Literarishe bleter · 1932-03-11 · 11 (11.3.1932) · p. Seite 172

ליסיבראריפזב מיסססר ו\גז. װ וס\4.) 7 זײם 172 באדענהט זיך! \צ\ רמס ררודעריסאײר זוי\ רפר ײרי׳פימר ארםייעוסיילפער ווטוסגזוז אי\ ווארפינז.) זייגט עטלעבע חדשים געדױיערט דער העפטײזעד מזסױ, װאס האט זיך דעפאאקעדט איז דער ײדייצע־ )ז־סיםטײעעד נדע&היה א־ו װארשע. אדטיסטן־םרײגר, אדט־סטךבר־דער, װעאכע האבן ־ארינ־?אגג צוזאטען נעעט־רם טעאטעיר, א־גאי״גיעם נעאיטן, אינאײגעט נעפרײט זיך, אידםיסטן׳יזאליענן, ותאכע זעגען יארגלאגנ געװען םיטנאידעד פון א״ן פארײן, געותן םיטנרידער אין אײן םארװאלטונג פונם ארםיםטן־פאדײן, האבן זיך פצוצים צעטײרט *ויף צװײ קעספגידיהע כיחנות אין דער אײנעד שטאט װאר׳&ע. םאר די עטאעכיע חדשים נאך דער שפארטיונג איינם ארטיםטן־עארײן זעגען פארנעי קומען אינצידענטן, דײםערײען, װעצכע האבן גיישמ םאדשאפט קײין כבוד דעם ײדישן אדטיםט און דעים ײר־שן טעאטער. אין אט דעם םאםף איז אםט ארײגנעצוינן נעווארן א דריטע־ צד, וװח־ן מען לו־פט נאך שטיצע, נאך טייטהירף. מיר װירן איצט נישט ארײן אין תוך םוגם פ־ינ. עם איז אונז שוין אויסגעקומען איויף פרעםע־קאינפערענצן, אויף **־ש״דענ־ע צונויפט־עפוננען זיך אנהערן שװערע בא״בורדיקוגנען פון אײן צד אויםן חשבון פון דעם צװייטן. ׳נעםענדיק אין אכט די שיװעידע פאלנן, װאס אוזא קאםף בדעגגט דעם אדטיסט, דעם טעאטעד און דעד יידישער סורטור, האבז אײניקע ײדישע שריפטשטעלעד;עפרוװט צונויפצוםירן די בײד־ע צדדים און ינעהאםט, אז מען זועט נעפינען װעגן און םיטלען, וױ אײנצושטעלן א שלום צװישן ברידער־אקטיאדן. װי באסאנט, האבן ד־ שלום־אוגטע׳רהאנדלונגען זיך איבעדניעדיםן. די ביידע צדדים, םײ דעיד ארט־סטן־פאדײן און םײ די אפאזיציע, האבן נעשסעלט אזעלכע באדינגונגען, אז דער צד שכגגד האט זײ יגישט נעקאנט אננעמען, און ד־ שלזם־אויגטעדהאגדלוגנען זענעין, לײדעד, ־אינמיטן איבעדגערייסן ניעװארן. די לעצטע טעג איז דער קאמף צװישן ד־ ארסיםטן אד־בער אין א נײע־ פאזע: פעטש, רעװאלװערן, שװערע דראוננען, -- מיטלען, װאס קאנען דעחפירן דעד רוח וױיםט װיוה־ן. די ײדישע נעזיעלשאםט, די ײדישע פדעםע האט דאס פ־יע רע׳בם צו פאדערן בײ די בײדע צדדים: .בארמובס זיךו מאכט נ־שט צו שפאט און צי שאנד דעם ײדישן או־טיםט א־ז דאס ײדישע טעאטעד! אונזע׳ד ידוף צו די אגפירער פונם אחטיםטן־םארײן א. סאסבערג, מ. ױײילע־, י. נייםנצװײג און צו אלע ײדישע ארטיסטן, װאם זענען מחויב אפצוהיטן דעם אנזען און £־עסמיזש פוגם ײדישן טעא־ טע־ — אונזער רוף צו די אנפירער פון דער אפאזיציע משח ליפמא;, דוד לעדערמאן, יצחק נאזשיק און צו די אלע איבע־־קע, װאס;עפונען זיך ארום דער .״פאזייציע, — זזארסי א נזזף צװז גיריורמר־סאגזףז װאכסי ריעיסי צ\ טזאזד א\\ צ\ סיפאסי דטגז ײדצס\ ארסייגזס, ראנז ײריגגינז סיגיאסינירז בארנװבסי זיךז \. ףײזיל א װ״לע ארנטער ׳בײטאגיקן חיטל פרישע לוסט אײנגעאטעסט, װ־ םיש םים דשאיברעס און זיך באלד צוריק אומנעקערנג ״אםשר װעט טען יזײ טאקע באלד ארױסרוםן״. אײניקע האבן זייך אן צע־ דעמאניעם אויף קויטיקע־ םאדלאגע צעלײנט, פאמעלעך נעפליקט דיעם גאנצפרי ׳נאך א־בע־נעלעזענעם ״ױזשנא אוקדא־נסקי ־אבא־ טשי״ און האבן אין דעם לאנגזאם, קונציק און מיט חגאול פאר־ װיקלט א ציגאיו־ סאכארקע. האט פון דעים דאזיקן װינקל א נע־ ד־כטער בצויער רויך;עשפא׳רט, װי פון א קוזניע. אײניקע תאבן זיך דארטן גאגץ פײן געקראצט א־ן יװען עכזיעצע־ פלענט מיט נדלות םון ערגעצװו דעו־קויביערן א לויז, פלענט ער זי דאיטן מיט ״דרײ־ גאדנדיקע מאמעם״ צו קבוג־ה בדעננען. * * * פון אײנעם א װיגקלדיקן שװײם־םארשםאלצעטן פעגםטע־ל, וװ נעהאנגען איז אן אויפשר־פט: ״אומםטװעגאיא סעקציא טרודא״, חאט א שטים אויםנערוםן: — װײנער, סוסיע באײסאנונע. דער טאן ,מימ װעלכן די׳ חברים פון םעקציע האכן ױ בא־ פרענט — תאט אויף פיצעלעך צעקלאפט מוסיעס לויטע־ע שטימוננ. }— װאס, װאס? — האט די שט־ם פוגם נלאכד־אויסנענאלטן ארבוז־קאפ איבערנעפדענט. — א׳רדזשאניקידזע, 15 — חאט םוס״ע שסיל א צװײטן מאל נעענטפערט. — דער טאטע תאט שסים־רעכס׳ — דער טאטע איז א לישענעץ. — און די מאסע איז אויך א לישענקע? — גיין, זי חאט שטים־רעבט. — װאם הײסט? — איז א צװײטער, א צעפאטלטעד, װי סון א ׳היפשן קאינצעלאריישן בוך ארויסנעװאקםן — אײער מאיםע... םאם־א מארקאורגא וױינער איז א לישעגקע. — א לישעגקע װאלט פון שטאט־׳ראט ג־שט באקומען קײן פאװעסטקע צו די װאלן. — איר קאנט באנוײזן די פאיװעםטקיע? — יא. — האט סען... םע האט א פשוטן טעות געהאט — חאט דער צעפאסלטער אויסגעגלאצט די אויגן. — קײן שום טעות, — ־אט שוין םוםיע הא־צקלאפנדיק אי־ בעדנעשלאגן, — איר ײי״םט נישט םוגם בזזשלום, אז אלע שטוב־ װירטינם זענען װא׳ל־בארעכטיקט. און אייב םע האט א שײיות, קאן איך בדענג׳ען די פאװעסטקע. נאר צום ענין װענן מוסיעם רעכט אויף ארבעט האט עם מםילא קײן שײבות נישט נעהאנג דאם האבן די חסי־ים פ,ין ״אוסםמװענאיא סעקציא טרודא״ נעװוסכג אז זנות־אבות דינט בלויז פון מאטנם צד. דעם בוך־גריבלענדיקן קאנצעלאר־םט אייז אבער נישט אנגיעשטאנען מוםיעס עטװאס חוצפהדיק קוקן און א־דע װערטער: ״איר װייםט פשיט נישט פיונם באשלוום״, האט ער א קלו־ נעטשקן שמײכל געטון: — כע־כע, אז ׳סך־הבל האט אײער מאמעס װאיל־רעבט גאר־ ג־שט צו טון מיט אײער אײנארדענוננ, בירנעדין ,װײנער! אײער פאטע־ איז א לישענעץ! װאס איז פאראן צו רעדן פיל? און מוסיע? זי האס נארגישט גישט נעעגטפע־ט. דער פא־דדאם איז א־ר אין האלז פארקראכן, חאט זי שטיל־שװײנגדיק, א געפאלע־ נע, מיט קאפ אראפגעלאזטן פון קאגצעלארישן ט־ש אפנעט־אטן — און זיך צום ארױסגאננ נעלאזט. ו\ז\זפיר?\\ז\ז\ פארלאג ב. בל(\גו?י\ פארלאג ר.?ל(\צ?י\ װערה פוז אברהכש רײזעז אהרן צײטד־ייז עפיזאדן פון סײן לעבן, ב. 1-.8 נילדן י ע ס ב פראנק ב. 11 .8 ״ ניױ־ארקער נאײעלן-8.80 ״ (דראמע אין 6 בילדער) נײע ליחער-9.50 ״ פרײז 3 גילדן. ארדעס: \\ארפװ\, ,,בזוסי־רזג״, \אלע\\?י 2א אדרעם: װארפיפ, ״9\לםי־.ב\\־״, \אלע\\?י 2א