Literarishe bleter · 1932-04-01 · 14 (1.4.1932) · p. Seite 222

ליגוגוראריעינז.ב־ועלזעו וג\ו. *ו (יבן*} 222 אזײין. אענדי&ד צו זען און ניענט׳טן, אן ק"ן יעום יאזחנדעדן אינ־ טע־עס, וועט יאדובן מוזייען און ייארער־נא-צעדייען, אן קיין שום פארשטענדעגיש יאד קוכםט. — וחןז־ום װאם װיים אן אניעד־סאנעד םיידא, און דערהויפפ :אך א קאלאנ׳אזער, פון ר*ו:סט? זי האט טיד אױפנעאאכט, איז א וױיאע נעבאיבן רויק םיט איד בא־ק נעװענדט צום ים, און באאד וױדער אנגעהויבן: — איעד איצטעד װאאט א־ך שטארק געװאאט באזוכן רום־ אאנד, פון וױגאבעד איך האב ט־ך אננעהעודט און אננעאייעגט אװי פ־א שוידע־אעכע ניעשױת. א־ך װאימ נעפארן נאייך צו דע־ װונדער־ בארער א־־א;ארקאװא, דער נדו־םעד װיאנם־פדוי, דער העדשערין. איך װיים נישט, װאם איך װאאט מיט א־ד נערעדט. ססתסא װאאט א־ך נארנ־שט ניערעדט פיט איר. איך װאאט נאר נעבעמן דער־ אויבעניש, א־ך זאא ז־ גוט אינקוקן... זי זאא זיצן דױק, אזן זד־ך זאא ז־ נוט אנקוקן... און אפשר וואאט איך קיין כח גישט געהאס אװעקצוגיין פון איר... װאאט א־ך זי נעבעטן, זי זאא מ״ד רעראויפ{ :אכצוגיין נאך איר, װי א שאטן, װערן א טייא םון איר, א ד״נסט ביי א־ד, א וױש־טוך פײ אירע פים... עאעם... עאעם... י ז• האט גערערט אויפנעדענמ, נערװעז, מ־ט װונרע־אעבעד בעני קענ־ש. מ־ד א־ז אי־ננעפאאן איבע־צערײסן זי און פרענן, צי האק זי װען נעאיבט. זי האט קדענקאעך אויפנעאאכט: ו — נזד׳יבט? איך האב נאר מודא פא״י מענער!... אין בעםטן פאא זענען ױי מיר;אנץ נאײכניאט־ק. פון מײנעטװענן האבן זיי נ־שט;עמענט זײן א־יה דעד װעאט. < ז־ האט העכעד אל־ו־פנעצו־גז אױה זיך דעם פאעד און צונזר מאכט ד־ או־נן. באאד האט ז־ זיי אױפנעעפגם און אנניעקוקט םיך מ־ד און פאראו־דן: — און א״ד זאנט, אז ד־ נאנצע מעשה איז אן אויםנעטדאכסע? — קײז א־־ן אמת װא׳״ט נ־שט. ז• האט אנגעשסעאט דעם באיק אין דעד װייטקייט פון דעם ־ם און קױם באמע־קבאר;עשאקאט מיטן קאפ. א־ן א וױיאע ארום האט ז־ שט־א, װי פאר ז־ך אדו־םנערעדט: — א־ך װא־^ט עפ־עס אזוי ארום נעװאדן!... וױיט בײם עק האריזאנט האט ד• פארנײעניד־קע זון באר־דט דאם ײא-סע־ א רויט קײאעכד־ק שטיק פײער האט אנגעהויבן פאי־ ז־גקען אין דער װײטער ט־פזמיש. באאד האמ עם אויסנעזען וױ א פײעדד־קער קאא&אק, און אש ײי א נרו־סעד איבעדנעקעדטער םייע־־ ש־סא, עכדאעך מ• אן איבעדגעסעדטעד פײער־׳טעאעד. איצט־עד איגט אויפן װאסער א סוים מעדקאעכער פײט־־פאם. אן איו־נכבאיק באו־ז. און ע־ א־ז פארשװונדן. ג־שטא מער ד• זון. וױיטע װאאקכם ׳שפינאען אפ א וױיי׳ע א־׳דע שטדאאן. באצד פאורבא״בן זײ אױך. און אומעט־ק װעדט עם. מען פ־אט זיך אזוי פאודאאזן. איך קוק זיך אום אױױ דעם מ״דא. זי אינט אא&מ־ש, סיד, פא־־ פרו־רן. א ורעאט־דײזעד־ן אן א פאאװ פאר זיך אין דער װעאמ. א־רע װאיקן, מ־ט װעאכע ז• האט באנאײט ד־ זון, זעניען;עווען פו־ בעניקענ־ש. ײ־ ז• װאאט נעװאאט;אבגײן נאך א־ר און אדא&אאזן זיך םיט איר אין דעד וױ־טער מיפעניש אויף קײנמאא ינ־שט קומע; ציו׳ריק. ה־דוש־ם פון אאגאם ש־־עהײט. די װעאט װיא האבן שײנע נעטער און אפנעטער, האהאהא... ז• א־ז אכטשוױגן נעװארן און האט א־־ביערנעטראגן א־ר בר־ק א־ן הער ור״טקײט פון דעם ־ם, װעאכער א־ז נעװען;אאט און דױק און אזו־ אומענדאעך מעכט־ק. איך האב ז• באטראכט. א־רע ט־נק־־ברו־נע אוינן האבן געדעדט פון נרויסע־ מ־אדקײט און וריכק״יט, אפ־או װען ז• האט ז־ך אזו־ כאנ־־םטערט פון מאכט, פ־ן ז־נן און הע־שן. א־רע באקן זענען;עווען פא־ו־ט־ט מ־ט א מ־ן ש־װ־נדז־כט־קעד רױטקײט. מ־־ הא זיך פאי־װאאט װים;, װער ז־ א־ז, א־ן װאט ז־ א־ז, און א־ך האכ ז־ נעפ־ענט. ז• האט ק־־ם אװעקנער־םן ד• אוינן פון דער וױ־טקײט, אאננ־ זאם צרנעװענדט דאם;עז־כט צו מ־ר און שװאך אפנעשמײכאט: - אן אומכאד״טנדע ק״נױערנא־טן־־ערער־ן א־ן דע־ ש־טאט, װעיכע א־ז אזו־ כאקא;ט;עװא־ן מ־ט א־־ נאמען קא־אמאזו, א־ן א־צטע־ האט ד זיך צעיאכט: — א•־ װ־נדע־ט זיר געוו־ם, װ• קומען צו אך א־מכאדײט;דער קינדע־נאי־טן־יע־ע—ן א־ן קאיאמאז• אןעיכע נעדאנקען. װען א־ר װא־ט נאך;עוו־םט אאץ װענן מ־־, װאאט א־ר ז־ך מער נעװונדערט... און ב־םיעכור־ז ראט ז־ מ— דע־צײיט אאץ װענן ז־ך. צום ע־שטן מאי א־ן ־עבן באנעננט ז־ א שרײבער. און א ש־ײבער רא־־ מען א־ץ דע־צײאן. :אך מע־ װ־ א;יח. ד־ א־טיעניעכע יעבנפ־ נעש־בטע הע־ט א־־י צ־ װערן איטענ־עך. ז־ װערט א בוך. און ז־ האט דע־צײאט ותנן ז־ך, װ־ ז• װאיט נעא״ענט א בוך. ז• האט ז־ך;עמ־זט אפזאנן פון א*י שטעי אים יעדעד־ן א־ן דעם קינדע־נא־טן, װ•״1 ז• ראט;־ש־ט נעקאינט אײנהאאמן ד־ ק־נדע־ א־ן דע־ ד־םצ־פאין, װעיבע א־ד ש־*א האט;עפאדע־ט. זײ ראבן ז־;־ש־ט;עפאינט. ק״נמא־2 :־שט, אפיאו בײ די קאענםמע האט ז• ק״ן דעה נ־שט;עהאט. אי־ שט־עננסטע מ־נע האט ד־ ק־נדג־;־שיט דג־ש־אקן, און פאעטנ ז• ז־ך צע־טרײיגז, פאענן ד־ ק־נדע־ אפט פאנאנדע־יאכן זיך. עם א־ז נעווען, װ־ ז״ ײאי׳טן אננענומען א־- צעש־־־ען ז־ך פא־ דעם קאמ־שםםן שפאם. אבע־ א״ך מיט כ־טםקײט און פ־״נט־עכק״ט האט ז• נא־נ־שט נעקאנט דע־נ־״כן. ד• ק־נדע־ האבן ה־ינטער א־ד נוטסקײט געפ־׳אט ש־ױאכ־ קײט, צעק־אינקײט, ײ־אנאאז־קײ׳ט און זעגען;־ש־ט נער־רט נע־ װאי־ן פון איור. זי א־ז א טאכטע־ פון א רײכן קאאאמאזער כ־רנע־. ד־ יעדערײ האט ז־ ז־ך א״־םנעקאיכן אים ־צײטפא־ט־״י. און אז דער דאזיקער צײטפארס־ײב האט א־ר דע־עםן א־ן א־ז א״־ מ־אום;עװארן דורך דעט אײי־קן אומז־סטן קאמה מ־ט ד־ ק־נדער, האט ז־ זיך אפנע־ זאנט פון א־ם. א־צטע- האט זי :עװאאט װערן א ש־ױשפ־אער־ן. אבע־ ז־ האט באאד דע־קאנט, אז ז־ האט נ־שט דע׳ם עעמפעראמענט רע־צו. א־ז ז־ ניעװארן א ב־בי׳־אטעקאר־ן. מען דארף מ־ט עפעיפ טו־טן ד־ צײט! צװ־ש־ן ד■ פ־א ב־כער פ־ן פארש־־דענע אענדעי און שפי־אכן א־ז אי־ אײננעפאין ־צו מאכן א ותאט־ר״וע. ותן ד■ עאטע־ן װאאטן;עזאנט נײן, װאיט ז־ מםתמא;יש־ט נעפא־ן. אבעד די האבן;־ש״ט :עזאנט נײן, פאדמ ז־. נאאט א־ן דעד װזױ׳ט ם $ ר ק וזןזופני/ו־כע דעד נאדוועגעד עדגאד װעלע־םטראנד טעדיישער פאינטאז־ע—רעמאאט דעו־זעט מען אין אים ד• י־ושר װאם עם הא׳בן אים א־בערנעיאאזוט דורות אזיאטן, און װאס איז א■ אים או־םנעמישט מ־ט דער אײזקאאמער אויסנעדעכנטק״ט פון זיינפ;ערמאנישע אבות. וױעאע־םטראנד, דער ־וננער,;אך ײײנ־ק באקאנסער, אבעד װ־כ־ ט־קער נאדװעג־שעד ־מ־ײבעד, איז א נעמיש פון פאאמיקן א־טפעט. פון נישט־א״ננעהאםעותטער פאנטאזיע, פון װיאדן אװאנטור־זם, פון קאאטן חשבון און נישונהדיקער נצייכניאט און :עאאםנקייט, — אט ד־ אאיע אזעאכע ה־פוכד־קע א״נינש־אפטן תנען פאדאײניקט א־ז זײן כאצויבער׳גוד־ק־אומהאדמאנישעד פערזענאעכקײט. עדװארד װעאע־םטראנד איז םצד זײן םאטער — א אאפאענדע'׳ ...עפעס אומנעש־־קט און אומבאהאאפן זעט ער אוים א־ן דעם אײ־א&ע־שן קאםט־ום — זײנע ש־אי־פע אדאעד־אױנן ות־ן אפנע־ טעמפט אונטערן ש־אט־ פון דעם תאפעי־וש, זײנע בדײטע רויבע־־שע פאײצעס ותרן שמעאער אונטע־ דעם אפנענוצטן,;דאען פ־־זשאק, זײן אוםגעאומפעיחמ־בא־אקטער־סטישיע־ ים־ט־אט ווערט א־ן דעם;עשעפט־קן;ערו־ש פון ד• :אםן מ־אדער. אבע־ װען עד װאדפט אראפ פון קאפ דעם קאפעא־וש־, און עם ־ײםן ז־ך א־וים װ־דערש׳פענ־קע כװאי״־עפ פון באאנדע, פאר־ עקשנטע אאקן, און זײנע באםרײטע או־נן נעמען דדובברענעז נ״ט ז״ע־ ב^אען פ־יאם און ע־ הו־בט אן צו רעדן — נ־־ן,;־שט רעדן, נאר ברענען ם־ט אײדנשאפטאעך־אננעפאאמטע שפיזן פון זײן אויש־