Literarishe bleter · 1932-03-25 · 13 (25.3.1932) · p. Seite 202

^רגװזגװ־ וװז. בו ונו*) ן?:י/ניי׳יז)וק?ןא נ א ד ע ײשע ײדישע די ה יי נ ם ם ל ע ו 5 מאנס־עאי פאד ד• עטיעכע, װאס זע;ע; צעזייט און צעממדײמ;עװא־ן א•; א;דע־ע טסוגיות, װע־ א•; הא־־פא״-ע, ורעיד עדכעץ־ א;דע-צ, דאג; ד• א-=-;־אצ־ע־;זדות, װאס חאבן פא־־ספא־ט ט— או; טװע־;■•; ד• פאד׳ײ־קטע יעטאט;, אפנעצאיט ט־ט א;ד*־ע בח־ת. אזו• ־אב; ז•־ א•; מאנטדעאי א'־;נעכ־־;עיט דעד •ו;;ע־ ד־בטעד;. •.;אטי־ב און •וד־קוא; א•; טאדאנטא דאט ז־ך באזזמיט או־־ד קאצע;עיע;בא;ע;; א•; װאנקוװעד — מ־דב• ■אפע. וױדעד דאט עש דא־ט אננעתװב; ןװ ״.*דודרע; נױט?עב;. ס׳דאב; ױך באוױז;;י־ע זיט —;אי;, ד• באנײטע ״רו־עהד״, ״קאנא־ דע״, װאי דאב;,?••דע־, נעדאט קוידצע טענ; אבעד די;עזױבט־קע ב־בע־ װאס זענע; דא־ט ד• יעצטע •אדן א־ו־ס, װאנדעדן •צטאיץ א־בע־;■ו-אדק, װא-בע או; בוימאס־א־ידעס או; דופ;, אז ט׳זא־ ױי דע־טאנען, ט׳זאי וױסן בבי תפ־צות ײטדאי װאם קאנאדע — און א־בעדתויפט א•־ טעטדאפאי־ע ײאנסדעאר — סאז אי־פסו;. •. ־. ס־נארס ■;*• בוך ר־דע־ ״״,־•ק״ חאט באקוטע; א חב־ א•;;. •.;אט-בס ב־ך י־דע־ ״זענרען א־ן זו;" — בײדע;עדדוסט א•; טא;ט־עאי;ופא; א•; מאדאנטא דאט דעד צװײנ פון דער דאד־ ט-קעד ••ד״עע־ קויט—נעזער״עאפט אדװםנענעב; אודיח קאצענעי־ בא;ע;ס ״דײנעס״, א;עדאטענע איבעדזעצובנ פון ׳ד• איטװ״טע א• ־אט־ױיעע פארקס־ר־דעד — א װעדק, װאם װאיטי נעדאחפט צ־ען טע־ אװפכיעדקזא׳טק״ט, וױ עס חאט נעצװנן. א תוץ דעס א-ז טאנט־עאי אי־ך בא־ײבעדט;עײאדן מיט א יטעד-צ״ניש; עד־פט־ ״.יטערעד, דעד ׳ו;;ע- ד״ד א. יבטידמא;, װאם •מ־ײבט ■זוענן דע־ מע־־צװ״בע־ װיסניבאפט.אױױ א בעיעט־יסט״צן א׳ופן איז א טײ־ פי; ז״נע עםײעז זענע; אדױס א־ן בוכפאדש (נעדדותט א•; װא־יבע) א. נ. ״רײב א•; יעב;". א״ מאנטדעאר א־ר אײך אד,״ס א ב־ך ר־דעד פון אײדע מאזע.. ...... דאס א־יז :אך נײעצ ארץ. אר־סע־ ד• דע־מאנטע װערק, װאם זענעז ע־יבט ־עצטנס דער״״״נע;, חאב; מ-ט עטורעבע •אר צוריק א־ײסנענעב; ר־דע—זאמרוננען א. •ב. ׳עקא־ניקאוו און אסת־ כ־נאר; א״ טא־אנטא זענע; דע־״״יװען א. -־נור-ס נע״״״כטע פ״ קאנאדע א•; ד•;ע״-״בטע פ•; דא־ט־ק; ״ד״•״•; ״טוב. ב.;. זאק ־אמ נר״ב א־״סצעעבן א ד״ וױבט-קע װעדק, סײ ח־םטא־״צע, סײ איײנע, װאט דאבן צ■ טון מ־ט דע־ קעננװעדס־קיע־ צײט; א סברא, אז •יב־אר ־אבינאוױט״״•, דע־ ־עדאקסאד פ״ ״קענעדעד א־:ע־״, נ־״ט צ• א בא;ד מאנאו־אפיעט װע;; ד־ מ״סטע־ פון דעד מו־ ױקאר״ב׳ע־ ק־נסט. ־•א■ בעװאמ״ (בענדרבאמ•;);—ט, דאבט ױך, אװך עפעס צו, באט״ב ע־ א־ז פאי-־מע; מ־ט זײ; אדװאקאטדר א•; דבו־דנאר־סט־ק. מ־ט וױנ־פענ ב•; א־ך, רײדע־,;״בט באקאנט — אבע־ פון ד•;ד־םן, װאס א-ך באק־ס פ•; דא־ט און פון דע־ דאדט-דעך צײטוגנ ״דאס ײד״בע װא־ט״, זע א•־, אז א•; •ענער נעפדװדענע־ •בטאט, װאס ר־;ט ד• מעדסטע צ־־ט פ•; •א־ א״ננעדעקמ א•; ״״•:״, א־ז :אנץ װא-־עם אװפ; ײד״בן קורס־־־נעב־ט. ד• קיײנע ־אקאיע צײטונג .״פט ױך ־א־צ־ק אפ או־ױ ־עדע־ קויט•~דע—״׳••נו:; א■•; ק־־ט—אונטע־נעמ־ננ. דאם א־ז צ• זען סײ פון ד• נאט־צ! או; קאמענטא־; א•; ״דאס ײדי״״־ע װא־ט״, ס״ פ•; ־עקב ױפעדם א- ט־ק־ע;. ד• ח־ײ יואנאד״ב־׳״ד״בע צענטדען — מאנס־עאר, טא־ ־אנטא און וױנ־פעג, אפנע-םן א״נע פו; ד• אנדע־ע א״ױ חונ־ דע־טע־ מ״רן — פאד״נ־קט א•; פא־קנ-פט א"ן ט-פע י־בע 5■ ד;ג־ ■יד״ביעד ח־יטו־, צום ײד״בן װאדט, און איע דדײ זעגען ױי בר״מ־ חא־צ־קע מסנ־ס־א־־ח־ס. א־ן עדנעץ פ־רט ױך א;אסט פ-ון נ־װ •א־ק, אדע־ א״־אפע, :״בט אזװ חײכ״יב א•; אז״ א־ומנע״ננרט מ־ט 1■בע, װי א״ אט ד• דדײ ײד״בע קבוצ־ם. ־ואיטן ד■ קאנאד״בע ״ד״בע צענט־ען נעװע; אב־םר :ענסןע־ א״ •בטח א״נע צ• ד• אנדעדע, װארט דע־ דאױקעד ״בוב אי.מ־ יבסאנד;יעמען אידי״״ע־ מע־ א״פצוס־;, או; אויך ד; דאדטוקע ־יד־ינוע פ־עבע װאיט;עחאט א :רעסעד; וױי־קוננם־קר״ז; אבע׳- קיענן נעאנ־אפ־ע זענען מי־ ח-רפיאז... מיט אן איםט־נ״ץ יאד ],יד־ק חאט עם אװסנעזע;, אז מ׳װעט דאו־םן א סקונ;, א מאד״ע״עפ •דמיחו,װאס זא' ױך אװעקזעצן אויפן בא״ דא-א?, װאס ארום א־פ זױקרט זרך ד• מא״ער״ב־בעדנ־קע יבסאט מאנטרעאל, א.•; באורינע; הודבן־סאכט־עא', אפיבד ח־דב;־ קאנאחע... ,פ׳א־ז אװםנעפארן;,־אד א■; •ענעד צ״ט, בעח א־ך חאב נאך יעטיעבע •אד ווװנע; א•; מאנט־עאי, ױך צ—קנעקעדט ק״ן נװ״אדק — נראד רעמא־ט חאי; ױך אװך א ראז;עט•; ק״;;•■•־ •אדק ם׳דזב פו; ד־, װאס חאבן ־א־ניאנג;עבװט איון;עב־־עמב דעם •״ד״ט; קורטו—בנ•;, װאם חאב; ״״׳,״; א״י ז״ע־ע יבטע־נם נעטדא;; דעס חוהם פ•; יענעד פדעבטיקע־ קאנאד״בע־ מעט־א־ פאויע, װו עס איז;עיבאפ; נעװארן א מ•; ס־נטע־ז פו; אמע־־קע און אײראפע, אמעו״קא;״ב־אנ;רא־זאקפ״ב און א״־אפע״ב־פ־א;־ צויז״ט־ראט• •;״׳״• או; וױ דאס ״ד״בע ,יוא־ט חאט ױך ארץ חעבען־, ק-עפט־קע־ א.•; ױבעדעד;עיאזט חעד;. אװױ ד•;•:—א־קי;־;אם; חאב; ױך באוױזן ד• ••;;ע ד-בטער ־.. •. ם־נאר, א. ״״•. ״״•?ארװקאװ, אקח־ ב־;אי, ״בדאר ח־אביע־, •בירמח ״״װײדע־, דעד פ־ב״ציםט א•; א-יעדזעצע־ ״א• :ענ־אמ•;, דע־ קורמ.—־ט־עד און פעדאינא; ח. נאװאק א•; א;דע־ע. א— פ.׳; אנדע־ע קאנאד״קע •בסעט דאט מע; ױך;עיאזט ק••; נװ״א־ק, א■; מעבט־קן ״בס־אס א״•; פ.■; דע־■ טײטאנ״בע־ ״בטאט, װאם פ•; א•־ חאט מע; ־אר; און •א־ן;עחי-מט, :״בט אז״ פ•; ד• ־•כװקראצע־ב, װ• פי; דעם צוו—מ־״אװקן ״ד•״״•; ״ב״ב מ־ט ױיז —בעי ײד-ב׳ע־ פ־עטע, ר־טע־אט•', טעאטע־ או; —;דײסע מעניעבקײט;. קא;אדע — א•; א-בע״הױפט מאנט־עא' טאקע — א־ז;עב״בן וױסט וױ אז זאימנח, װ• עס זאנט ױך א•; מױרת א־ב־... ב׳דאט ױך;עדאבט, אז א־י ״ברא׳״ע״ װעט ױך •ע״ז קי־נמאי :״בט צווד־קקע־;. ד־ צײט ש•; ״ד־״״״ע ב־בע־ א•; זאמיב־בע־, פ׳•; א פ־ים—נד-ק קולטו־־יעבן א-ז •צי•; דא׳־ס או״ױ א״ב־ק אײעק. . אמת, א•; מאנט־עאי זענען נאך אפיי• דעבא־ט בא־ב״בן אי״ניקע וױבטיקע בחות: דעד פיבליציםט אין טא־אנטפויע־ מוױק־ או; מעאטע־־ק״טיקע־ ״ב־אי ׳דאבינאװיט״״־; דע־ אימ־עדמ־ד־עבע־ ״.*־•פנדסטע-ער און ח־ססאי״קעד ב. נ. זאק; אײניקע פעיקע קויטוד־ סועד, װאכ חאב; ױך א־בע־חײפט נדופ־־ט א״ם ד• ״ד״י״־ע •בורן או; דע־ פאײמ־״ב-אטעק, ־װ• ״״•. װ״סמא;, ה. ז. ק״זע־מא; א•; א׳נ׳דערע, אבע־ ױ• דאב; ױך :עפ־יט פא״ח־מט, א;;ענ-ננד-קע- קדאפט עפעם וװבס־תס א״פצ־ט•;, בפ־ט, אז ד• ׳:־עפע־ פון דע־ ״שײנע־ ר־טע־אסו־" זענען א״ס;ע־ו;ען;עװא־;. א•; באמח א־ז א־ײננעס־אט; א ׳בט־״בטאנד א•; דא־ט־ק; ק־יטי־־־עב;, באזונ־ דעים נאך, װע; א״ •ענע־ זײס, נאך דע־ װעיט־מיחמ־, דאט ױ־ אויך א גדױסע־ סײר פ•; אי:עמ״;עס ײד■״״•; ע״ב אפ:עזע::ט מ־ט קאנאדע או; א׳װעק א־ן ד• פא־״נ־קסע ••״׳סאט;. דע־ א״;ך״ק א־ז געװע;, איז דע־ קאנאד־״״׳ע־ ־״״״ב בביי נ״ט־א־נטע־, אז בי״ס; װערן נאי־ דא־ט די זק־װם. * אבע־ עכ זענען א—יעד ק״ם עסיעבע •א־, או; דאכ נאנצע ב־רד חאס ױך :עי׳תדע־ט. ד• מי־נסטע .פון ד• ״אפנע״״״־דטע״ מאנ־ סדעאיע־ זי; או; סעבטעד, װערבע חאב; ׳בו•; צ״ט :ע־אט איבע- צוזעמ״קן ז-ך מ־ט דעם :דטונענעם;־.—אדקע־ ס־מ־ מ״ט ד• ״ק•־ בעצא.־ניעפ" אוזי אפ־הו אנסו״ב; ױך א; ד•;•:—א־קעד :ייק;, חאב; דך פא־בעגקט אח״ם. צ• ד• ארסעדט־מ־עבע;עםרעך פו; מאגס-עאי, װ• דאס רעכן פר־סט אזײ ר.״ק אנן :עמ״ט־עך; וױ זומ־ צערײנט זיך די באפעיקעדוננ או־פן באנד־נט; ־א־אי־בא־נ און וױנטע־ :״טסט מען ױך א־בע־ ױיז ״קן א■; באנרעקרטע ׳טריסעיע־, ,וױ אמאל־אמאי א״ ד■ ח״מ״ב׳ע ׳בטעט־עך. חאט פע; נעװא־פן דעס רעצ׳ט; בר־ק א״ח דעס טיסאן ב״ס אכרואנטיק, ױך א״ײננעבאפט א•; באן א•; צו־־ק א״בעד ד־ :־ענעץ צ• דע־ יבסנוח־ ד־קעד דאמ־װע פון דע־ :״ט״בע־ א-מ&ע-ע. מ־ט דער א״םנאם פ•; ח. נאװאק, װערבע־ א־ז פא־ב״בן א•; ניו־יאדק או; מ־ט ז״ז ענע־װע א״ פײיס געחארפן או־פב״עז ד• ײד״טע קויטוד־נעזעי־טאפט. װאס א" נעגעדא—טעקרעטאד איי ע־ ד־ץזױם, האט דאס דוב פו; די?מס״גענע ױך איבעדנעבעס; מ־ט