגע תא־־ז און דעד כואמעם פג־ם יאו־בט, װען ז• װארפט ד• תעיצע־ א־ן באיידאוזוון א־־ין. א־׳־ פגים אויבט איגטקעכן די פײערן, זוען ז• ׳גארט א־ויס ד־ ת״םע סויאן פון אוױו;. ם׳א־ז גאך :עװען צו פר־ פא־ מ־יר צו פא־־גטײן װו מען באקומטי ד־ מ־׳ויקענע תעי־ צע־, װאם רע־ מאמען פא־־ג־א&ט עם אװ״פ־א פר־־ד. אט זע א־ך ידעים פד״טא׳ג־צוגאבסס: דאם;ר־־מן צום ט־יג־. ׳דער מ־׳ג• מ״ט א ודיםן ט-גטוך פא־׳גפדײט. ׳ד־ מענעד ראװגען. ד־ מאמע בעגטוגט יאינט. דער ט־יג א־ז :עגרײט מ־ט ׳ג־׳בתד־קע מאבר־ם. א־ן מיטן עםן פאדציט מען זמיירות. דער זײדע יהויגע מאכט פ־ט דע־ תאגט, עד ז״גנט, און ארע, פיוין מאטן ב־ז צו ד־ ערסע׳־ע ק״גדער, ז״גגיען א־ם יגאר. ד־&ר זײדע מאכט צו מ־ר מ־טן פיגגע־, א־ך זאר זיגנעןן און א־ך ז־ץ בײ דער מאימען או־פן ־ג־ו־כ -- א־ך וױא ז־גנען און קען ג־׳גט. מ־ם עטיעבע ־אר •גיפעטער, אוז א־ך תאב ־גו־ן נעקענט אוגטער־ באפן א יג־נון אאײןן װען א־ך בין נעהזםן בײם זײדן או־ף ד־ קנ־, נעניע־ט זײן נער בעדדא, ב־ג״עת עד האט ט־ר;ערערנס ז־״נע :״נונ־םן דעמא־ט, ׳װען א־ך האב א־ן א־ם גא׳־ נעפונען מ־ין חיר — דעמארט תאב א־ך יג־־ן באנריפן צו םא־נרייבן זיין;ע׳ג׳טארט צום א־ין־און־אײנצ־קן אאטן קאר׳ג־ן־ב׳ו־ם, װאם א־ז נעױאקסן ה־נמערן שטאר. ׳טפעטע־ א״ז צײט״ק נעװארן דער באװוםטזײן א&צדגײדן פון זײדן ב״זן טאטן; פאר׳גטײן די ערטעדע בדידע־ און ׳גװעםטער — בױ צום פאד־סטײן די יװעאט, א־ן ׳זועאכער איך ־גפרא־ו. פון יענער צײט יאינט א־ן סײן זב־ון דע־ טו־ט פון מײן בדו־ דערא ה״רש ױחעילע. אט ז־ץ איך אויפן באידאויװן. ׳גיאעכט אױ